112309 betang tay mundo

inabet moak ya alay liket mo
imis moray nayarin ipangan ko
gamet moy singa baton balani
mapekepeket anggapoy nalabi
mansalitaak komon maples ka
tamurum akatelpek ed bibil ko

nanperengan tay agaylay samit
nilakap moak nin walay kawiwit
apaktak ni bayong kon bitbit
intarok moak ed panangarom
narerengel koray daramurom
agko inimano betang tay mundo

pinonot koy malet mon lakes

malikeliketak lan nalilinggis taka
lalo la no walay imis mon milmila
natalusan kon anggapoy malaelaem
iran pankanawnawam ed sanngarem
ya mituyaw er siyak, andi bali la
masarag lay nengneng mo tan gana

diyar leleg na panalagar koy iyepay
bagyon beyewbeyew, marakel so oras
kon mumutekteken iray bektan lawas
samit daray ugalim agko nipulisay
ya mangidederew na magter a ligliwa
ya anggan kapigan agak balot unsawa

saray lakes mon malet ilalok ya unsabi
piyan nabiyer irayay ermen ya agpalabi
ya kukurkuren toy pagew kon mikakasi
itdan koy imano ta piyan walay linak
danganan kod labi, mangitarok na kugip
piyan diyad ibutay na balon agew akaimisak

101809 witwit moy bulawit

terter kad lupak ya mannangis
teneb moy laman kon marungis
itarok moak agos ya mabiskeg
punasen moak no sikatoy nepeg
ta say kesaw ko et manan-ando
anggapon balot so mangi-imano

nagngel koy billit elekan dak
basyuen ko komon; naksawanak
inyurong kod pitek; ambetel
amagaay teeko singaak atikel
intangay kod tawen; mikerew
panangasin makaluwag na pagew

saray ula-ulak agda nagngel
aliknak anges ko lay nagetel
ginuyurak na aralem ya ugip
alimatan koy nangis tan kugip
aliknak so aping kon asasnit
atakiling koy awit mon bulawit

092909 punasen toy pannangis

ambetebetelay sibok na dagem
atagey laray kumpol na lurem
dakela sibersiber iran andirit
mamanok mankakaykayed paritpit
balitok laray daway kapageyan
malinlinak so agos na angalakan

inpelag koy bulong laktip toy kerew
awiten tod sikan mamasibeg na pagew
nakneb balet agton balot timmapew
inyesaes kor dagem liingen toy pusom
balet naalawat na alimbusabos naukom
mairap manaya singaak unlabot er dagum

anggaman untan wala ni ray ilalo
ya diyad pagew kon naynay amamayo
ya no untayagtag lay agew ed bukig
narengel ko lay pekpek daray tabig
ed angalakan, nanonotan koray imis
mon alay samit, linget mon ungugulis
er pagew mo, punasen toy pannangis

090109 erel moy kaunuran ya imis ko

agmoak manaya natepelan
ya ilingwan anggan kabekta
iner lara may linglinggis
daray malugon matam
iner laray samit na balikas
ya inbulos na dilam

antak walaak nid pagew mo
anggan inbesngaw moy lingwan
matuwa natalusan taka inaro
nanlapu nen sikay angikaindan
akin balet et inbaybayag mon
mansasagabay iliw tan ermen

wadiyaak ya manalagar er sika
ya mangakod saratan ya likna
kayepkepan toy parok na beleng
pabuselen toy liket tan imeng
singa nen wala ta nid kalangweran
naynay sika tan duay mansasalaran

kunwari kani ... uhmmmm

agak makainges ed masyadon paga
inyukom pepet moy bibil mo batika
antoy nibesngaw kon asakitan ka
aabuten taka balet akalugan kala
nilak so abong yo et anggapo ka
nanalagarak ya abayag anggan labi
amagaay mulagat ko agka simmabi

akaugipak ed dulang ya mannononot
antak bimmarong kan sikay unaamot
aliingan kon walay ules kon maimeng
danganan ya samyoy balibalid eleng
agabayag apasikmatan takan unlelepsag
say ganam sisinagay marmarlang ya hasag
aliknak, petang na aplos moy makapabesag

"kunwari kani, uhmmm" inkuan mon inkarot
anengneng koy matam mansiyayap, mamapasnok
ipupulisay koy limam; singa alamad sikop
inanguban taka, indeedeen mon ag-akasemek
naikbanan moy hasag say salming toy atemek
natan wadiya tan dua mareereen ed bilunget
nalmay so paspasnok mon unbabawid kawewet

081409 asakbay ya tuno

(sikatoya may patalus na anlong
ya "nasapa a samiweng"

SINSINEK itetelmer toy kareenan
igagayugoy toy maermen ya kaparukan
natatayeketekay terter na luluwa
pinepet toy bibil to, komon mansalita
balet apaabetay lakap tan angub
nanpauli'y imis, nanbusel so ilalo


"kapigan kalad tan inaro" inkuan to
"abayag la inaro ya babantayan ta ka"
malet ya gemgem ed takeb ko, aliknak
masamita esaes tetepetan to ak
on met lan on so inasigtak ya inye-ebat
karotkaroten to ak no aliway imis ko
ansakit ya unagasang balet itetepel ko


nanak-akar kami babansagan mi tugtug
sayaw na hindi, maligliga manbagtog
angngad manbaybayes iray lawis mi
angub-anguban koy aping to kalamor
manel-elek, kinkindatan ko, NALILIKETAN

081409 nasapa a samiweng

SASAINNEK immamegna’t ulimek
inguyguyud nat malmalday a bitek
maar-arbisan luluwa nga agtedtedted
inapput nat bibig na, agsarita koma
ngem rakep ken agek met nasungad na
nangparnuay isem, nagsaringit namnama

“kaatno kapay dita dungngo” kinunana
“nabayagen dungngo a buybuyaen ka”
nailet a petpet tay takyag ko, nariknak
nasam-it nga ar-arasaas salsaludsudennak
wen met la wen ti inpan ko sungsungbat
kuddokuddotennak no madit isem ko
nasakit nga sumanaang ngem iturtured ko

nagnagna kami kumkumpasan mit ayug
sala dagiti hindi, naal-aligaga agkanabtuog
aginggana agin-indayog dagiti siksiketmi
agsalsala kami, agpinpinerreng kami
agek-agekak man tay pingping na piman
agkakararungiit, kiddakiddayak, MAAY-AYATAN

***
ala! kapadak nga ilokano agbasa kayo latta
nadiyos unay ti agngina.md

080809 maapit ya karinyo

manpultopultot iray palpalayupoy
ya amamayuen toy mais ya inugoy
kalasakas; diyad layag koy maknol
babansagan toy pusoka singa tambol
ta apakismatan koy ulpom ya marmol
tan asabit so anges kon tarok toy ilol

manim-imis kan sinegep moy abong
limmingaw kan say giling inpaunong
sala ya inar-aro unnaak nin manbaka
taneman koy paserser ta mamauran la
mantarya ka laot lad ugton marakep
amay lauya komon ya anlemelemek

saray gulis kugip ko’y baog mon makinis
manterter so linget ko balet wala may imis
ta walay ilalon sabian takan ambalbalingit
aliling toy busel diyad agew unkukulandit
untan pa komon ta say sibeg koy manando
mipupuligesgesan ya unaapit ed karinyo

072609 imis na rosas ed patalan

galarugor na baton aayusay danum
teleken to kan sambaten toy imanum
diyad andi kaarawian silong na taytay
wadman kan aka-imis mamaypayapay
linget na muling puraren toy nengneng
managos, manmegket, tontoney eleng

inaplos koy muling ko insan ko inwalsi
tarok toy ambasan dabuk, ay! makagigi
makapa-ib-ibeg mangetel na kangkong
makalnan esaes, “aleg, aliwan maong “
tuloy so akar kon sipsipaen koy agos
ngalngalin saray dapan koy nanosnos

asabian takan lalapirlapiren moy gamet mo
agay lay peles mon angiderew na panyolito
panpunas ko lawari linget, naangub koy samyo
ambalbalingit alimatan ko no antoy gawaen ko
sineleng koray matam, masayadoy kuyep to
imbeneg moak, inasikasum laray pepesakan mo

inyurong kod baton akatungilang, manpainawa
alimen koy apangat mananiweng dimmapod sika
tiplaken ko komon, aleg umpan mamasnuka ka
anggad didilakutan toy layag mo, limmingaw kan
siyak so papalsaan mo, akaimisak sikay kinindatan
anemet kay intupak mod siak, asakbungay lupak
“palimer nen biktoria”, benben kon makakaimisak

072309 inaro anggan kapigan

diyad panbukbukor kod sulsulinek
papaeren koray matanol kon el-elek
mareereenak anggapoy simesimek
ya mankugkugtot linawak ed pireg
amamayok imis mon makapakasibeg
ya abaybayag lan anggapoy kapeteg

apasikmatan koy makisir ya liwawa
inliing toray bektan napnapnuay liga
liwaway bulan unkakamayat ed uma
alabi toy kalinakay silong na mangga
aroy aliknak nen mansaip so pagew ta
agak makagalaw, ni anggan makasalita

peles na parok na pusok agmakakalma
itutulak toray limak ya puypuyoken toka
akakirem kan mareereen anggapo kad talba
labay kon akmuney linawam untan met sika
nen biglan intulak moak batika, manakis ka
agmoak labaya nanengneng ya sakey simba

natan agkuni niman naisukib ed lingwan
lallalo inaro no umbutay so maaron bulan
naliknak niray lemek na bibil mo tan laman
mauy-uyamon unsabi tarok toy ambegyam
ya mamespes na diloy magter kon liknaan
ya parad sikam bengat ya anggan kapigan

SIBEG TAN GAYAGA

malikeliketak natan
abangunan koy imis
tan santing na lupam
ya maletey karuman
ikekerew ko agew-agew
ya unligliga tan ya pagew
piyan aping moy manbalanga
aliling toy ganay sampaga

no unsabi kirwit na ermen
agmo ratan im-imanuen
ta unarawin siyansiya
itarok na dagem ed playa
no unsabi kirwit na aro
akoen mo tan ideen mo
ta mairap no bulusan mo
ta tekmelay arum ya inggo

agka lawas ya mapaga
walay manga-aro ed sika
diyad mundon naiyanakan
balang sakey walay kapetekan
magana, ugaw o anto kaman
satana pusoy walay kaparukan
no amay oken et manayeng-eng
no nanengneng to kan mabeleng
too nin awalaay sibeg tan gayaga
makakaimis tan no akatakiling
na bektay pankanawnawa

****
masayaksak ya kabuasan ed sikayon
amin ya apagamuray sibeg tan gayaga
untan pa komon ta manando.

071709 iketket kod danganan

say bilunget kaak-akdol toy ermen
apalpalabas iran bekta amamayuen
kusukusuak inaro sikay nonnonoten
taroktarok toray emel kon ayeng-eng
ya salsalukuyay manandun belbeleng
erepen koy silew, panyum anganguben

maruksa ka, nalam amina panangarok
malamang ka inkaindan moray il-ilalok
balet siopaak met ya palsaan taka inaro
ta malugolugon met so liknak ya inter ko
kanyan no maminsan say dilik abageyen
balet manutot so pusok ed ruksan iindaen

ipupulisay ko lay arum ya agko agamuran
mandenden balet siyak labat so kaskasian
labay koy uneyag; iketket kod danganan
anggad lirep isukib tod maganon lingwan
unya manaya mangaroy katuwaan, mairap
man-iilalod kikipasen abayag lan aluspak

070909 milulureyan ed danum

alay samit na palayupoy na dagem
ikuyakuyab turay luputa akabenben
unkuykuyep iray matan mantalineng
naalawat na imis so lupa ran mabeleng
diyad takdang wadmanak ya mankunineng
ed daluyon iran manlalbog tan maniweng

amataan koy agin milulureyan ed danum
abasa lay amina kalasian to nen apayurong
unelekak komon balet siyak so apasikmatan
say linggis mi nansuldungan, nantalusan
aguyor iray salik, intarok toy maaron likna
maples ya bekta, wadmanak lan miistorya

akabat kon taga palpalandey ed amianen
akabasyon kunon mangilingway ermen
aliling to kunoy daluyon unsabi unarawi
mantatabugis, manung-ungol anggan labi
inkuanto ni “ ed wani naladladsak sak-en,
sik-a dawat ko nantettewa intednag sin tawen”

(natan malikeliketak sikay kerew kon timmuan
inpelag na tawen--kankanaey)

say arom salbay bilay ko

masiblet ya lurem
say uran et gemgem
atikag laray paserser
amagaan laray lawer
say dalan et marabok
no nasinglot, makaukok

unleletak laray kapageyan
tangtangayen day tawen
kansag na sali, bibil mitimiti
unkekerew na panangasi
say kanonotay asukbungay paga
ta say anien et naiyutang la

nakgaan lay teek kon miaabagey
mansibsibekak tarok toy ey-ey
kato nimet so insabi abiso
ya say bayar kod koryente apaso
balet inaro agko ratan ikaskaso
no wadiya kan lanang ed abay ko

pabawien moak, promisam

inaro akin lamet masyadoy saboy dalam
agak ni angalmusal, agkoni antay nilam
anto may kuanmo " akagngel kay tsismis"
wala siguroy katuwaan to ta agka akaimis
nepeg komon utuben moray kabkabat mo
aliwan siak so pangipapasan moy sabo

siopani so pangikuanan mo ray guligon
no aliwan siyak ya alenleneg mon inarom
balet diya komod kalmantin pitutungtung
piyan say baog ko ag-unkusen o unkurong
natalusan takan lawas balet no maminsan
anggapoy dayew,singaak anggapoy kakanaan

no ebatan taka, umbarong kan naemel-emel
batik kan tampol ed kuartom agka-undengel
balet labalabay mon amu-amuen ya singa oken
makakalekak ya unong, kapigan ka untakken
kasumpalan to inaro siyak so nankasalanan
andi bali lad tan pabawien moak promisam

abay mon misakbatan

aring nagngel koy boses mon apagas
mankalkalinatey alig na kalasakas
aliknak so belbeleng mon manandu
ya say luluwak et guyguyuren to
kawalan to laramay talabit na bibil
ya agag makaisa no sikay migagantil

wadiyaak ed abay mon undedengel lawas
antoman ya iyi-indam tan tepel ed oras
say biskeg na nonot agmo ikakaindan
peket kad ilalo, iyi-inday lingwanan
antak walay kairapan balet an-anusan
wadiyaak lawas ed abay mon misakbatan

nanonotan ko ramay ula-ulam tan tagtagleey
napnoy liket, ermen, pansibeg tan lurlurey
imis moy alay samit singa ka rosas akabuskag
aakbibiten toy panangaro, ipapanta tod sinag
natan makuyep lay silew balet wala ni kidyam
sibuken piyan undukey tan naaninag koy lupam

diyad lupak gimmulis

( aliingan koy mapalpalnan
palbangon nen bimmusel yan
kanonotan ... ay agi!)

akinet walay beleng mon aliing
dati masayaksak kan alay santing
wala ray bakabakat na luar matam
walay ermen so malinggas ya lupam
komon inaro aliwan siak so rason
ta naliliknak niramay panangarom

maya ka iyalan takay ampetanga kape
pandesal walay palaman ton manami
igetelan takay rosas er hardin ko
amay mabusbuskag, masanting, masamyo
marakep ya pamunas na guligoy nonot
palesaen toy imis, liketa agnapaksot

asabian takan amawil er ugip, mareereen
indepel koy bibil ko, sikay manngehem
binitlam so ngaran ya walad arawin dalin
singa yuron diyad pagew ko naipaneka amin
simmrubak er ules, inlakap koy pannangis
aliknak so luluak, diyad lupak ungugulis

dere ka diya

(manim-imisak ya susulaten
ya ed kabubutay na agew)

apaksiat so ugip kon malet
kasil na boses mon immawet
agmo la ninonot ya apuyatak
ed sakripisiok ya mana-anap
akin et untay ugalim inaro
laman mon dili so pinonot mo

wala may immalis kan ap-apurado
agkan balot angitilak na niluto
kaskasianak ya tinepel so eras ko
maong lalaingen wala may biskutso
tan amay nababangles ya aroskaldo
nilaokan koy katerter ya tauyo

natan anto, akinet mitimiti ka
balibali tay bibil mon mamalbalanga
no unimis ka napunas so pasnoko
singa labay kon lakesen takay todo
manalingernger ni pabalingit mo
dere ka pad diya ta walay bawien ko

manag agos iray luluwa

(diyad mapalnan kabuasan binmusel
iray balikas ya kalaktip toray
kansiyon ya binalegan)

ateneb so matak ed tabol na ermen
mabelengak singaak namemeneng
ipapawil koy maligan bektan apalabas
balet dalan koy ambilunget agnatundas
anggad nagngel koy kansiyon tan dua
diyad kanonotan dakedakela limmesa

nanonotan mo may wala tad angalakan
babantayan takan manpepesak er petang
inbayesan takay linglingaling ya siruman
inibaan takan manpesak, kemelkemelen
koy limam, perengperengan koy matam
makasiyudot ka, anggapo laingey agawam

ag abayag sikay nakgaan lapur kakaestoriam
limmaak ed garitan analiw na peksi tan gam
ninengneng moak ya walay uyamon pansibeg
singa nalmay so liknaan kon katekep toy pueg
immasinggerak inanguban taka agka akasalita
naimanok so matam manag-agos iray luluwa


(misasalamatak agagik ira ed anos yon
manbabasa na ula-ula toyan alenleneg
yon kabaleyan-md. say Diyos manuna lawas
manruan kayo. say imis tambal na sakit na
lawis kanyan imis kayo)

unsaip ed ngarem

(babasaen koy batik na lurem
ya mamatanir ed maliwawan banua
nen simmibang 'yan anlong)

mansibsibek kalamor so pagew ko
ya undedengel er ula-ulam inaro
anggan arawin panisiyaan kotan
ya tungtung, pusok akilinewan
ya binaliwalam iray panangarok
bangmas iray dakela sakripisiok

nagngel ko met iray babbabawim
ya singa kakisir na duaran salim
agko la labay so mipawilan er sika
ta no akatakiling kay pangkanawnawa
singa ka ason atiwel mankatkatay
siyak balet kaskasian ya manay-ay

ditan kala inaron maruksan unong
anap mo lay panangaron mas mamaong
asumpalan ko lay tepel tan ermen
panangasim lad siyak agmo padukeyen
so panterter na luwak tan sinagem
ta say bilay ko et unsaip lad ngarem

maligan agew na ina

(nadaydayew tan maganganan kainaan
ed sankamunduan, ipasabik er sikayoy
petang tan gayagay aro ed sayan bekta, untan
pa komon aparaburan kayoy anak ya lawas yon
ikikinon tan ar-aruen. md)

no pawilpawilen koray agew ya apalabas
nanonotan ko’y maaron inang ko lawas
mitatalikerkeran piyan walay isaliw mi belas
anggano siak so manteyengteyeng; mangiras
agko napukpukan so makaimis ya makalek
lapur ta natan sikato met so bilaya nalak

wala may pantungtungan mi “antoy gawaen”
piyan makalmo’y baleg ta dakel so pakanen
nonot kon malangwer nayari met manaya
isagur ed irap; panmuliay amina ganagana
balet natan bukbukur kola, walay kairapan
unsibangsibang balet ira’y salsalin adalanan

no dimmengelak, bilay siguroy maagwanta
agko labay so singa tirtirintesen ya popita
balet atawir koy panangaro, kinon tan silib
ya anggan iner so laen ko say bilay so maabig
natan agew daray iina, misalsalamatak ya maong
manlapud otel na puso toyan maletey yon inong

05059A agmoak ipupulisay

akinet main-inaumay er sika
ya paakisen moak tan untan
met no labay mon paeleken
antam, inaro abayag ya tepel
kon aakbibiten, inangnangis
er palnay dagem, idadalem
kod bilunget na saray lurem
balet agmoak im-imanuen

anggan linggis moak labat
ta imanum so linggas kon
pinanpuyatan kon sanlabi
agay lay ruksam, mangasi
labay mo sirin ya nabalang
ko’y nonot ko lapur sika
ibanbandok so nanlapuan ta
agka masiblet dengel ka

ipulisay moy paga tan pasnok
ta say kerew ko et daiset, sinok
agmo komon geteley anges ko
ta sikay lirion an-anapen to
no bilang insukib moak lad
lingwan, ay! iyalageyan mo,
ibagam aliwan siyak so lilikiran
ta say liknaan koy nasasakitan

nabibilang, unkukulang

(kansiyon ya igawan
yoy tuno-pop music so bilang
na balikas)

uran uran manterter ed ulo
nabasaak balet aliwan tanto
uran uran manterter ed ulo
nabasaak balet aliwan tanto

no mankirmat mankarol agko
no mankirmat mankarol agko
antakot ta wala kad abay ko
linglinggisen mo tan lakap mo

no undelap itarok to balet agko
no undelap itarok to balet agko
umpaga ta wala kad abay ko
manim-imis tan napnuay aro

nabibilang, nabibilang,
so agew tayor mundo
nabibilang, nabibilang
so maong ya totoo

unkukulang, unkukulang
saray maaron imano
unkukulang, unkukulang
panangan ya ipadungo

nabibilang, unkukulang, nabibilang
unkukulang, nabibilang, unkukulang
balet say panangarok manando
ta diyad pusok so ayuyang mo
balet say panangarok manando
ta diyad pusok so ayuyang mo
(pawil kayod tagey)

(balibali ya kansiyonen yon walay
hilig ton man "street dancing"-
youtube-egyptian songs-habibi dah)

samyoy pansibeg

aliknak so petang na takeb mo
simmaip er maaron dakulap ko
samyoy buek moy ambalbalingit
ya inkalesa na liknaan kon mapilit
ya iyapit koy pagew kon unsisibeg
piyan naliknay uyamoy daragedeg

nagngel koray apepet moran balikas
kalakes toy masimsimpit iran kalasakas
na abel lapur galagalaw tan dapdapigas
ya mamepespes na likeliket tan gayaga
ipapasirayew na aping ya mamalbalanga
tan duaran mankulkulirep moran mata

bukbukuran tay apatiran suyok na mundo
pati linak na tawen ya bebegsayey lurem
ya igagayuguy toy mapalpalna ran dagem
taroktarok toy samsamyon angiter na reen
no kugip ya, agko labay so naliing inaro
anggan makasengeg na isaew kod trabaho

singaak asinit

akinet agko nalikiran iray linggis mo
singa misteryoson petang ya amamayo
ya no agmoak im-immanuen et an-anapen ko
saray imis moy masarag lan panbilay ko
say pilpilalek ko balet dere kadiay daiset
tano ikirem ko et lakap moak na malmalet

niman akaplas moy limak singaak asinit
maruksa kan lawas agmo anggan pinirit
no inanguban moak er saman et milaak
er daluyon ya mantatabugis ya nasaspak
no tampalen toy takdang insan unkamayat
manburaburan laklakapen toy aroy linak

diyar maaron labi akugip takan manbukbukor
aakbibiten kay guligon awawey moy agnakaor
mitimiti-ak ya inasinggeran taka, agak makasalita
insalar koy aping kod pagew mo dengdengelen ko
paroparok tan sibesibek ya makapalemek na puso
aliknak maam-amon puyok susuyureyen toy beneg ko

immuyamo ed maamon puyok

bibiyeren koy pusok ta mankulagtit
ta akabetak na masanting ya marikit
tinawag koy imano to ay agi manpungit
balet nen say kuanko "agay lay ganam"
kimmmuyep so mata to katekep toy sigam
tan say kabbang toy masimsimpit matantan

akisalukoyak met lan nanpasiyar ed sentro
marakep so tungtung mi agi, kaparami loro
apasikmatan koy tikoy, halohalo tan puto
intagar kon mamainawa tan tawayan irayan lako
manpakipot ni, intabin konin maninda-inda
kasumpalan to et labalabay to met manaya

balibali so iimisan ton wala ni karot
no linglingesen koy mata ton mankulayot
asabit ed bibil toy kinaroy ya niyog
uhmmm! inegnaan ko tan aping toy amamayok
mankelawak agton balot akabesngaw o amasnok
asapigar koy bibil to, immuyamo er maamon puyok

SARAH ROSAS NA PATALAN IV

IMBENEG:

unsibang er nonot tayo so salitan "komon" no naiirapan tayon belsayey gunigoy bilay. say arum ipaunong dad dasal, saray apagamuray talunggaring ipaunong dar gawa ta say gawa nanengneng moy kasumpalan. atan so nonot nen sarah, no labay toy mansira unnan manpana agto ititirakyang diyad dulang ya manalagar na sabit o ilaluan toray arum ya mangisempet.


inpanengneng nen sarah so kilas ton manpanay sira untan met ed say iyayaamot ton linggas ya no naitdan kayoy pankanawnawan nalinggis, ... umpan naterak so andeket na ugaw-ugaw na mata yo. saray bibii so agaylay ibeg dad sikato ta makulikuli, maganganna la tan maomaong nid eskuela. “ agigigi... walar sikato lan amin”.


intilak tayoy saran walay gegemgeman ton masilesileng iran baton nalmo ton atapilay batod kutlaong. uneyag komon balet kinemkem to agto labay so makatawag na imano balet nanengneng ed pukal na pagew ton mankibbual so liketon agnasabsabaan.



SARAH ROSAS NA PATALAN IV


kasabi nen sarad abong, naimano nen ina ton manterter so amina ganagana to balet nen alinggas nen nana kuring so sakeya deyeng ya sira agtula sinita. inpasaplak nen sarah so sirad dulang, inkataktakot na pusan amamayuey apangat. tinekmelan nen nana kuring insan ginapuan tulan linisan ya walay balibalin imis to ya naibesngaw toy emel ya balikas ya.


“ manisiak lad sika sarah, angilaelaem ka anako” singa manimey so mumukatan to; agto balet ipaimano kanyan intuwek tulay ulo ton bitbit so palangganan kawalay sira.


simmegep si sarad abong , nila toy sipi ta mansalat na kawes. asabian to nimay malapatin piregpireg, tampol ton tinekmaelan. ginuyor to may liting ya walad balangbang to insan to sininger so sakeya sali malapati. intaker tod dingding.


“ ditan ka ta igawan takay kulungan mo ta patabaen ka” , akamulagat so malapati ta iilaluan ton nagerger lay tenger to.” koroo...toookooo....korroootookooo? mantuwektuwek ya singa babansagan toy kansag na masayaksak ya basig na tambol.


nilakseb nen saran amin na lupot ya manga-ampatot na laman ton kimmukusen lapur betel. anengneng toy ambalangan akagulis er ulpo to ya tinundas toy kalitkalit. nilukasan toy aparador inanap toy biks insan pinuyukan. agmet simmugat o agaldian balet walay liknan singa anagasang. ginawat to may daan lan tuwalya ya medyo wala lay abot-abot to sikatoy inpunaspunas tod andukeya buwek to tan amin lamanto.


akalikna amoy kesaw kanyan indukol to nin aganod asimbon iran luplupot. amesmesay inawa ya singa agto labay so umbangon. inguyor to may kamisita ton adukedukey sikatoy insulong to. anonotan toramay baton nalmo tod danum tampol ton kinurong may syorts ton akakunso ed sukong. inkapot toy puwerta. iigur-iguren toy pitek ya pimmeket er masilesileng ya baton nalmo tod angalakan. singa kabaleg na malukod turner, nayarian mon isakob ed mumukatay duweg tan wala niray singa kakekelanting na bukel na mais.


anta nen sarah so balor na bato naaral tod laki to. lilikasen to no panon kabelat. diyad maigot iran nonot wala met so limaran onsa. nen asumpal toran apasileng binalkot toy plastik insan insukib tod silong na kahon na sempet-abong. indukol to lamet ya mankugkugip ya singa mamubullok na bagabaga katekep toy imis ton diyarad imbeneg iran agew misuot ya alig toy akaketket na kabelew.


lapu met lad kesaw to agto apukpukay guyor na lirep tarok toy sanggook ya tanol na lalagariyen ya patukok ya kawayan bayog. si nana kuring balet ay kusokuson manluluto na sira tan belas. mabetbet ton sibuagen imay belek dan butbutyog lapur siba ton mangay ginargar ya ungel na pontin nilaokay babang.


kamamantaan unsabi laray bubulog ya mo manayuyang ed kaab-abungan. maples si nana kuring ya.


“hoy, lalasi kayon agka yo maingal ta naugip si atsi yo, urasan yo ratay palpalato, yaoyaong(lapis), linisan yo tay dulang” inkuan nen nana kuring.


ay! laseg ta mansasyok met ira ta walalay naangub dan mananam ya panangan. wala ni batik ed garitan umbali na peksi ya baleg tarok to met lay bulkindi. inpaway da met lay
panag-abol na apangat (singa ra cheerleader ed amerika). anto anonotan yoya, amay
kinatkatlin papel ya insinger ed putan ya bislak, sikatoy pansipplat yoy apangat. wala met so immasol na danum awit-awit toy timban plastik, panoen to may buyog ya abalkesay
ambasan kamisitan daan. singa no walay yelo to ed betel, anggano say inuman yo et ungot.


ag abayag akaparran lay panangan. pinatawag nen nana kuring si sarah.


“atsi sarah, bangon kila ...atsi sarah bangon kila”


“ungh! ... anto lay oras ... aah!... sigi untumbukak la” inkuanen sarah


bimmangon si sarah, nansagaysay ni buek to tan ... agto la nanpales amay datin andukeya
kamisitan ambalanga ya walay akasulat ya “ ugip koy malet “ ed arap tan “ no lakapen moak” ed beneg.


sakey ed saray agagi to so ag-akapukpuk


“agi! nitan lay reyna ... magangana si atsi sarah”


“hoy! agmoak pa lulukuen ta karoten koy el-el mo” inkuanen sarah


“duga latan ... sarah yurong kadya ... kaabay taka anako” kuanen nana kuring.


naimano nen nana kuring ya malikeliket so anak to kanyan singa asapigar na paga, say walad ulo to et walalay unkakaraw ed anak to balet iya-amot tura tan ya paga. balibali so pandurungo dan sankabulegan. manluplupias so liket da, pati samay aso ran oken akagatgat na sabit na bunor tan naapisay eges to na baaw kalamor.


kasumpal dan angan intagar nen sarah si nana kuring er tagey dimad sipi. mamapasnok si nana kuring ta amay malapati et manluglugtot ya labay toy unbulos tan tinataiyan toray kawekawes.


“ sarah ibulos mo tana ayaepan ... ta agmo anta no siopay akan-ayep er satan”


“agkayo mapaga inang ta patabaen kotan, suerte tan” inkuanen sarah


kinaot nen sarah may plastik ya akasukib ed kahon insan inter tod si inang to. singa aketket ya tadyuko si nana kuring. agto akasel. nilakap toy saray malet.


“anako wala lay panaral mo ... masarag laya ... anggano diya kalad dagupan” inkuanen nana kuring.


kamamantaan walay sinmabin bisita ra, duaran laki ya walay edad dala. singa nagngel nen sarah ya tagara kapitolyo kuno.


anto kasi nakaukulan dad si sarah, akinet limma rad abong da. alaen dan kandidata ya miss pangasinan o anto kasi.



on anto, magano....magano ta nauputay tinta ya bulpin ko. pasensiya kila no matalag nen
tulaw lay panagsulat ko agagik ira. maong kila siguron manbasa na tungtung. ay salamat met no untan. anus labat so bilay anggano mani-irap agyo sasaeway man-ehersisiyo biyer
yotay panagsiray karni, maabig so pising tan sira daiset labat so asin.

sigi sirin, manaruan kayo. say Diyos manuna lawas. mantanem kayoy panangaro ed kapuspusuan yo. say maaro lawas.md

SARAH ROSAS NA PATALAN III

IMBENEG:


say paga no maminsan uputen toy oras tayo tan takewen toy ugip. say irap no aliing kila wala nid nonot, kanyan labanan tayoy paga, mananap kayoy gawaen yon panmaongan singa manlinis kayoy abong. tuwa yay kuanda ya say pangasinan et ag mapalinis na abong. sigi pa nengneng yo tay kuarto yo no atayakatak tan marabok tay bintana. ipakerew yora latay agyo nakaukulan laot la natan ta balon taon ta piyan ag-asimsimbon ditar suysuyok na abong. sakey ni maawang so galawgalawan yo.


paga so akamesmes ed kanonotan nen sarah. walay paga ton agmakasumpal ed kolehiyo ta masyadoy irap da tan amayamay iran san-aagi. bangmas wala ray ilalon untulong ed sikato agto makasiguro. panangasi Diyos apesakan tan naitalem to met lamay kawes ton adalaan. natan balet say lima to et limmarag ta aketket na gamayan.



SARAH ROSAS NA PATALAN 03


ampetang lay takiling na agew ed bukig, tutundasen turay abutawbutaw iran dingding. nanengneng met lay al-alingasew na atep ya ateneb na linaew. saray malangwer iran ulnos na kamoti so singa mankawey ya mikakasin getelen. mankarokok laray palekpek ya mankakaykay ed dabok mananap na bukel pamaer na eras. saray biroroko agni simmawan didilakutan day epas na ponti. manpanta ray niyogan, manlalason ya bungan malangwer aampatutey palatang ya abong na kimuyekyek ya kulalaknit aliling na agagi nen saran nauugip.


sakeya andeket ya malapati so sibangsibang ed toktok na pantol. akablos siguro et agto atonton so ubong to. nalmo toy bintanan lukas nankalkalnan dimmapo. mankutdukutdon mana-akar babansagay pinatpinat na tenger to, aliling toy unsasayaw na kindokindo. alinggis toy amputiputin akasalar ed dingding ya didilakotay sinag na agew. pabangking
so ulo ton mumutektekan to, agto napugta no antoy nenengnengen to. pinalansa toy nengneng so loob na abong anggapoy alupaan tod saray akaugip. pinawil to may alasalar
ed dingding. anonotan tora may bisitan manpapaagew ed playa ya nanbubuntok na panangan. abayag lan man-aalagar balet anggapo ni anupak na panagan anggan ukis labat na ponti o biskutson immawet.


akiki inkakuwatit to tinikyab to may asingger ed dingding. walay adapuan ton agaylay lemek daddaiset ya kimmutep so sali to, akaluglugtot kalamor, bimmasil, ay agi ta parehoy lemek kanyan ama-abalaten ya napnoy ulo toy tepet tan say eges ton abayag lan mananap na nakan. nen akanengneng na akaamot ya pasas, bimmaleg so mata tod liket, mantangertanger, insan biglan tinepek to, agto nala, tinepek to lamet.


agiiiiiiii ... bastosss ... akaluglugtot si sarad sakit. ataktakot met may malapati abanggabangga to ni dingding ya timmikyab. naelew kibangkibang ya manakar. tinekmelan nen sarah inbantak tod sipi, insan ipalalbag toy kapot. inyurong tod suyok
akasalar ed dingding, nguronguron manpapa-imasmas. natan duara lay iindaen to pati
samay limaton aketket na gamayan. manterter kalamor so luwa to labay toy unugaog
balet simmulming lay baing to. atibukel ed nonot to so mansasangaan iran getma piyan
ag nasayang iray agew leleg na bakasyon.


inmalagey, binantag toy bangkag ya datin daleman toray ermen ton unkeketket ed pukel. wadmaniray adasdasig ya sirguelas untan met ed saray kawayan tua ya miay-ayam ed
siplog na dagem ya papaliberan day kabueran ya kekewkewey alimbusabos. berdi lay bulong na sirguelas, labalabay daray kanding ya kalaben gatgaten day bulong, singa mangatgat na lawer ya apulakitay apog tan apasipitay bua.


ditad lusuran to tan et patalan maawa-awang ya kabatoan ya tatalikepkepay garana, amutay patang, bonor tan urang. dati met itan ya dalin nen laki to balet akamkam na danum kanyan say dalin da et binelsay na angalakan. lapud anggapoy naani ran pinabangan inpatawir nen laki to ed sikara. saramay tatanemay pagey so walad saray kakapinsan nen sarah. sikato ni akasengeg na barongan da.


ipipitingpiting toray gamet nen sarah no nayari lan panpesak, medyo nayari met lan
pangemkem na labada. walay anonotan to. limmetsab, inanap to may barang insan limman amatang na duaran maimo-imos ya tagumbaw, inukisan to singa mestisan akanengneng na pugot ed puti. inala toy antiparan parad danum tan panay sira. nan-getel met na bulong na tagumbaw ta sikatoy igusagos(amay totot) tod antipara piyan malinlinew so pakanengneng tod danum.



nalmo to may antiktikey ya siyorts to ya walay kapitatan ton manga-ampatot na amina kalasian to. walay malasay ya anasnas ya abel ya manbaybayes ed ulpo no manakar, aliling toy liman mankawkawey. abalang ni duaran butunes to kanyan medyo akasugkang ya walay pankanawnaway takiling. insulong to may daan met ya kamisitan walay buwaya ya samay sangi to et singa to itatangal so gloriad patalan, duyaw ya mapusyaw lapud anusnus lay labada.


imbalkes toy lubir ya abaka ya pandeyeng na anto kaman ya natekmelan o napana ton bunor, gelegele, bulanbulan o kisingkising. akasapatos met na vans ya anggapoy medyas.
nalilinggis moy putiy kalitkalit ton sasambaen toy anggapoy tisnan bikking. apungpung metlay liston to kanyan tinaker toy amagan ukis na epas na ponti.


andukeya maong so buwek to kanyan pinunglot toy bulong na silag, amay nasnas na panlalagaay bayong. nan-aplus na larak piyan masiling so baog to tan makarunyas so danum. pati bibil to met piyan ag-umbetagbetag o naluknis.


tinawag tomay aso ton si shiela ta sayan aso labalabay toy manlangoy, unlegep ni, ta nen okeni so awit-awit ton naynay ya manames kanyan naaralan to. diyad bangkag ira dimmalan ta wala ray istambay ed garita nen nana betang ya asaksakbay ya unsusupsup na demonyo.


asabi nen saray angalakan, malinlinew so danum. aliwan tanton ambetel. makapal iray tarektek ya amutay sira. no amay nabantag daka et nasasiyok iran ikutep day laman dad
pitek. say lamuyak akapeketpeket ed bato so singa kurtinan sayawsayaw ed dangem. marakep dimad maples so agos ta say sira et labay toy unsubad agos, ag-ira maples ya maong, umpeket nirad bato. say danum et anggad pueg kanyan anggapoy pagan nalener ka. agmo la nakaukulan so pabelat.


asabian toray labanderan walad kapegleyay tungtung ya babansagay masasanting iran tugtug na radyo. walaan ira na pankanawnawan sayawsayaw no amay natalikepkepan iray ganan agnabiyer. naimanu ray kagangana nen sara, talagan marikit lan anggapoy bawas. laot la nen abantag dan immimwas insan immalagey, ay agi mapekepeket so kamisita to, ipapanta toysukog na linggas. nguronguro labat so narengel mo lapud ungol na agos


ipupulisay nen sara iray lamuyak nen biglan walay limmugtot ya gelegele, insilan to immamot et tarektek, naaninag toy timmalsik ya pitek, dinayb to kabansag na basig na weywey ton tagumbaw, pinormaan toy letran balinsuwek ya V piyan amay sira et agto umbatik, asukoy tangkay na tagumbaw akalabas may ikul to. pininat nen saray pana ya walay sima ... tssseek ... manpulagsak may gelegele, nalad asang. intagey nen sara ya singa tropiyo. agaylay liket to ya katekep toy giwgiw. batik ed sakbit binagot toy balkes ton abaka insan to dineyeng. singa kabaleg na putay barang ya gawad mangaldan o singa ngalungaluan.


anggapoy pipiliyen to anggan patang. no kurokuro itatamukal to. walay paitpait toy daiset laot samay andekereket ya walay bugi to. sayan panangerel na sira say tawag da et manpasupok, tano nanengneng damay amputiputin tagumbaw unsupok irak pitek, lamuyak o tarektek. aramay walaan so manusar iray bateryay kotsi, koryentiyen day sira.


ag-abayag wala lay duaran dakulap ed deyeng to kanyan pipigarpigaren toray bato mananap na urang tan bennek. saray bennek singa kakabaleg nga kukuy tangay sali. balibali yan salumagian ilaok mo met lamay urang. ibubulsa toy bennek kanyan nanengneng mon akamugkal. nen akabukay na masilesileng ya bato singa kabaleg na maloko tan wala niray ankekelanting ya singa bukel na mais ya atiptipon ed kutlaong. dinukdok to insan inyan tod bulsa to. akaimis ya makalugtot lawari balet kinemkem toray liket balet agto naiyamot iray araralem ya anges tan geget ya ipapantay malet ya gemgem na dakulap.


....hmmmmmm agagi anto kasi nalmo nen sara, ituloy tayo tan. aralem lay labid diya ed
bukig katekep toy betel. sigi mamatanirak nin magano, taynanan takayon lalakapey kansiyon nen amy grant “i remember you”. manaroan kayo. say Diyos maaro lawas. agkayo kerew lan kerew, manpasalamat kayo met. aralen yoy manpasensiya piyan balesan kayoy liga. salamat ya balbaleg. medyo abayagak ya akasaew.


natan siguro et aliing met lay daiset so dila yon pangasinan, anto. say maaro lawas ya kabaleyan yo.md no labay yoy manbasay inglis http://poemhunter.com/manonton-dalan/, no tagalog http://emanila.com, no ilokano, http://bilingualpen.com tan http://iluko.com. no pangasinan diya.

Sarah rosas na patalan II

Say imbeneg:

alibit so liknaan nen sarah ed saray apalabas ya bektan anggan siopa ed sikatayo ya akabatak ed sayan kikipasen so walay atilak ya gulis ed pagew tayon mi-ambegya tan manpabli na say tatawagen ya kasumpalay urong o salita ray amputi aping “graduation day.” bangmas walay makapanangnangis iran akalakap ed puso nen sarah wala may kuandan ilalo ya walad dakulap na misteryo... ya singa si walter iimbitaan toy sarah ya ibaan may anak ton manaral ed kolehiyo.

siopa ed sikayo agmakalikna na inawa tan liket lalo no lukasan yuray indederew dan sobri et walay laman ton malaelaem iran tulong. untan met so liliknaen no makapandudupong kayon sangkapamilyaan ya paraburan tan birbiren so maong ya gawa o asumpal na sayan bilay tayo.

sakey ni amay tangawtangaw ya mansisigarilyo agto iimanuen no iner so pangibabantakan toy pongpong, atan dakel lalaingen iray asakitan lapur nibana ya pimmmata ed kahoy kuitis ... manlalbong... kibatiktik ira... dakel so ataltalapos da. say makapabaing walaramay gamet ya mansikwat na agda kayarriyan.

diya tayo met naimatunan so ugali nen sarah ya nepeg tayon itangsit. agton balot ninonot ya nadalaan so amputin kawes to nanunaan so pakatulong tod too.

agagik ira deen kayoy daiset ta iparungtal ko lamet si sarah:


sarah rosas na patalan

palbangon la nen akasempet si sarah. igagayugoy to lay sali to lapud kesaw.insasabit turay rosas ya eberlasting ed altar tan nantalimukor nin angiter na pisasalamat. sikatotay inpabangon nen inato. pinaugip to met laray agagi tod ikamen ya akabilkag ed datal. say ules da so abutawbutaw lapud panguguyuran da no unsabi betel na labi. say danganan da kapes ya inyan ed supot na arena. aliwan tanton anlemek, atukeltukel lad ilol tan linget. saksakeya kuwarto mantatapilan ira o makakawelan ira ya singa bebelek ya unseseksek ya mansoso. say lamparaan da so larak na niyog, ambalbalingit ya no amay impamagan rosas na ilang-ilang et italem yod larak insan sikatoy usaren yod lamparaan.

akaplas na mumukatan nen sarah so adasig iran agagi to ya anggapo ni siwang ya bakatan katekep toy makudrep ya silew.

niya lay sarah:

hmmm ... singa ra manaya sardinas so anak na. aay! daddaiset kolan alingwnan may kawes ko, umpano nanmansa lamay dala. kawalan to kasi may linti ta unnaak ya manburbur na kalamansi ta sikatoy iguragor ko. sikatomay ginawak nen agerger koy gamet ko tan naipuranis kod paldak. agmo nabirbir so mansa sika, balet aya et amputi kanyan italem kod kloroks kasumpal kon pesakan.

ay agi singaak unsasayaw na pandangngo ed silew ya manakar ed leet-leet na sali tan taklay darayan ugugawan. unlaak labat ed sipi ya mananap na linti naupot lay oras. anto kasi no karapasen kola ramay kalamansi, balet no walay uleg ey!

diyad sipi mi walay melag ya tukador ya walay salming ya iparungtal toy itsuram balet umbukutak ta atageyak lan maong no andi say natakiling ko labat et pagew ko anggad sali. aha! sikato manayan say inkuanda maganganaak ... biglan limmarag irayay duara datirati singara labat pantol natan ay agi duaran dakulap kolay sakey walani alabi, ay katawan kon diyos. pangalaan koy isaliw koy manampatot ed saraya. sikato manayan singa umpultak iray matara no manamesak ed angalakan ya akakamisitaak labat. andi bali agdamet naala. pati saray kawes ko abalegan kolara. maong labat pinakerewan dak iramay pilalabadaan mi. sikatoy tatastasen ko insan daiten. balibali ta malaelaem so abel no kulang mangalaak lad saramay retaso sikatoy isuldong ko. pilien komay ag-manarawi-ay kolor.

ay! niya lamay linti. ay! salamat nayari ni. nakaukulan paspasan ko ta alas dos la. singa sisinitey dapan ko, asasyokak walaak ed dalin ya tampol ya manbububur na kalamansi. duga layay walora. inalak may batya. ingaton komay kawes ko insan ko ginusagos na iramay daladala. nan-alagarak na sampluran minutos insan ko inpesak ed sabon ya perla. kasumpal kon binanlawan intalem kod kloroks. aay! salamat asumpalak la. maong lalaingen ta naugip iran amin no andi siguradon disturbuen dak.

simmegepak, nanapak na pasen ya dukulan ko. diyalad gilig na dingding. insabit koy salik ta singa alemay. papasuoten koy laman kon naugip balet tinalikebkebanak na arawin nonot ya pangasi diyos agnapaksot kanyan say nonot koy migagantil ed antukaman tan antukasi, nayari o andibali. balet makmaksil so guyor na agnayari, diman apespes so pagew ko ya singa labay koy unakis o uneyag. atibukel ed nonot ko ya agak mi-asawa manaralak ni ta siguradok ya nayarian kon ipasa anggan antutan. anonotan koni ya wala may agi nen inak ya walad biyektaew umpan napautang toak na panaral ko. say problemad saman amay asawa to et masyadon masiblet tan mankinon. antak nimay telepono ra, say tawagan ko balet samay asawa to.

kimmalmay liknaan koy daiset, manbelat lay talukap na matak. wala met lay imis na aping kon akasingub na baleg ya ilalo. angga man untan managos so luak katekep toy pupukpukan ya sibek. wala ni may tetel kon singa linat no akinet inyanakak ya pobre tan amayamay kami ni. sakey ya buleg ya tua balet masuirti la no mangan kamin mamidua ed sanagew, lallalo natan mablin amina saliwen. agak la miasawa no kasagmakan ko et kaparay bilay ko natan. singa samay baik ya sakey agtola aki-asawa.

kamamantaan akalikna si sarah na unkukurong ed ulpo to. agto anta no uleg, utot, asipet, ikul na pusa o gamayan. paulyanan to komon balet manasinger ed el-el to kanyan.

agi-gi-g-gi-gi... akaluglutot... tan aka eyag –eyag. adepakan to ni dingding ya inkaliing na agagi to ya walay immeyag na.

“kawalay gurabis?” sakey ed sikara so anelsel na lamparaan. amataan day sarah ya gemgem toy lima ton unlalarag. binukay day ules, daganan . anengneng day andukedukey ya gamayan. pinekpek day sinelas. nankakamulsit so kalasianto.

aketket na gamayan, pinadala da insan ginusagus na inasin no walay patis mas maabig. maong lalaengen ta lima aliwan el-el. no andi di ikang-ikang nabuas. anggaman untan ag-makapesak. wala ni atilak ed lirep na agew sakbay ya gantilen toy tanaman tan ayep kanyan amawil iran nilakap lamet so mareen ya bilunget. walay kamaongay ugugaw, aliwa ran mapanonot, basta walay pankanawnawa na painawa, manpainawa ra

pulyanan tiran aksubien day samit na labin malinak pati siak agagik et makakaugipak met la. untan pa komon ta naililiing korayay balikas tayon mandagdaiset ya aakmuney lingwan. no nayaryari komon et mangikurit kayo met ditay kapirit ya singa ikakawey yoray lima yod siak o ikikindat yoratay maaron mata yo. manaroan kayo, say Diyos manuna lawas. salamat ed sikayon amin. ituloy tayo yan tungtung. maksil lawas komon so laman tayon amin.md

sarah, rosas na patalan

PAUNA:

abalitaan yola may kangarngaran ko et tetetelen da ed inpakatalo nen juan ed eleksiyon say kuanda ya say antato kuno et say aprika et baley tan mairap ya ibangat maong ya mangawes ... natan bargin lamay salming to tan samay kawes to babawin dala.

amina nababalitaan tayo balet et kunon amin. nepeg ya isekder yoy balangbang yo tan ikinon yo so ginawa to. magangana anggan anton diking so takilingen yo talagan ulandes. atan so sakey ya nanparaan mi.

siak manaya si sarah bimmalegak ed kuladaan tan mantratraysikelak no sabado tan simba, no bilang say bilayo et mipara ed siak et pasensiya kila nibanan saksakey siguro so bakat na kapalaran tayo. sakbay kon igapo so tungtung ko, inum kayo ni kapi atsi. kuya, aging, nana, mama, bai, laki tan arum nira. kapinsan kod pueg si md. sige sirin deen kayon ugugaw. say ag undeen agmakailop na digo.(digoy inlambong ya pukepukel na bakad baguio, mananam ha!) md mangetel kalay ulnos na sili.

ROSAS NA PATALAN:

maingal so labin kawalan ko balet say liknaan koy mapalpalna. amin iran kaeskuelak et agay lay liket da ta asumpal lay urong tan sakey ni walay ilalo ran unurong ed kolehiyo. siak balet anggapon balot ni kapirit ya ilalo lapor kikipasen na bilay mi. milalabada labat si inak tan mantratraysikel si amak. bangmas walay ermen kon kukupkupen ed pagew agkon balut inpalikas pati saray atatengko.

nen tawagen day ngaran ko agi. agko apukpukan so panterter na luwak. apalaran ko kalamor so mikaliman nansumpal ya ngalngali abuten toy sanlibon eskuela ed atagey ya aralan. pati saray agagik, kakapinsan ko, atateng ko so alay liket da. singa ra akagamor na balitok ya nanpaterter na luwa dad liket.

anggan panon so irap akasaliw met ira kalamor na adeyengdeyeng ya eberlasting ed kindi nana nannette ya managlakoy pisipising ya manlalapud baguio. akasian dani inak ya inpakerew dalay sakey ya masansanting ya rosas ya ambalbalanga. sikatoy angub-anguben kon isasanib kod luwak. agko naantaan naterteran manayay amputin kawes kon inabangan nen inak. nababainganak balet singa sikamin amin et manakis et kaliketan.

manin-inut ya napupunas so baing ko ta dakel iray dimmagup ya pasamanuen daak tan say kuanda, masuwerte ak tan maganganaak kuno. say imis ko labat so naiyebat kod sikara tan emel ya salitan “salamat”. sikatoya la siguro so sangkaliketan kon bekta. datidati agdaak anggan imanuen balet natan agay lay parayew dad siak.mabetbet ya tepetan daak no iner so panaralan ko. say kuanko “diyad abong” say lurey da “diyad linat ka manaral”.agkon balut natatalusan balet imis-imisak labat. anonotan komay asalita na samay managsulat ya nayari ka kunon manaral ed abong basta walay ketab mon bintanam ed kakabatan atan labat mabli. amay “go girl” kuno iparungtal ton amin. andimeta ta sebel so mantakiling ed samay walad nonot yo. marutak!!! .mggk (lol)

saray arum iran kakapinsan ko so angiderew iray sobri, dakel so angiter, nibana ya wala ray akasempet ya walad biyek taew tan abalitaan day kikipasen ko kato siguron, atenyeg so pagew dan mi-ambegya. wala ni simmingger ya kapinsan kod pueg la amo ya kuanto.

“sarah mila kad siak ed manila ta panaralen takay nursing piyan walay kaiba to may anako ya unurong ed sayay untumbok ya urongan” say tawag mid sikato si walter

“katungtung yoy inak no labay ton milaak ed sikayo” inkuanko

diyad aruma imbeneg akilaak ed sikaran manbakasyon kaibak may anak dan si chelo, kaugawan ko man. diyad loob na duay simba singadaak mikaduan anak, masyadoy baing ko balet maong iran mangumpuni na ugaw ya kaparak ya mabaing.

”alagar kayon magano ta unsisingger may kaaring kon si lucing”. ay agi singa lupay kabuki so ginawarad lupa to makapal ya maong so kuliririti to, no aglabat mansalita agkon balot nabirbir. manturattit nin siyansiya. mabetbet so pauraka mi, alaram lay matak tan agko la anta no siopay kaabay kod oraka.

naimanok umbebelat lay tenger kon sasabitan day rosrosas. amay eberlasting so medyo anggatel kanyan inategey koy kuwelyok ya apuyot lay linget. akin met kasi et ibana rad tiagew so kasumpalay eskuela o singa komon diyad arum ya luyag ya wala rad loob wala ni pabetel to. diya balet idasal moy siplog na dagem, wala ni taruk ton angub na darapilan.

kamamantaan walay angiderew ed sikami na halohalo. libri kuno ed saray nansumpal. masyadoy kabaleg kanyan inyapagan kuray agagik, singa kami belek ya miilupan. akasian tokami may sakey ya bisita initdan tokami duara nin halohalo. dinungoak lalaingey pamilyak. atan nan-didilakutan mi.

agko nalilimen aralem lay labi, igapo dalay baili agi. anggapo nimet so kaparehak ta siyak so sanka balegan. inanap komay kapinsan kon anak nen nana nannette ta atagey ya mayapyapis no simplugey dagem et kibangkibang. atan labat kawigin dua so sali to, balibali balet ya unsayaw na yugyugan ta kibangkibang. makapalek no maminsan ta wala ni amoy telek to o ag mangim-imano.

“tony gala ta sikay kaparehak “ nengneng mo, tangay tangay balet untan labat tan sobra amoy silib to, arawin naynay so nonot. atan ya kapinsan ko agton balut ya pinabaingan to ak. unor-unor lam bengat. kerewan koni lapis tan papil. natan agkola nakerewan ta asumpal kami la.

balibali so sayaw mi “lady in red”, wala met lay inkulaney toyan patang aliwan singa samay “junior/ senior prom” agton balot natalusay tugtug. manpapatugay pueg mi tan nagagatinan toy salik. siopa kasi nanbangat ed sikato. sinmublay so yugyugan... ay lasi ka ta makaranting singa manpipiyano so sali to, maarti singa ‘energizer” agbalut nakesawan. manlinglinget pati seklak pati kilikilik maong lalaingen ta ginusagos koy lawer tan pinaterteran koy pabalingit. aay! sigi labat singa ag napaer so likeliket.

maong manaya so sayaw lan sayaw. anonotan ko may kaanakan nen nana auring sikato kunoy anapan tod biyek taew natan dakel so tryasikel dan ipapaupa tan akaispoting no unsempet natakiling moy el-el to tan biglan timmundiris so eleng to pati pagew to limmukso say nengneng to balet walay iya-amot ton ermen.

mabetbet dan patundaey sayaw ta tutuntunen day programa dakel so idadalatdat da. maabig engen piyan makapainawa kami tan makaalmo met iray managlako na inumen, tsiklit, sigarilyo, paypay, bibingka, turon, sirbesa, mani, halohalo, cotton candy tan antokaman ya nanonotan dan ilako. hoy! anggapaoy sirad diya walay pinapaitan, bagisen, puto, pansit, kundandit tan patopat.

kabebekta manlalbong amina sukosukong, kibatiktik iray totoo... nantatabunan irad sukong , narengel moray akis, eyag tan ugaog... singa giyera. anggapoy makaanta no iner so panlalapuay bong bong ... singa ungulis ed dalin so silew insan nalalbong . sikamin sankapamilyaan simmanib kamid akasia. si patang akalakap ed akasia aliling toy tukko. binanok pa aliwaliwan nengnengen makadiskurahi. aramay agagik ya lalaki kimmakalab irad akasia.

aselselan da manaya ramay kuitis. walay mansisigarilyo et aliway adapuay pongpong to kanyan ..bong..bong so labas to. dakel so asakitan ta ataltalapus ira. maong ta wala kamid beneg diyad silong na akasia. simmabi ray pulis, ambulansiya ... amin amon pulis na minusipio so dimmagup. akisalsalukoyak met lan akitulong ed saray agur-gurabis, apileypiley. aramay asugatan panyo o diyariyo lay panpepet mi.

aray managlako nantatabugis iray lako da. mansisingkatan iray ugugaw ya mandudukduk.agmora nabano. narasan ira siguro. wala ni akatamukal na puto ya butbutyog so eges to ed insusukibot ton kundandit. simmabi met may pulis ya walay leweton latiko, sag paminsan balet undukduk met na sigarilyo.

naimanok ya daladalaan la so kawes ko andi bali iguran koy kalamansi o kabelew no unsempetak tan italem kod klorox, umpano nataming balet anto. sayang anto no pabayaran dad siyak iyay kawes. andi bali dakela atulungan ko mikasiak la umpan nayarin milabadaak lad sikara.

...ituloy kuyay tungtung ko magano ta naksawanak ya akisalsalukoy. nalmay iray al-alwas ko. kimmekebet iray gamegamet ko tan malangsi manaya so dalay too, mapekepeket.

pinakalmak so pagew

saray intilak
mon aron akabekad pagew ko
tan saray ilail
mon manguguligol
na sayan nonot
so amamayuen toak


maruksa kan sigpot
immalis kan agka amatanir
kasumpalan mon sinalog
so ilalok ya panalagar er sika


bang mas ag malaem so oras
ya pinannengnengan ta
alay liket kon naap-aplusan
so lambot na ganam
tan aliknak lalamet
so ampetang iran sibeg
ya kinorkor toy lusuko
tan pinespes toy amina ganaganak,
kalaktip toy terter na linget tan gayaga


anggaman untana
pinisit moy ilalok
intarok moy imanok
ginetel moy samit na imis ko
wala ni unsasalumpapak ya panangaro
ed bektan nanonotan taka

mapalpalnan agos ed kabuasan

agni apasyar na pusok so luyag na barongan
tan say maaron bibil ko agton balot anguban
natalusan koray naidalatdalat iran sengegan
manisiyaak nepeg pantatalusan so gamuran
say sekder na manandun, masamit ya araun
tan katekep toray karinyun agnaipakabuasan


antoy gawaen mo no nalinggis koray matam
nabasam kasi ray liknaan ya gegemgeman
ikuyep mo kasin iyawat so maamon limam
ideen mo kasin singa belek no naap-aplusan
no guguen mo manungik labaytoy untirakyang
no agto nagustuan manketket mankarangkang


akinet singa nalmay so abalam, amuti lupam
singa naigur amoy batod anglakan so liknam
galad diya ta tambalen tay puyok ya maabig
amay say petang to et singa sinag ed bukig
ya amamayuey larak na unan bungay niyog
masimsimpit iran mesmes singa mansusukog


no nagustaun mo ikirem moy duaran matam
eyasaes moray iya-amot mo ran ula-ulam
ta siguraduen kon diyad bekta sikay ebatan
na manluluppias na panangaron abangunan
kanyan ilukas moy mareen mon kanonotan
aliling toy mapalpalnan agos ed kabuasan

managos so luwak

say palnay dagem makatelek
ed panalagar kod sika inaro
manteltelek lay kanonotan
anto kasi akasebel na isabi yo
inyaplos koy nengneng kod bukig
maliwliwawa anggad mad tambib
saray piyaes maniweng iran sanlabi
singa walay labay dan ipasabi
balet pankatalos koy agaylay arawi
sinekderan moak agmo inpasantabi

ambelat so salik ya pasempet
diyad pagew koy napnoy sibek
amungsilak na sangan melanting
inwawasiwas ko mansangiyising
kibatiktik iray ayep ed labi
singa say liknak agnabier agi
nilak so abong yo, timmakiling
wala manayay bisitam ya aka-ispoting
managos so luwak, inluspak kod pireg
aliknak, mas dimmenden so pansibeg

parad sika selya

manonton dalan


no basaen koy nonot ed terter na oran
ed saray apalabas iran malugon aruan
wala ni kasi nagametan kon abitbitla
andi balid selyan diyad pagew bimmaleyla


selyan naynay kon inyan ed peligro
umpano makalingwan ka ed panangaro
sengeg na inakalener toyan kapalaran
ed agaylan alabas ya kairapan


nalingwanan ko kasin agbasaen
irayan apalabas iran aruan
saray malugon bektan inter tod siak
ya pinanmunatan koy kesaw tan irap


dimmalan iray agew iran alay samit
tan anggapoy atilak balet pansibeg
matuwan panangaro ayuyang toy pagew
anggad ponpon bangkay koy aripen


natan manermenak ed panil-iliw ko ed sika
say gagawen kon panligliwa ed sayan dusa
ed saray apalabas ya panaon ya nanononotan
say orakam salming na inawan agamuran


say orakam ya gulis na pinablin lapis
inaron inkurit ed puso tan pannangis
saksakey ya pablin pakanonnonotan kod sika
ya agnatakew anggad kauyos na bilay


say kamarerwak so maaron undadayo
dimad luyag tan dalan ya nagagatinan mo
dimad angalakan na beata tan hilom ya atapew
sayan pusok manaynay ya sikay ikekerew


amin kapigaak lan napnapnoy paney-ey
dimad silong na alabasan tan manggan atagey
amay akabitin ya bungan labay mon burburen
binurbur ko parad sika inararon lamlamyungen


say amina ganaganak laman koy mitutulinan
ed agaylan paga nen sikay walay liliknaen
say pagak nen saman betang toy atageya tawen
say paraiso met balet so walay sipi ton tulongan



kakarawen koy malenleneg mon orakam
diyad ekat ya angalakan mananayam
babasbasen koy maligan sabangan
tan bakabakat na salim ed baton tuntunan


umpapawil iran singa anap-anapen ko
aramay panaon ya maligan naanggapo
no amay manames kad playa masaksakbay
ta agmo labaya nasabi kay etab ed baybay


singa narerengel koy naynay mon bitla
“taluran agew ya agta nanperrengan ”
say ebat ko balet ya walay salitan liga
“say sakeya too dakel larayan taryaan”


akin kasit anggapoy atilak ya agni asukayan
ed nonot na saray maligan limmulubay
diyad kamumutektek ko say luwak mansaysay
tarok toy tagoong kon”ay! anggapoy kapalaran”


iner kasi silyan ligliway pagew
akinet say aruan mi aglimmawig
kapigan so tiempon saray linggis to
et aliwan kamarerwak, tawen tan bilay ko


akin kasi nen sikami lay mansiyan
nauyos la komon so bilay toyan pakaskasin laman
ta no iyurakak no panonak ya umpatey
selya, diyad pusok sikay manandun itagtagleey


arayan agnatepelan iran kaermenan
o! ligan akaarawi, ta sikay sengegan
sikatoy angiguyor ed siak ya mananlong
bilay na pakaskasi isulat kon kansiyon


selya saray tungtung ko nayarin naemel
maermen ya bitla lapur say diyosak ngelengel
ya anggan kapirit agko labay so namelmelag
napalaranak komon ya narengel na nonot mo tan layag


sikatoyay manunan ugta na walnak ya kulyapis
ya diyad pinabpablin bakat mo et imantilis
aksubien mo komon anggan anggapoy kilas
nanlapud pusok ya say sibeg to et singa perlas



no say kasagmakan ko et kababaingan
say tubok so nadayew ya kesawa pounan
no babasaen mo rayan tagtagleey
nonot moak komon ya manpaparayew


malikeliket iran nimpa na lawa na bai
sirenas say kansiyon day makakiki
sikayo natay pinabpabli
na agaylay irap na diyosak ya pakaskasi


takdang kad akapaliber ya tambak inaro
pakaskasin kansiyon diyad lira itono
no sayan mansasalitan bilay et naanggapo
matuwan panangaro pilalek ton manandu


sikay rosas toyan tagtagleey, selya
itatanduro na M. A. R masasanting iran letra
birhin ya ina tan anak siak so mansamba
F. B. say matuwan manangarod sika

anggan kapigan

alay likeliket kon akabatan
ta naaplos na liga so liknam
manalwar ka balet ed panangan
wala ray untitibukel er satan


no untangay kad tawen puntam so bitewen er baybay
ta diman kon idadalem iray ula-ulak ya naynay
no malurem anap mo may aninon manimis
piyan napunas ed aping moy pannangis


panon kan natundas na lingngis ko agi
no wartan kan manuli-uli er arawrawi
nayari met siguro no say bulan et salming
ya say kindat koy nayarin natakiling


matuwa may kuwan mon diya lad ketab
saray kabaleyan ta nayari niran mipalpag
untan pa komon ta naaplos iray samit na imis
tan isukibsukib dalad kanonotan day tsismis


saray gunigon abayag kulan inkaindan
ta inatrok moy liwawad sayan paknaan
ya anggan kapigan sikay silew na dukulan
manasigta ka agi ta dakelaray makakainam

ipadakulap ko

samit na imis koy punasen toray ermen
untan met ed kanonotan mon agmakareen
liknam irayay ampetapetang koran aplos
aksubien turay sakit na laman mon mabulbulos


wala niray pilpilalek koran nagamuran
anggan saray maaron puso ta et nanpaknaan
singa saray malinak ya labin tulintulinen ko
panuen moy liga tan malugolugon panangaro


kanyan ipulisay mula ratay kukugkugipen
ta piyan saratana iliw mo et ag-undenden
alagar moy bilunget ya miguguyurad liwawa
atan dugaruga asumpalak met lan akapainawa


tan diyad antokaman ya bekta na sayan bilay
wadtanak ya sipaparaan ed diking mon naynay
ikindat mo labat ipadakulap kod sikay labay mo
anggan sikatoy sengeg na kauyos na bilay ko

asingger ka la sirin inaro

inaro natalusan kon amina ganagana
anggan say inkuan mo naanor ka
ta wadyaak ya aktaryan talusan taka
diyad yuyem, bagyo tan liwawa

marakep no maksil so sibog na dagem
agkala umbangon iyugip mo anggad ngarem
balonan takay ugto untan met ed pandem
wala ni buntok ton malugor ya kemkem

pulyanan mo latay swekos mon balo
no akarukol ka anggapo tay usar to
ta diyad diking mo; ditan idukol ko
ta esaesan takay makasibeg na puso

asingger kala sirin ta dengel moy pagew ko
no manbagtog asigtam, puyokpuyoken mo
ed satay makulkulaney iran gamegamet mo
tambal mo rayay aketelan iran tagtagleey ko

alingwanan ko pinabli V

“AAAGIIGIIIII”

“SPLAAAK”

apalispak si greg ya iindaen toy akames ya sisiritan to. tampol ton inarawi-ay cely. inpasagar toy timol ton singa atwela ason binsigay padol so kutitkutiton manungol.

dugarugan unsabi met iray ugugaw ya unasol ed gripo.

“HEEHEHEHEHEHH ... LABOOOOOS ... ATAPIS AMO” kuanday ugugaw. nandukduk iray butayong insan da tinutupak ta abaluan dano kinabil toy atsi ran cely ta wadman ya manngehem. napnoy mata toy sabon ya perla. walay sakeya butayong ya medyo walay kabelatan ton akatna ed ulo nen greg. akeeng.

“”UUUUUH ... anak na lasi kayon ugugaw” inbando nen greg

kibatiktik iray ugugaw. nanbabanggaan iray latay petrolyo panasol da. pati saray aaso so mandangol ira. naiamano na kakaabay da . tampol iran dimmagop. tinalikebkeban day greg ta abaluan dan sakeya asiplog na dagem. binarol day lubir na baka, insan sinelselan day sangitoy lupot piyan agmanketket.

wala ni akapasnok ya akulaw

“ANAK NA LASI KAN ... ATAPIS KAN... LABOOS!” bigla ton binsigay bulawit. asasnit ya dengela dengel na sanka barioan katekep na ugaog.

“ANGIIIIIII... UH! UH! UH!”

naurasan metlay mata nen cely ... malinew lay pakanengeng to, sikatomet natan so.

“ AYYY... AGIIII ... ANTOY GINAWA YO” inbando nen cely

“BUBULANEN... ATAPIS ... LABOS NI” kuway sakey ya usisiro.

makapasnok komoy cely balet, mankelkelat lalaingen ta anengneng toy greg ya akatungir ya labos. akataker ed kawayan ya singa litson ya walay lupot ed sangi to. inasinggeran nen cely insan to dinampil so aping na kikinutan to.

“OOOOOH” nanbabansag iray usisiro tan usisira.

“ SEMPET KILA” kuanen cely

on sige sempet kila ta ... itagey koy telon piyan naames nen cely si greg tan anto kasi gawaen to. magano... magano.... imis kayo met ditan kuya .... irong. andi agkayo unyuyurong... hehehehehehe. md

lingwanan ko pinabli IV

mankilkiley si greg ed panakar to, iindaen toy ruksay kukuy maaron marikit ya agto apukpukay mangeget lapud pasnok o gayagan agamuran ed bektan napnoy iliw.sinmamar irad garita nen salota maria ta tawayan day balobalon kapangakir ya bibingkan nilutod uring na bayawas ya pakulat. malaem ya binalikatkat ya malangwer ya niyog tan wala ni kinewkew ya unan iknol na dumalagan bulik ya pinabaleg na mais ya ansakket. atan so iya-amot dan pagarboy bibingka. analiw met iray manas-asewek ed betel ya kola 500. sikatoy pangi-uy-uyan day duaran sangan estron pegdat ya innimbento parad saray manaruan.

inyurong dad taboritin aka-arap ed lamisaan ya gawad bimmaley amay nayariyan mon pateleken may pegley ya akaalsay daiset ya pananginay pandurunguan ya pising, sira , baaw o anto kaman ya naluto. wala ni tugtug to no pateleken mo dependi no antoy inbilin mon tugtug mabetbet “ be good to yourself nen arnel pineda” o no walay nasusulukan mo et mangibilin kay samplura duga met latan siguron panpaesesan mon mangan. no labay mo apatira ni bombo to. siyempre amay ankelanting ya nayarian ton ipelag so amagaan ya utoy mo.

masamsamit iray linggisan da nen cely. masimsimpit so sopsop day kola amay agda ipalikas ya nakdaan larad petang na tiyagew. pati panangay bibingka kapirit labat so aalaen da. agto naimano nen cely et naampatot lay mesa so aalwaran ton bilay na untumbok iran kalangweran. apasikmatan nen greg et diman so nagmawil ya ayuyang na mata to.

sibersiber met iray manok ya manalagar na mintis ya subo ta tampol dan talikebkeban. singa samay palukso ed beneg na abong nen masiken ekong. kamamantaan naplag so singa kabaleg na bukel na mais ed pantalon nen greg.

agigigiiiiii! kuanton akalugtot ... nantatabugis so amina kalasiyan to pati bibingka naplag ed dalin lan pan-aangalay manok. dugaruga manayan manalagar may lalong ya balbaleg ya rhode island. atarantay salota maria say abaluwan ton asabian iray yegyeg. manpeyengpeyeng ya nasasayangan ton naibbong lamet iray iknol ton papepesnakan.

aaay! naimasmassay maria ta aliwan tuwan yegyeg manaya.

“aay! pasensiya kila agko naibagan tuktuken dakayo ratay manok no agkayo mangiyapag na grasiyan pandudunguan yo” inkuanen salota maria. angalay sanka-akop ya ilik insan tinawag iray mamanok tod kulungan. diman naimano nen greg ya akapalbog manaya nen tinugkig na lalong so melag ton lalongit. masyadoy elek nen cely. asingger labat so abong da kanyan diman lara timmuloy. nanpabalkot met lay cely na bibingka tan sapsaparilya parad saray agagi to.

si greg lay nanawit ta uusaren ton taparal na pantalon ton nakneb na sirit.

“agmo kapa-asingger tay bibingka umpan umbaleng” inkuanen cely. medyo apikon si greg pinirit toy eleng nen celin matundiris. amalangay aping to kalamor, singa samay dueg no bintulen moy lubir ton akadeyeng ed eleng to et manngehem tan manilol ni.

kasabi dad abong tampol ya nanap si cely na pantalon o antikey ya pantalon piyan napesakan to tan naipaagew leleg ya atagey ni agew. malas amo nen greg ta anggapoy naanap da agmet nayari panti nen cely ta melag anggan say bloomer, kanyan samay tuwalyan balbaleg amay ibabaliw dad kanada no undayo ray pinoy. sikato lay pinantapis to.

inala nen cely so batya. nababaingan met si greg kanyan anumbok ta sikato lay mambombay gripo. limer ed si greg natatakiling nen cely manayay lalongit kanyan wala may imis ton singa monalisa... kayan inpapas tod pantalon so geget to ...uuhhmm ..uhmmm... uhmmm...ngrrrrrrrr.

diyad ganat to atalsikay sabon so mata. agto makanengneng aabuten to may manggoy bomba ta orasan toy mata balet.....

celyyyyyyy... aliiiiwaaaaatay agemgemmmmmmmmmm ... uhmmmmmmmmmmmm



kkkkrrrriiiiinngngng ..... kkkkrrrriiingggg ,,,,, ooops!!!! anto kakaaro. manasigta kayo umpan aliway nagemgeman da. magano...magano... ebatan ko niyay telepono. ituloy tayo ya nagunuyan. md

alingwanan ko pinabli III

tok.... tok .....tok walay mantutupak na dalakirik ed bintana nen cely balet say ugip to singa kesod wisconsin. lakeslakes toy balon danganan ton kapes katekep toy kugip ton “ gregggg ... pinabli mailiwak lad sika ... kawalan mo la” untan iray ula-ula nen cely nen marikit ni ya kaplesan ton unsasalumpapak so panangaro to.

eeeet ... eeeeet .... so tanol na bintana. walay liman mangilulukas na bintana insan man-in-inut ya singa pusan mankakalitong na priton pinkan akasabit ed baskit. si cely balet , et singa mandidiliryod pegley na kugip ton “ greg agay lay bayag mo inaro... amagaan lay luwak ya manalagar ed sika”.

“agii ... siopa ka” inkuanen cely “ hsssss ...agka maingal” kuay boses ya esaes. antis ya makasalita si cely apalkapan lay bibil toy malet ya angub. ipulisay to komon o itulak to balet medyo abayag lan agni amesmesan iray laman ton manpirpirawat na malet ya lakap. immunan apilat kamisita ton “sampluran akasabit”, timmumbok nauyos so pantalon ton say kuanen brooke shield “anggapoy amegley ed lebays tan siak” untan met ed si cely. saray liknaan ya agnayari ya eyag na kanonotan so mandaddaiset ya natutunaw ya singa kandilan didilaay manlangalab ya apoy. singala maamon uken milmila et aplos ya malaem. nagmawil lan tsokolati ya natutunaw ed dakulap mapekepeket anggad aterak so getman ag apukpukan.

naaksubi ray dingding tan kurtina ray sibek tan parok na aron apilit. bang mas untay agawa wala nin siyansiya may liknan ugsegba ya abeten toy petang na inpadungo. diyad pegley na pansibsibek to agto alimatan ya immalis la may lakin anamsam na bektan anggan kapigan agnapunas ed muling to. batik tan tampol nanames, inigor ton maong iray amina kalasian to pati bibil sinabon to. meremeren agla naugip. say mata to et singa pusan kantaw.

kinaimbuasan pinasyar toray ayuyang daray istambay ta bibirbiren to no siopa man ya misteriyon laki. singa matay siber ya mananap na luksolukson lukton ed kagaranaan. angga poy abirbir ton mi-asinggeran ed aanapen to. inelet toy puniti to insan inketket toy pangal to, agton balot imme-ese-esel. sinamar toni majongan balet kapot ni kanyan basugbasug ya immalis.

nabet toy salota maria ya managlako na bibingka. lalakuan da balet agton balet inimano. singa agto anengneng. mankelaw si maria, abaluan to asiplog na mauges ya dagem o atalikebkebay ispirito. daddaiset to nin nagtinan may manpapasuson aso.

walay kekemkemen ton pasnok ya singa manliplipwas ya talyasin napnoy manluluwag ya masamit tan patupat. mankelaw balet akinet singa ungkukupas so pasnok ton agto natatalusan. angga pod nonot ton didiladilaan toray bibil to ya walay nonot na pakailiw ed saman ya bektan napnoy kasalanan. agto alikas ya manterterter la manayay
luwa to.

tampol ton intuek so ulo to insan manakar lan unaalis nen alikas ton walay nangemgem na taklay to tan “ antoy problema agi, akinet ...” agto la naituloy so salita.

“gregggg ... nanlapuan mo, abayag taka lan aalagaren”. ag-akasel si greg ta lakeslakes nen cely na malmalet singa sawan agni atambal so eras ton nanlapu la nen gawat.

‘‘ kapigay insabim inaro’’ inkuanen cely

“kalabian” kuanen greg.

“ agiiiiiiiiii .... tay el-el ko” eyag nen greg.

anto ... pereg kayoy daiset ta unlaak ya mangalay basi ta nauputan yay bangkero yo.ituloy tayo ya ed untumtumbok ya bektan apanoy aro. say maaro lawas. md


sampluran akasabit= hang ten
lebays---------------= levis(aliwan elvis)

itilak mo lamay dagum

ugip kala agin mankidyamkidyam
itarok mo ray magter ya ula-ulam
agmo la lilingayen iray apalabas
piyan nabiyer moy panbalbalikwas
magano kan makalirep; maime-imeng
tan malinglinggas kan minengneng

no nayaryari iguyor moy labid liwawa
ta labay kon nalinggis; masimpit mon gana
balet alupak lamay manggan sipanan ta
mantarok kay payong unpan unuran
tan no bilbilang nayarin panamutan
ta dakdakel so matan sibangsibang

agka manhahayhils umpan nagatinan moak lamet
wala ni ramay markay sapatos mon bimmibiret
mangawit kay linti ta nasabi tay mansirunget
piyan agta mankapakapa o makagati tai duweg
itilak mo lamay dagum tan tinibey ta palso
agmo met naiturok nen nilakap takay husto

manandun pangkawanan

aliingan koy iliw kon unsasabo
masyadoy parok na pagew ko
nilukasan koy bintana, anapen taka
agko namataan ta ambilunget manaya
binukay ko ray sulat mon abalkot
na lastikon natataming lapud boot


abasak iray ula-ulam, napnoy aro
katekep na akon arapen tay mundo
wala nimay akatkatlin ambalangan puso
ya impeketpeket mon nanmarkaay bibil mo
naangub ko ni pabalingit na biyek taew
inaro agkola nabilang so ugipkon atakew


anggan daan larayan bakat na apalabas
unsibeg ni pusok nabasak iraya lawas
dakelan gendat kon ibantak o puolan
balet no nabasak so maaron ngaran mo
tampol unlakap so manandun pangkawanan
sikansikani manarid malenleneg kon mundo

Wala ni nabuas

Anto ni so amamayoy nonot
No agsaray arom ya sigpot
Lalo lad isabi ngarem, alagaren taka
Diyad ambetel ya dakulap na mangga
Ta diman ko nagngel iray ma-il-il mon dalem
Ya pinasabetan koy lakap tan maamon kemkem


Malinlinew ni aninum ed saray matak
Saray aplos mon napnoy aro naliliknak
Agkon balot inturing ya inlingwan
Ta sikan sikay panpilpilalekan
Bang mas asiplog kay dagem abaliw moy dayat
Wadiyaak nin mankugkugip, manpirprawat


Biyer moy laman mon dili ed tepet ya anto kasi
Ya wadyaak ni, makaranting tan napnoy bini
Pinunas ko laray tetel tan saray atukel ya babawi
Ta wadtan kani, diyad reen na dukulan manuli-uli
Untan met ed siyak agmakaugip, manbalikwas
Tatambalen ko labat so liknak ta wala ni nabuas

nanonotan moak ni kasi

panon kon lingwanan
iray samit day esaes
katekep toy petang
na malet iran lakes

panon kon punasen
iray samit na imis mon
naikutep ed nengneng
ya amamayoy pagew

no saraya et unlesa
makaterter iray luak
makasempet ed palsa
salurey babawin limmetak

bang mas maimpis lay ilalo
say apalabas katoy amamayo
wala met ni unsabin nabuas
pinonot, pi-alagar takan lawas

you are there

i saw you in the crowd
so happy screaming so loud
pumping your fist to the beat
swaying, dancing on the seat

i called your name but you can’t hear
you’re in another world, out of here
i’m so glad you’re happy; i could see
i remember your smile; still too pretty

i turn my back and walk away
i block off noises; i can still see
your face; right infront of me
so i run into darkness far away

i sit there mumbling to myself
all alone nobody could help
so i decided to go back to you
you were there, looking for me too

after the rain

certain stillness up above
harmony after raindrop
birds start singing again
trees dripping wet; clean

fruit washed; so beautiful to look at
i could see ants crawling on branch
later on, grass grow, flowers bloom
as grasshoppers hopping for room

feel freshness of wind blow
hear ruffling leaves in hollow
see ebbing river; crystal clear
breath freely love is here

how could i tell

flowers are blooming in full
birds singing their love call
clouds are gone so high
giving me clear blue sky
wind still caressing my face
reminding me of your kisses

when sun is hugging treetops
shadows would be on my side
where i enjoy watching ripples
coming from deep lake’s bubbles
i sometimes look at my picture
painted on water like caricature

haven for my lovely stories
an envy of dream’s princess
i chuckle to edges of laughter
i’m having blast this summer
how could i tell my story
when you're so far away

brings me cheers

fresh memories of falling rain
knocking on my window pane
i was walking outside getting wet
stamping my barefeet on street
then you came with raincoat; red
barely covering below your head


you were talking; fidgeting your fingers
i’m with all smile but i’m not listening
you keep on going as we were walking
we have so much fun; sharing laughter
i picked flowers and gave it to you
you were glowing, everybody know


those were good times then
now, everything has changed
you move out to far away land
we talk but it’s losing its warmth
every time clouds let out its tears
i remember you, brings me cheers

gapatak na sandaling nagbalik

nakikipagpulot pawis mga daliri sa kahaw
at umaasang maibsan ang pusong ligaw
bagamat sapat na ang mga pitik na ulat
mapusyaw nga laang ang dating ng sukat
damping labi sa pisnging makulay
nakakalunas sa mukhang may lumbay

masuyong halik sa labing namumukadkad
marahang yakapyakap ramdam abot palad
sadyang tinatagalan at tinatamasang madla
balatkayong agam-agam nabigyan ginhawa
mga tibok ng dibdib kumukumpas ng himig
nagdiriwang, nakisasalamuha sa lambing tinig

kaliyagahang nakamit hanggang kaya magtatagal
pagkahiwalay ng kamay o mga salitang utal-utal
malagkit na tinginan mga hiyas ng takipsilim
damdaming nabuo pumailanlang sa kadiliman
magbabalik na muli kalakip mga matang luhaan
sa buhay na mahiwaga, ala pa sa kalingkingan


kahaw- ketab (computer)
ulat-(text)

agintutuleng

agintuturugak a nasimbeng
idi mangngeg ko dagiti samiweng
pagarup mo aya, siak ket tuleng
arig dagiti narukbos a natnateng

pul-oy man sipsiputak kada darikmat
bareng mangipatulod agek ken sayaat
ngem no awan wayawaya mayat latta
adda nga adda nabukel a namnama

agbangonak man ta apan magna
sadiwaek napalabas nga ilala
no man pay nasennaay dagitoy a baddek
idiay law-ang masarak ko tay ulimek

no darupen dak dagiti kulibangbang
itayab da un-unnoyek nga sanaang
diyak met pulos a malipatan
sika pay met tay ik-ikutan

i remember you

early morn, i’m driving all alone
going somewhere not known
across, heavy yellow double line
they are going faster than mine
i marvel passing beneath tall trees,
cascading farms of wheat and berries

it never seem to end, an abundance
fruits of beautiful earth and soiled hands
butterfly with gentle flaps follows me
it might be my car’s color or curiosity
i slowed down to get a nice glimpse
but i saw numerous jumping nymphs

then i saw a heron on shallow lake
white as cotton ball, legs like stick
with sharp eyes and long reach
impossible to escape those beaks
i stop for a moment to stretch
i remember you, memories so rich

md

andukey amoy ugip ko
alingwanan ko laray panangaro
diyad irap tan kesaw na laman
pati panangan; natatabangan

akabutayak lamet kakaaro
apatasak na baleg ya bagyo
pakaskasi balet manimis
anggan mankirmat, manlaldis

say kurang ko so singa biroroko
in-inut, teyeng teyeng, peligro
balet agak ni akalingwan
kanyan angikuritak na palatandaan

utang

kuwatit agka makupit mikalabindua
manonton dalan

“uhuhuhuhu ... uhuhuhu! ... nana puring pautang yo kami pay kapalduan salop ya belas ... ta agni nampawit si tatay ko” inkuanen tessie ya singa aterak so boses to. atenyeg so liknaan nen nana puring anengneng turay bimmibiler ya taklay nen tessie. “agi anako antoy agawam akiusilan kad kakawayanan o binasigan kala met nen inam ... kaskasiyan kayo met ya ugugaw maruksa tay ina yo” kuanen nana puring. “ pinekpek daak nana ..huuuhh....ta agko labay so unlad diyan mi-utang ...huuuu... ta..ta... dakelay utang min agnababayaran” tarok lay terter na lua toyay ugaw. “ibagam ed si inam ta labay kon nakatungtung natan ... no ag-unnad diya ipapulis ko ed panabuso to ed sika” kuanen nana puring.

anempet so ugaw ya abalkot na takot balet anggapoy nagawaan to, no agto ibaga, leweten da no ibaga to ... awey no antoy kasumpalan. “inanggggg...inangggg... naka yo kunod garita nen nana puring ta katungtungen dakayo nipaakar ed utang tayo” ag akasalita so inato ... limmad sukong ya singa akusbo so pagew... insan manterter met lay luwa to wala met ni atilak ya baing to. on masyado lay ir-irap dan sanina. no walay probleman unsabi si tessie so pangipapasan toy sakit na linawa to aliwan samay anakton laki ta uga-ugaw ni insan sakiten.

mabetbet so isaew dan mangan, masuwerti la no makapangan iran mamindua. si tessei ayuyang toy pugaro ya sisimawen turay kabayawasan anggano sabong buburburen to insan to asinan. say agto naakan isempet tod si agi to. agni makaketket ya maong kanyan ngalngalen to ni insan to ipakan. aliling day saninan billit. si ina to met ed milalabada, maminduad sakey simba met ya walay nalabada to... iyinum to ni arum ... panangilingwan siguro met na eras tan konsumisyon.

si tatay to met ... say unor ya balita mantratraysikel ed san fernando, la union. wala met amoy kulasisi ton ilokana ya mapaspasnok kuno, kanyan singa tula inkaindan so pamilya to. no maminsan wala met so naisusukib toya ipapawit to. agto met ni naanakan may kulasisi ta telek lay kikinutan to. atay aminsan akasempet met kalamor ... walay taruktaruk ton limaran kaban ya belas tan malaem met ya pinanbayar na utang da, balet sarayay manunur-unor iran bulan singa asikmat ... bemmetel ya amin.

akumbinsi toy laman ton dili ya laen nen cora(ina nen tessie)si nana puring. mila met laray anak to. pimmaway ira ed sakey ya al-alulong, anggapoy takayan... no simento nayarin tawagen ya bungalow(abung low)... aya sakey ya kuwarto ugipan... kusina...tan patagwab ya kawalan daray yurongan, lamesaan, dulang, anggapoy koryente... lamparaan ya pinespes ed ganusal ... larak so kuwandad manaoag... say kasilyas ... unnarad bangkag ya untungir... dimad silsilong na bayawas, anunas, piyas, tesa,guyabano. kawayan, lanuti, atis o diyad sanib na ponti. wala met so bintana ton apatira... say atep to bulong na niyog ya pinaor...dingding et bulong na silag. aliber met na alar ya tagumbaw tan madri kakaw. wala met iray akasukitsukit ya kamote, palya, talon, walay animeran sengeg na pontin lakatan, duaran kaimito, apatiran manbubungan niyog tan sakey ya piyas. manlapud mad puerta anggad kapot na alar et adasigay halo blaks ta piyan agka unkutep ed pitek o nateneb so salim.

akaeba may bulirek ... untutumbok met si tessie... nanonotan to nen inbiyek ya taon ya intulor dad klasi ton unaan ya grado... agay lay paga to nen saman agmakareen so nonot to no antoy gawaen na maestra to ... no maruksa met ya singa ina to. agay lay liket to nen akabatan ton maomaong so maestra to tan saray kaklasi ... kanyan sikatoy numero uno ed klasi. natan walay paga ton ipapulis day ina o anggapoy iluto rad sayan agew.

manasingger irad garita nen nana puring... say pagew nen nana cora so manbagtog singa manbabayoy inlambong ya kahoy... meremere ... manrorosario ed nonot to. aralem so pirawat ton ipulisay so mauges ed dalan da. “ tessie anako ebam payay agim ta piyan maaliwalas kon nakatungtung si nanam puring” singa maamon karnero inala toy agi ya biglan akumpil so bibil to lapu sigurod eras o lablabayen toy ina to.

makakaimis si nana puring... dinerewan ton tampol si tony(agi nen tessie) na biskotso ... tampol met ya pinankadwa nen tessie ta unmemesmes lay eras ed eges to nimani. mantitit si tony ta say walad nonot to et parad sikato labat ... agto ni naaral so mangiyapag na grasiya... agni asiplog na panangasi so malangwer to nin kanonotan ... “ itdan moy atsim ... aliwan maong so bukatot” kuanen nana puring; si nana cora balet “ duga latan makataway kay tsinelas”... singa narep ya lampara ... mareen si tony.

“ atsi cora abayag lan labay takayon nakatungtung nipapaunong ed say utang yo tan naimanok nen kabuasan ya si tessie et naames na biler ... manakis kalamor ya miuutang na kapalduay salop ya belas. anta yo walad uley ya ag nepeg ya dapuan iray ugugaw ... no walay mandalem ed sikayo siguradon alaen day anakyo tan napriso kini... laot la ta uni-inum kayo... natalusan koy kikipasen yo balet no say sakit na kanunutan tayo et ipapas tayo ed anak tayo .... singa tayo ayep ed satan” kuanen nana puring.

“ benger tana ugaw agto mangikaskaso no katungtung ko ... telek ... kamamantaan asikmat la ... agko la narumog ... no maminsan sakey agew ya anggapo... wadman ed kakapinsan tod pugaro ... pulpulyanan toy agi to... palakar” kuanen nana cora. nanengneng moy lupa nen tessie singa to labay ya eyeyag so salitan “matilaaaaa.... matilaaaa.... ketketen ka komoy gelata” balet diyad takot ... akakuliseng labat ya bebenbenan toy agi ton akalmo lay biskeg ton mandapoypoy ed dabok... biskotso labat tan ha... no priton iknol siguro mi-usilan lay tony.

kamamantaan intagar nen nana puring si nana cora dimad beneg. abayag iran nantungtung no arum narengel moy agmankatalusan ya besngawan. balet diyad sampot nanpaknaan ira.

“tessie anak galad diya” nilakap nen nana cora si tessie insan akaakis na telek. manakis met lay tessie tan mansibsibek. “ anako diya kanin manayan ed kindi nana puring mo piyan natulungan moak ya pabalegen yay agim... no makaka-iliw ka nayari kan unsempet” ... “ agko labay....agko labayyyy” masyadoy pangukuyung dad sikato.
diyad kasamputan atilak si tessie . inmalis si ina ton walay awit-awit ton balkot sakey lad man so sakey salop ya belas ... gaygayugoy toy tony ta agto labay so umsempet labay toy mila ed si atsi to.

si nana puring walaray anak to balet wala rad manila ya manaral kanyan bukbukor dalan sana-asawa ed abong. marakep no wadman si tessie ta naibaan turan man-asikaso na garita tan manlinis na abong. aliwan tanton ambelat so trabaho ta dekoryente so usar dad abong. say mairap labat siguro et manames na aso ta magantil may aso ra. sakey ni wala lay mansulong na aramay kawes ya abalegan na anakda. maong met ya mandait si nana puring kanyan daiset labat ya tabas dugaruga lad si tessie.

anggaman untan agto nakakaiba may agi to malikeliket so bilay to... agto la unsasaew ed panangan ... no maminsan walay malaem ya panangan ibaki ran mangitulor na baaw tan pising para ed si ina tan agi to. medyo abawasan met lay kakainum nen ina to.

saray bulong na panaon maples ya naikupin manmamarikit lay tessie natan, inturing da met lan anak. asumpal met laray anak nen nana puring walara ed amerika kanyan sikato lay anak da, in-gawaan dalay kasulatan ya inampon da. uso met ni so utangan... on wala ni ray matiwer .... aliwan satan labat wala ray matila say kuanda akabayar lara anggan andi. wala niray mamasnok no agmo ra pautangen ... singa nira ari ya mangibaga.

baleg la natan so tindaan da ... groseria la. ipapanta nen nana puring ya suwerti toy tessie kanyan say ngaran na groserya da et purtess groserya, ngaran nen nana puring tan tessie. wala lay libro natan na utang ya ginawa nen tessie tan promisa no kapigan ka makabayar, anggad agka makabayar agka makautang. wala met so limita na nautang mo ... nagmawil ya singa bangko.

anempet met lay ama nen tessie pinabayes nen nana puring na isaliw toy traysikel ya duara insan to pepelagpelagan to ya sinimba. timmunda met lan manlalabada si nana cora. say ligliwa to et saray tanaman ton pisipising ed kaliberliber na abong da. wala met lay hasag dan coleman, aliwa lan lamparan niyog. kusinelya met lay lutuan da ya regalo na sakey ya anak nen nana puring nen anempet ya nanlapu ed new yok. akaawat met na balikbayan ya kahon ya kawes na ugugaw ya nanlapud samay anak nen nana puring ya walad texas.

no tepetan yoray anak nen nana puring... manelek ira...say ebat da ...”agdaka labay no anggapoy utang mo ... singa kami aripen na bangko ... sikatoya labat so itratrabahuan ... UTANG”



agyo ra duruksaen iray anakyo ta umbaleg met iran maruksa... sikayo ra so salming dad bilay da. antuey kabaleyan utang kilabat balet manbayar kayo... no andi usilan kayoy kolector .... say IRS... iguyor day amina ganaganam ... no say agi yo tepet mo no kerew o utang piyan malinew. sigi sirin kabaleyan ... mananos kila bat ta unsabin siyansiya so suwere yo. manaruan kayo .... no unkerew kayo lamlamang na perdona agyola komon ginawa anto. say Diyos manuna lawas, salamat md

anggan kapigan

alingwanan ko pinabli mikadua

manonton dalan

“uhmmmmp....ttssuupp ... kawalan to may kuwartom diya” kuankon inkindat. “alagar ka ta isilew koy.... uhmmmm” agtola asumpal ta tinekmelay sawa so lawis to, insan talikebkeban ... kamamantaan aliknak ya walaak ed dalem ya aalunusey serena ... ngalngali napaksot so anges ko... nen

“toktok... toktok ... bebeee...gala ta ibaan moak anako ta asingger laran unsabi ramay kakapinsan mo” kuanen auntie cely. abalikwas si bebe ... impulisay toak insan inanap toy sagaysay ta uksuyen toray buek ton singa ubong na sarakok. kalelegtaan ya mansasagaysay et mamasihen koy takeb to ya immaawet. immarap insan akipuliketketan ... intulak toak ... “magano... magano... ugip kala ta tulungan koy mamang.... ttssuupp”

abalang so pakaka-ugip ko asalatay agmakareen ya likna... indukol ko naangub koy ayamuom to ed ules ... nilakes koy malet so danganan ... singaak binalkot na ampetapetang ya aro insanak naibasileng ed suyok na lirep.

“ bebe aliwan say pibabalik ed sika anako ... manalwar ka... ta say laki et talagan laki anako” akaimis labat si bebe”... “ si mamang lamet singa agnanmarmarikit”.... “oooy! walay kaibak ya naynay nen umpasyar kami nen dadim”. nanari so kareenan nilakap nen auntie cely si bebe “walay ilalok ed sika anako”

singa abeka so karuman nen auntie cely alikna to lamet so petang na kalangweran. “ on kuwanto walay kaiba mi ya umpasyar ... si beth ya kapinsan ko so kaiba mi ya unlad bunuan nen saman”

“ betang... alingwanan ko manayay analiw na kokakola tan yelo ... manaliw ka met lay hopia tan puto” kuanen auntie. anta nen betang ya anggapoy nasaliw ya puto tan hopia ed bunuan kanyan unlad torres bugallon. pigaran oras taney... makapesnak lay nganak insan makapawil. anggapoy ese-esel nen betang ta lalangisan nen ...

“gregg ... pinabli labay koy manlangoylangoy... amay kuan mon bangatan moak ya unlangoy” kuanen auntie. aliwana nin uso nen saman so bikini... mankamisita ka tan walay antikey ya pantalon nayari o bloomer... pati bra ... matalag ni man-uusar. diyad saraman ya panaon talagan sapitsapit ni auntie ya anggad natan sweet 37...umpultak so serbesa no nadapigas to ... saray babalulaki et mabetbet iran maka-akmon na apangat no unlalabas si auntie.

singa unne-nengneng ed salming ya mandaddaiset ya umpapawil iray bektan akatenyeg na kamunduan nen auntie cely... mabetbet ton ikupit so bibil ton ... ikirem toni mata ton..

makasigam ta singa memesmesay anges ton ....”unggh.... greggg ... umpan nalenerak medyo aralem lad diya” lapur takot o anto kaman ya akakalawit na liknaan ....nalmo toy laman ton akapalkap ed pagew nen greg. “ agigi... katawan kon Diyos” kuantod kasiksikaan to nen singa alemay iray pueg to lapud betel na danum o petang na lakap... singa tunawen toray dasal na kareenan.

singa akakulagtit ya pantat katekep toy karot ya magingintil ...”bastos... karapas” diyad inlugtot to agto naimanun say kamisita to et naunor ed idadapo... asabit ed takeb ... natan akaparungtal iray sanagin tapaya na bilay ya pirarawat daray matudyon mata ya anggan kakirem et naimatunan dan umpayawar. tinamtampol nen greg ya nilakap... narep so pasnok nen auntie ... asaltay amo tan peles na parok na pagew ya akilala ed agos na daluyon ya untatapik ed tambib...abagutay sabit so pagew binmusel so aron makalingwan na amina ganagana... nen alikas toray gamet ya unkukurong ed ulpo to biglan ......”agigigiii” kuanen greg, dimpakan day iknol ton ngalngali makapesnak.

anggaman untan duma lay imano nen auntie singala talabad pantal .... agnasukit .... naynay ya akasabit ed diking nen greg ... nen unsabi betang abaluan tula ya abetag lay bangad manaoag tan emmepas lay reynad trono ta insalat tod aro... ngorongoro si betang ya limmad silong na niyog ... bitbit toray sinaliw... ta agda-anggan tinulungan ....pati eras alingwanan da. diyad buwisit nen betang impapas tola ed puto tan hopia ... manmugmugkal so aping to ... maka-atot-atot lapud ininum ton kokakola....siguro ampetang so loobloob to ... manasewek kanyan atot so labas to.

diyad labin mareen ed manunur-unor iran agew singa pusan agmakakisen si auntie cely...

nagogoligol so nonot ton agto kaibay greg. mabetbet so akar tod kendi betang piyan walay baraan. sakey ya labin limmaray ateng tan agagi nen betang ed inateyan ... akabatan nen greg. say ginawa nen auntie cely inyamot to may koldon na radyo insan to imbaki si betang ya alaen toy sakeya koldon ed abong da, sakeya kilometro met man akaren mo ni... insan si betang malabay ya miistoryaan.

agni akaepas si betang akapuliketket lay greg .... “umpan lolokuen moak labat ... isambam ed tawen tan dalin ya agmoak ikakaindan”... “ on tawen tan dalin tan arum niya” nakurkuramil lay greg. asalaran day swits na silew .... narep ... atalukbungan iray bilunget....”ungnghhh ... alelegggggg... ugngngh” narengel iray kalasukos tan tanol na kawes ya umbabasileng ed dingding ... “ gregggggggg.... pangasimmmmm.... ugngngh...

aaaahhhh...”

“ugngngnhhhhhh!!!!” “ mamang!!!! .... maang ... antoyyyyy nagagawa” atarantay bebe

“ anggapo iyalaan moak pay danum... apaetak labat” kuanen auntie ....” abaluan kuno ... unsusulag kayo .... aaaay tinaktakot yoak” diyad nonot nen auntie so liket tan gayaga dosas na abekan iliw ed akalukip iran bekta na aruan katekep toy liket na laman. “ bebe asikasum iraya ta manamesak ni ta angub kawaliak la ... kababaing no unsabi ray kakapinsan mo” .... hmmmmm

nanapuran simmegep si auntie talos toy banyo.... benben toy buek .... inpatundiris toy pagew to ... inaplos toy puson to ... wala lay napirit ya taban daiset... intagey toy ulpo to nakaukulan to lay eksersais .... alinggis toy kilikili to nakaukulan lay blid... ami-amin punakpunak ni... heee kuanto. binukay toy klosit nalmo toy kolor na buek pati blid, nail polish, lipstick, nail cutter, cuticle remover, acetone.... yeeee akatarya lay amin.

wala ni tareren ton manames, binayagan toy igor tan tineneb toray liknan unkekewkew ed dalem... say imis toy anggad layag kasumpal ton amasahi ampetang ya danum. medyo makusnaw ya morena lay buek to nen limmabas. angalay olive of olay lotion sikatoy immasahi tod amina laman to. .. insan in blow dry toy buek to... ginawa to met lay kuko to. anonotan to may simbangan ya abayag lan akapireg... sinalsali to gintinan sakey ya sali labat .... nanparungtal so 60 libras... telek telek agto naitepel ya igatin toy duran sali to ... inekal ton amina kawes to ta piyan aliwan tanton ambelat ... inkirem tom in-innot ya timmuon ... manateet so simbangan singa wala manungik ya belek no ungalaw... nen anengneng toy simbangan ya 140 libras ... “matila ka... matila ka” so naibesngaw to.

diyad tagey ya limaran piye tan limaran pulgada ... balibali nitan anto... naka-ukolan balet ya anggapoy meriyenda, ayskrim, halo-halo, adobo, putsiro, igado, karikari .... uhmmmmm... uneyas kasi auntie no gawaen totan... pinirit toy tapi to ... malamalaman la... ginemgeman toy lawis to lamet... matabuyak... no pangganakan ... maimpilya. nila toy sipi na kawes to nen saman ... nanpili na ikawes to.... singa pungol so asimsimbon ya kawes ... nayarin kimmusen so kawes o limmebag so laman lapud atalem na danum ... agto la naisulong iramay kapri to kalamor... aramay momo so nayari ni ....balet singa manlulupan balay bayan.

limmesad kalakal ton unlalangwer ...( no niyog amay kakayuren) ya man-eks-sersais kuno, pising labat so kanen, danum labat so inumen to tan ikuno tod samay kaanakan ton dayatisian no antoy makapasiksin panangan. nambabangil ya anonotan to ... pati labatiba, laypo saksiyon tan jenny craig diet. diyad kanonot aplastadon akalirep ... singa akatirakyang ya patang ya lakseb.

kamamantaan sakey ya kolor dapol ya uleged abong so abalikwat lapud agulo so ubong tod sipi ... dati akabalaybay ed saray kawes ya manalagar na otot ya abalang ... masarag lan abasto ed sakey simba. asingub toy balingit tan petang ... matantan ya mankiwelkiwel tan diladila ed dagem singa tatawayan toy siplog... insurob toy ulo tod akabunton iran kawes. pimmaway manendereng so ulo to igagawat tod katri ... asingsingger la ta walad tapew na bunton.

“ gregg... laseg kan nakiki-ak ditan .... greggg... anakna ambetebetel so limam .... gregggg...hehehehehehe... talagan anggan kapigan... karapas kan talaga ... ungghhh

....unggh” .... “ greggg ... lakad tagey... atan.... atatataatan” nen biglan

“aaaaagigiiiiiii.... ulegggggg” boggggg..... blagggggggggg... batik si auntie ... tikeltikle toy uleg... agto antan labos lakseb iran ... batikabatik ... limmepsag.

“manggggg...” ataranta met lay bebe ta antakot toy uleg... agto antay gawaen to no salukbungan toy kurtina o itdan toy kutsilyo. diyad gulo abaliwat si elly. akabatik lad paway si auntie ... imbasileng toy uleg... timmumbok si elly tan bebe ed labas ... ambilbilunget kanyan.

“mang....mang... kawalan yo” tawag nen bebe... mangiwgiw si auntie... agto naantaan no panon akasabid paway tan manugaog nen naantaan ton.

“agiiiiiii.... abalang so pistakoooo.... huhuhuhuuhuu.... bastos kan talaga anggan kapigan...pati kugip” abalkot na kurtina si auntie kukuyungen da.

kaskassiyan met si greg amina nagawad si auntie kaslanan to...hmmmmm... tuwa kasi. anto kabaleyan no naugip kayo sigurado yon walay kawes yo ta no bilang oras ya unalis kayon anggapod oras et agda naimatunay iya-amot yo. maong labat no anggapoy silew... balet say karapasey.... hehehehehehe... manaruan kayo, say Diyos manuna lawas md

pista

kuwatit agka makupit mikalabinsakey

manonton dalan

“ bingggggggoooooo...bingggooooooooo” eyag nen itiw, nantatabugis so pinabutan mais pati inumen ya kokakola naibung, manluglugtot ya mansayawsayaw. “ ooy pulon anto may sampot ya numeron pimmaway ... 16 awa” tepet nen inyong. inpanengneng nen itiw so bingo card to... talagan analon talaga....pakuros ya bingo masayadoy parayew daray kakakaiba to . walalay isaliw day bagisen tan puto ed tindaan nen nana durang dimad gilig na plasa silong na akasia, asingger na tanki danum.

intagar nen itiw ira di inyong, pulon, andoy, atong, jocey, kay, pearly, atsi pas tan si bulirek. kasabirad kindi nana durang... naangub mo lay alingasew na balon luton bagisen tan puton gawad bakor... amay amputiputin no tapiken mo et medyo ungiwgiw ni ... no makapoy lay matam nabaluan mon tikoy.

“nana dura amay bagisen ko aruman yoy sili ... terak yo lad tan” inkuanen pulon. magsi-alig ira. sansakey iray yaong ya inpatapew ed plato ya walay duaran gerger ya puto tan sansakey ya bason pepsi. si inyong balet say labay to pinapaitan tan pansit... untan met ed si bulirek... alig-aligen toy kuya to.

walay kalokowan nen pulon nanpatelab na makmaksik... masyadoy garakgakan da. si atong balet aliwan sanay ed sili kanyan manngisngisiw tan akikerew na puriko ya iyan tod dila to. si jocey, kay tan si atsi pearly no unsubo ra singa bibil na bangus ya unkikitkit... kasumpal to punas na napkin... makalkalna singa manpapasuyot ya genggeng ed bilunget... wala ni imis-imis to. saray lalaki balet singa alimbusabos ya unsusupsup na sabaw... maingal ni.

agmakareen so mata nen itiw mabetbet ya untatakiling ed silong na lamisaan.... insan to eyesaes ed si pulon... manelekan ira... nasisikig lalaingen si jocey ta akashort-short. kamamantaan. “agigigiiiiiii...” kinarot nen atsi pearly so layag nen itiw “ deen ka itiw nayuyugyug so lamisaan, agko lalaengen naerel so laman toyay bagisen” kuanen pearly. “ gungunam... beeee...” kuanen jocey . si kay balet migagalaw ed si bulirek...agto naupot so kanen nen bulirek kanyan inter to la ed si atsi pas. akikerew met na supot si atsi pas ta pamalkot tod samay pansit... umpano walay naerasan.

makakaliket si itiw ta binayaran nen atsi pas so kapaldua piyan wala ni kunoy ibayar dan unlugan ed ruweda. si itiw, atong, tan si pulon angala niray sansansakey ya yaong ya bagisen. saray bibii agdala labay ta umpan ipaway dala labat no nakalog irad ruweda.

akipila ran amin ed ruweda... nibana met ya wadman si pangamaen min tony... angiderew na limaran tikit kanyan say sinaliw nen atsi pas ya tikit et sakey para ed siak ... akalibri laray bibii. si bulirek labay toy mila ed si atsi pas tan si atsi pearly. si itiw kaiba toy kay, si pulon, andoy tan si atong sankakaiba, so jocey kaibak.

no amay manpatagey ay balibali balet amay manpalusor .... aaaay agi singa nauksot so aangesan mo tan say pait mo singa labay toy unsiyan... nen amay manunaan ya telek ... singaak mibabalsakan ed samay balatyang ya akatapew ed ulpok... tan akakiremak ni tano imulagat ko nasiplog na dagem makaakis-akisak kalamor... nen amay manbaybayag la singa asanayak la ...naibesngaw koni.

“ maseksekder latay salim ed kakaprino” inkuan kod si jocey, akaimis ya kinarot tuak ed diking. naka-ukulan no mitungtung ka iyasingger mod layag to ta maungol may ruweda ... makalarakar... singa nababagbag. no maminsan unla may pagak ya napaktak insan singa dalig ya mantulintulin..... eeeeeeehhh!

singa nakal ed nonot ko nen mitutungtungak akamesmes manaya may limak ed ulpo to agtoak met kinarot ... balet singaak akoryente nen minuldagatan toak. “ aay!pasenya kala... “ mansibangot.

diyad toktok mi balet maneyag si kay... mandepadepa ni singa samay taytanik... unsisibang ya agila... mankarag ni... pati si itiw mandepadepa met ya ibabando toy kangaranan na nanenengneng to. aramay taluran bubulog so mantutupak iray ukis na mani. si atsi pas agla amo una-anges mikakasi siguron nasumpal la komon, sag paminsan kakaweyan ko piyan naitday ligliwa ta singa atalod giranggirang(kulogkulog). si bulirek ambabangil ya ituturo to medyo ambilunget la umpaway laray silesilew... tan wala ray seselselan dan kuwitis, bawang, labintador. wala niray banda ya mantutugtug ed plasa.

nen amay kaepas mi singa say dalin ed unyuyugyog... singa alemay so puweg ko ... insalar koni daiset ed padir baraan koy naksawan. siguro aliwan siak labat ta aramay arum wala ginames ya ulnos na bayawas ya aanguben da. di paypay niramay arum. wala met so atakiling kon mandulok o man-utyak.

wala may kabat min manpapa-halohalo si atsi beth, walay langka, sago, agayep, malangwer ya niyog tan ayskrim. nen alikas kon naksawan lan mankukuskus na yelo si atsi beth... inyesaes kon tulungan ko insan aruman toy ayskrim may halohalok. “ talagan sikan ugawan ... pati siak aatitan mo” inkuan to ... balet inderew tod siak may panagkuskus. nagmawil lalaengen ya magsikuskus na yelo. si atsi pearly so seksi ya mankuskus ... unsasayaw ni babansagan to my tugtug ya “celebration”... wala ni pagiling-giling to ... elekan kamin elekan .... magsisayaw met lad satan.... malikeliket kamin amin pati si atsi beth.

maingal lay peria ... makapakapal laray totoo... diyad arap na munisipiyo wala may andukerukey ya tolda diyad silong to so nanduraman galaw. walay bingo, wala may walad pegley et nan-aabay ya botelyay pepsi ... say gawaen mo manaliw kay tibukel ya singa singsing sikatomay isiyut mod tenger na botilya... makala kay primmeyum ya monyika, manpili ka ... walay bakes, barbi, patang, bear, uleg, manok, bakukul.

wala met may animeran nantutuunan ya kiyew korti botilyay pepsi talura ed lepsag, duarad pegley tan sakey ed toktok. itdan dakay taluran bola... say gawaen mo tupaken mo... no apatumbam ya amin walay primmyum .... monyika lalamet ya gawad tsina.

say nilaan mi amay walay adasig ya lupay bibii ya say bibil da et akasangi... say gawaen mo pusitsitan mo may sangi da na danum ... say nagawa umpaway may lobo ed toktok ... mas dakel ya danum so naiyan mod sangi mas unbaleg may lobo anggad umbetag. no siyopa so akapabetag ya immuna sikatoy analo... on walay primmyo.

“isaaaa.... duaaaa... talooooo.....gooooo” kuanto may maganganan marikita ya tagasingil ... kon todo togtog “walk like egyptian”. kapirit nen pulon pimmugsit insan singa apilkon sirit agmakatundas .... walay immeyag na ...”viagraaa....hehehehehehe” kanyan say ginawa to pinusitsitan toy atong. si andoy balet aliway nakna to amay biin manpapataya... akakulkulagtit ya batik ed beneg... apagewan agi ... singa la “wet t-shirt contest” ... mabakabakat lay ganagana to. si itiw dugaruga may pusitsit ed sangi to may bii balet anggapoy umpapaway ya lobo kanyan .... limmoob insan to pinangkulan ... aman pimmaway so lobo... asagur amo kanyan ag umpaway. kamamantaan

“pook!....yaaaaaaay!” aka-eyag-eyag na baklayan si jocey.....” analuwak!!!.... analuwak!!!... analuwak!!!” panpipilien da monyikan bakokol o sakey garapon ya kendi pinili toy bakokol singa kabaleg na danganan... balibali ed panaoy mamauran... aaay nanengneng moy liket na too no manalo unkirlap so mataran singa walalad gloria... wala ray maka-akis, walay maneyag... manlugtolugtot ... walay lakapen dakay malmalet...wala met may nalupoy ya labay toy uninum na danum.

marakel ed sarayan bekta et nagagawa diyad agew na pista ya angga man iner so kawalan tayo no maminsan unsibang ed kanonotan et makatunda tayoy daiset insan itdan tayo na pankanawnawan umpawil iray alibangan laran liga lapur karakel na aasikasuen tayon mangipupuger... antak wala ra met so akasukib ya apalabas ya amamayoy nonot yo ya nayarin iyapag ed saray maaron matan mangiter na bilay.

pasyensiya kilan kabaleyan ko ta narelak na trangkaso; sikatoya so sakit ed bukig. say irap to pawilpawil. no walaak ed manaoag siguro binalkesan dak lay ulnos na dangla tan inames dak lay banaba, subusob, palatang na silag, urigano, tangkay na punti tan usang. umpano labatiba ni piyan unepas so petang et ag- unsulag...hehehehehehehe. sinalik so agnampatambal no nayarian kon labanan... simmakit lalaengen so pagew kod ukok...yaaay...imminumak labat na dakel ya tabol na laranghita tan dakel ya painawa.... hey!!! agyo gagawen ya .... umpano ikapot toy mumukatan yo... kaskasian met iray mailalo lawas ed sikayo. misasalamatak ed Diyos ya Katawan ta maksil lamet so laman akagalawak lay golf, mangalawak lamet no sabado, manaruan kayo... say Diyos manuna lawas. md

alingwanan ko pinabli

(balon nobela)
manonton dalan

“aaay .... parad siyak ya.... uhmmm ambalbalingit .... isa ....dua ... talo .... labindua.... wala ni kahoy .... tsokolati .... salamat”

ngalngali nalupoy iray pueg nen bebe, naaninag moy mata ton atalikepkepay liket kalaktip toy manparparuk ya pagew. agto napukpukan iray taklay ton inkawewet tod tenten nen elly “uhmmmm ... ttssuupp... salamat .... untan pa komon agka makalingwan” insalar to tan inkulandit ton intagey toy sakeya sali to ya ituturo na atageya mukor(high heels) so sagur. pakep ya anggapoy singaw... mankirlap iray ikaw ton tibukel ya amputin nanlaktipan ya balitok ya kampis na bennek.

say malangwer nin sinag na agew so angiter na sinag na mata ton makuyep ya singa angipayawar na panangaron manandu. saray luway liga manin-inut ya unagos ya antis ya naburbur tinelmeray tangan nen elly ... salamat kuanton imbibil...inyepas toy sakey ya lima to insanto inpauyas so tamuro to ed kawanan ya mata to akataruk so matanino(eye shadow). akaimis iray masamsamit tan misteryoso ya sikala-labat so makatalos...insan insalar toy ulo to ed pagew nen elly... saray esaes so nanari ed luyag tan sanpaminsan ya ... korotokooooo... korotokooo daray malapati.

aplos-aplos nen elly so buek ton anggad lawis ya walay akagulgulis( highlights) ya singa buek na mais. nadadaplis daray gametgameto so pinpinon baog na beneg ton say kapaldua ag-akagamor na lakap na abel. no mandiskansoy lima to et naibesngaw toy ...mmmm...mmmm.

say kawes to agmasiblet ed saray matan maparayew. akapalday amputi ... sakeya dakulap labat so sulok piyan nadaplis na matan masibeg so aping na sanagin bulan. say tagey to pinpinon rosas ya abel singa samay iket ya pansayot na similyan bangus... anggad ngalungaluan... anggapoy kuwelyo... diyad pagew so walay duaran dosas ya amputi ... dugarugan salampitawen turay matudyon matan akapalkap ed malaela-uhmmmm ya timmubod pagew . si elly akapantaloy 32x32 buek na karnero ya andeket tan polon ambalanga, sapatos andeket tan balon puklis.

“iyan ko manayad plurera(flower base) piyan untayak so balingito tan mabayag ya nalenes; amay tsokolati diyad abong na betel; loob kanin magano ... decaf may kapim anto ... agmula eekalen tay sapatos mo”... kaloob nen elly ... “uhmmm ... agtaka nalakap ya maong niman ta ... umpan walay makanengneng kababaing...uhmmmmmm..aaah”

“uh... hmmm... uh ...hmmmm” “ oh! auntie cely... masantos ya kabusan ed sikayo... kumusta la” “ maong labat... unlaak ed paway ta manpanisak insan salugen ko ramay tanaman ko piyan masalumpapak ... manbubunga met laray talon , kamatis tan apayas... aay maong labat yan pakalinglingwanay kesaw ... sigi anak taynanan takinid tad ... bebe ... bebe ... iyalaan moy kapi tan patopat si elly”... “ ipapapetang kola ma” wala ni pausil nen auntie cely “ kumusta laramay agagim ...” “ maong met auntie..”

ginerger nen lyn so patupat, animeran parti ... inyan tod plato ya walay platito ed pegley ya walay karga ton ripinado tan melanting ya kap ya walay gatas na baka. akayurong lay elly, kaarap toy dosas ya walad plurera ... inapag –apag nen bebe so rosas, ginawa ton apatira, sakey ed kusina, sakey ed sala, sakey ed dukulan to tan sakey ed banyo ... nitan lay beben ampatut toy plato tan gemgem toy kapi. wala ni angub insan to ingaton so plato tan kapi. amawil ed kusina ta angala na para ed sikato. pinatogtog toy estirio ... insan aki-abay... akisalar .... kaparay seban ponti... susubuan nen elly... singa uken ya mandidilakot na patopat. kamamantaan indukol tolay ulo tod ulpo nen elly...pupuyok-puyoken toy eges to.
“hehehehehehe ... nakikiyak ditan” inkarot toy marinrintek “ agiii...apilat amoy baog kod saman” “no gawaen mo nitan ketketen taka ... biiiii “ mandialat si bebe, inanguban dan tampol... “uhmmm..hehehemmmm” agto manaya makakarot no mi-aanguban. .. balet manguramot.

”diya kala mangugto ta walay iluluto nen mamang ya lauya karuman to nin ilalambong, anlemelemek la.... wala met so patatas, repulyo tan samay laman nayari mangibiig ta gawaen ya kari-kari antak labalabay mo man ... atan no walay laen mo”

“ sigi... gala ta manaliw tay isabong ed karikari ” “ alagar ka ta mansalatak ni” kapaway to akapantalon tan kamisitan dapul, telektelek... imis-imis ...” bagay ed sikatan ta andurukey so salim ... alam lay sapatos mo ta unalis tala ...” wala ni paluglugtot ton limmad kuwarto to.

“maaaa ... unla kamid tindaan manaliw na pising” “ magano kayo labat ta asingger lay ugto ... tepet yoy junior no labay toy mila ta karuman manpapasaliw na bulpin tan papil” ebat nen auntie cely. aanapen day junior balet limma amon nantiwengtiweng o migagalaw na nintendo... no alagaren da umpan agda nasambot so panluto nen auntie cely kanyan nanpaknaan dalan isaliwan.

limmugan irad traysikel, pasikat...wala ni isterio to, talura so makayurong balet akitungtung si elly ya agla manudukduk na pasahero piyan maples so isabi da ed baley. makaatot-atot dimad patakdangan, andukedukey nimet... atelek irad ungol. progreso lay tindaan natan ... anggapo laramay lingaling... wala rad sirum anggan tiagew o uran marakep nin siyansiyay lakuan. wala ray ugugaw ya misalsalukoy awiten da kunoy bayong mo tan itdan moray isaliw day halohalo. dakel ya nasaliw ya pisipising wala ni malangwer ya niyog ya amay kakayuren kasumpal mon inumey tabol to belangen da insan itdan da kay kutsara. karkar moy kutsara .... ay mananam ya magatan... uhmmmmm... sakey ni....halohalo ya walay langka, niyog, bukel na agayep, sago tan ayskrim... magano kan unkaranting ed sayan suyok na mundo

“bebe ... akinet wadya tad lakuay sira... abaluan kuno pising so saliwan ta ... nitan si panginaen kon koring ya managlakoy sira” ... agto napukpukan so balikas to no nanengneng tuwak tan ya panginaen ko... nanonotan to kunoy laki to ta kaparparak kuno.

“ellyyyyy.... kapigay insabim anako .... antoy labay mo alalo ... alama...bangus... ayay alalo walay epas ton limay piso” analiw kami taloran kilon alalo, amina alama tan waloran bangus. anggano ibaga ton walay epas to bayaran konin siyansiya na susto piyan makakaliket met. kapangiderew nen tiyak inawat na sakeya ugaw ya misasalukoy... “siak la kuya so mangawit” kuanton pakaskasi... “sigi ... sirin” inkuan ko. balibali manaya no walay kaibam ya mansaliw ya peketpeket ed lawis mo singa unsasaboy dalam ... mabetbet lay sigi ... alingwanan kulay untawal... agmuni nalilikas ya dakel lay asaliw mo ta wala ray tagabitbit ... andi agda ibatik ta kabat dak...kakanayon kuni ratay arum.

“ bebe anto ni alingwanan ta .... aah... amay bulpin tan papil” pinirit koy eleng to insan tinepet ko no antoy labay to... singa ngongo ya say kuanto “angiii... yabay ngoy ... muto, ngundandit, ngan ngikoy” hehehehehehehehehe... manbalbalangay aping to... ttssuupp ...mankulkulirep kalamor... ngalngali la unterter iray linget to...akaimis na makulkulnet.
pinusan koy muling to ... mankindat agi.

kasumpal min nansaliw, anawag na traysikel may kaiba min ugaw, dinerewan ko met lay malaem ya no nanengneng to ak lamet mipuligesgesan ya sikatoy manbitbit na saliwen ko... suki so tawag mi... aliwan satan labat ... asikaso to ka. marakep so kakasempet ta palusor agnairapan so makina. marikit ni drayber... mapmaples ya manpabatik... mansassyok, agni manpriprino... siyak lalaingey manpriprino tan ampuspusisaw iray gamet nen bebe ed kamemesmes tod limak ... no wala siguroy sinaliw min mangga unsiyan may bukel ... nalolo. aka-angesak na daiset nen limmoob kamid kabatuan ...agto makapanpabatik na maples ta unbungkatot o nabogbog so timol to. saray ugugaw met ed satan manusilan ira ... kuya elly laran kuya elly untan met ya ibabando ray atsi ran bebe...
atsiii bebeeee...

kaepas nen bebe bubunugan tora laramay ugugaw na kendi, puto, kundandit tan prutas... magsibitbit na supot ya iyakar dad loob. dugaruga so insabi mi... manluluwag lay kaldo, abelang lay repulyo tan patatas para ed lauya ... apano lay abong... dakel so dimmagop ya kakanayon. isublay so lutoy karikari. diyad nengneng ko walani natilak a pandeman anggad niluto. .. wala ni pulutan... on... wala laray aka-dungod demonyo ya susukatey gurabis. tinawag toak nen bebe itdan kura kunoy kaldo iramay maninuman tan pulutan da. tampulak met ya anumpal ... “atan maong kayo met manayan manangkaili” kuanton inlurey.

saray bisita miran mamarikit so aangub-anguben daramay rosas, sakey ed sikara so akikerew na sakey, inkuan ton manpalukak na pagew, iliing to kuno ray panangaron
inkaindan, sepsepen toy ermen, saltan toy ligan manandu ... no nalenes kunoy rosas ed dakulap mo et walay yubuyub so pagew mo. labay to nin basaen so kapalaran ko balet agko inkaskaso ta kaplesay panagluto...agaman untan inyesaes kon diyad maminsan nayarin basaen toy maletey kon kapalaran tan tinapik koy takeb to ... akaimis, ya walay anengneng ton labalabay ton iyapag ed telek kon layag.

nattag so linak nen ... “ galila mangan tila “ imbando nen auntie cely, napnoy kalasakas na kubirtos so sanka-abungan katekep toy garakgak tan esaes na uges ya mantatawag na grasiyan man-al-alingasew ed kaldero tan sayap. pati siyak man-il-ilolak lan nakaplas na supas so teek kon asingger lan naakgaan... tambalen kolad akmon tan sigam ya mareen... insan ko ilinggas ed kinen bebe... napaer ya amina liliknaen. alay liket kon naiimatunan iray totoon marmarlang so mataran naabet na samit na alingasew na masamit ya panangan... aay! no untan so estadoy awawey da et anggan siak ya naynay so taya.

“ánako mangala kalay platum ... tawayan mo may lutuk ya lauya o amay pinapaitan ya iloko” inkuan nen auntie cely. angalaak na yaong insan ko kinargaay pinapaitan... aay! mananam ya talaga dugarugay paito ... tinerak koy sili ... asuten toy pureg o paksiyaten toy panateng mo ... kon todoy sibok ed dagem ... insan mo patumbukay ambetebetel ya danum o no sikayo atsi/kuya amay malamoy ya demonyo.

agko naimano, inyalaan toak la manaya nen bebe na platu, pinili to ramay laman na karikari tan inaruman toy pising, wala met may inkalot ya alalo tan ginalip ya kamatis tan sibuyas... siopa met kasi uneyas ed saya. say walad nonot koso masarag laray masisimpit ya imis ya ipangan... aay laseg kan ugaw... manpataba ka piyan walay laban mod puyat. nen bigla ton tinapik so muling ko ... “ooy mangan kala...agmo ay-ayamen” inkuan nen bebe.

“agkayo ... umbabaing ... pawil kayo mangala kini.. no naupot manluto tayo lamet” kuanen auntie, kasumpal ton embesngaw singa atenyeg so mesa tan kimmasil so kalasakas na kubirtos...pisssk...pisssk.... mantutumbukay lukas na inumen... adasig iran manlagar na terter ... liling-lingis-lingisen dak ya iimisan ... ikakawey ko met so limak no naerel ko ray linggis da... wala niray unsamar ed siak ya unlakap ... eyesaes ko met so “salamat”.

anggan anto kaman ya gawagawa et walay kasumpalan anggan panangan. sansakey laran mamatanir. aray arum walay balkot dan palamis o umbayes iray yaong ya panginan day parad atilak ed abongda ya manalagar kalamor na paabet. saray arum mangi-iba ran manuras na plato, kaldero, sayap, baso tan manlinis na kusina... aratan so walay akalaem ya isempet da.

manguyguyuray biluket tan liwawa nen aka-alis laray bisita, masyadoy pasalamat nen auntie. “anako agkani unsesempet ta unsabi ray kakapinsan nen bebe ed ama... labay dakan nakabat... kanyan mamainawa kanid tan” “ on auntie inkuno tola ed siak niman”
talagan naekal so baibaing mo no si auntie cely so katongtong mo ... uringkopiya(carbon copy) toy bebe ed ugali ... diyad gana agmakakiking si auntie diyad tagey labat apayungan la.

inyurong kod sopa singaak tatali-keb-kebay lirep, naimano nen bebe katon, ‘diman kala naugip ed kuwartok... umpan mabayag niran unsabi .. ttssuupp.....uhmmmmm....ta wala ni gawaen mi nen mamang”


o anto inararok ya kabaleyan ... asingger lan unsabi may mika labin anem ya bekta na “kuwatit agka makupit” kanyan iparungtal ko layay untumbok ya nobela “alingwanan ko pinabli”... untan pa komon ta nailiing koy salita tayon pangasinan anto. sarayay untumbok ya estorya et salien kon itday daiset ya panangaro. insulat ko ya parad sikayo ed say asalitan agew na puso no siak so tepetan yo agew-agew so agew na puso, angga man untan “ MALIGAN AGEW NA PUSO ED SIKAYON AMIN”. md

baili

(kuwatit agka makupit mikasamplo)
manonton dalan

saray bungay sirguilas singa ra la bibil na mamarikit ed simba, masilesileng ya umbalbalanga, matalag ni bulong ya amutay sibaweng tan maya. nayari lan burburen ideldel ed agamang, mangaresenges tan mankakamulsit so tabol to no kusaben mo kanyan amay singa ka miaanguban ed silong na batalan, puliketketan moy bibilmo insan itelek moy dilam ya singa bakiwer insan in-inut mon iketket so ngipen mon kalakap toy sopsop... aay... alay... samit... pwera geget... anawet so bukel na sirguilas agi.

makalasakas so kaunasan lapur siplog na dagem, mantiktikyab laray dosas da untan met ed saray talaib, sikatoy u-usil-usilan mid bangkag, no undapo la sibuken mi, paarawian no iner so dapuan to. panaon met na panag-iiyan na mani. itagey mo labat may tangkay mila ray iyan, lalo no diyad kabueran so nantaneman da untan met ed kamoti. aakanen min tariwa... say kuanyo saray amputi so akaunan angay salad ... immalig ira labat ed saray tribo ya kaparami. katon no panagburbur la anggapoy iyan.

say kaimito amayamay singa patalay bato... ipapakan mid baboy, pan-iinsayuan min manpalsiit. anonotan ko... no walay baili unkalab kamid kaimito, no ipakep daramay kakapinsan min mamarikit ... pataan mi aterak ya kaimito may laki... imbis ya manpasalamat ira... andi karuten daka ni ed el-el ... naantaan ko ya labat nen siak lay mibabaili ... ayayay!!! balibali manaya, agmo labay so padisturbo... singa kani kanding ya bulog ngatngat kalan ngatngat na tsiklit... untan met ed mamarikit.

magano...magano... aya so sakey ya bektan apalabas laot la ta asingger lamet so “agew na puso”. maliwawa ni wadtan laray managlakoy halohalo, bibingka, tupig, sigarilyo, tsiklit, inumena alak tan soda. say sayawan walay limaran kawayan tuwa ya posti; sakey ed pegley; sakey met so aka-alagey ed kada suyok na kuwadrado ya 20x20 piye. aratan so pangisabitan day silew tan arkos. wala met so entablado ya inpatuon ed dram; aramay tablan 12x2x10 no anggapo amay pinansasaip ya kawayan bayog; itaker na malmalet insan patapeway dulang, insan paliberay bulong na niyog ya pagkadingding to. say takayan hollow blocks.

diyad diking na entablado so amay lapisniti(discjockey) kaabay toy lamesaan ya pananginay premyo tan kahon na kandidata. say sayawan apaliberay lamesaan tan yurungan daray bisita tan mamarikit. wala met so aselselan ya kandila ya walad baso piyan no pakep so sayaw medyo ikudrep day silew. atan walalay silew tan tugtog... manu-usilan laray ugugaw... singara aparanuman ya papatang... manin-inut met laran unsasabi ray bisita ... saray babalulang so lilingisen daray pontirya dan isayaw... aray arum aka-agua di pataranta la. naangub met lay balingit na bibingka tan tupig.

si atsi pas kaiba toy pearly, ines, tan si becca ya kakapinsan mi ya manbubunog na beer, pepsi tan hopia ed saray kakanayon min dimmagup, si pearly tan si becca so tagalakap tan taga –arti ed saray auntie mi ... insan to eye-esaes ya tulungan dakami ... bali-bali met so esel da. siguro duwamplon buleg so nailaluwan mo. antis ed saya ... impasantabi mi la so getma kanyan no nanpanengneng singa ilaluwan mo lan untulong.

alagar kayo ta mansalitay kagawad:

say nadayew ya akin-arapan mr roman cruz, pinabpablin manangiparungtal miss gg, pinablin presidente miss kala pagaduan ...., inararon bisita, bibirbiren iran tagabiyek taew... masantos ya labid sikayon amin, balbaleg pisasalamat min unbaryo ed indagup yo ed sayan panliliketan tan untan pa komon naaplos na liga tan kontento so kapuspusuan yo. kekerewen ko sirin ya igapo so sayawan ya pangunaan nen presidente miss kala pagaduan ... saray opisyalis, saray tagabiyek taew tan saray inararon bisita...salamat ya balbaleg.

anengneng nen tagaparungtal ya makapal so unsasayaw, ngangalin unsugkak so sayawan ed kakapal kanyan akanonot na. say untumbok ya unsayaw et saray aka-asul... insan say untumbok aka-amputi ... aka andeket. marakep so telek na oras , saletsaletan da na yugyugan o giragiran... balibali so sayawan lalo nen saray tagabiyek taew et angipaway iray librin ambetel ya inumen... soda o alak manpili ka... wala ni pinapaitan parad saray bibirbiren ya bisita.

oops nitan lay sapitsapit ya tagaparungtal si ms gg... anto kasi anonotan to. naaninag ko ray adasig ya linggas ed entablado(inerep day silew diman piyan walay susping kuno).

“pinabpabli tan inararon kabaleyan mamainawa tayo nin magano ta piyan walay pankanawnawa tayon mikabat tan makapili kandidata, lapud sayan bekta pinangaranan mira na ngaray dosas tan wala met so ilalako min dosas ya para ed saray inararo yo P25 so sakey katekep toy sayaw. say ununa si miss rosal miss kay ruz, miss sampaguita miss jocey carino, miss orchid miss ella rojas, miss kala lily miss bebe yang and miss ilang-ilang miss wendy morris.”

sinilewan dala may entablado; akalinyad lepsag iray antabay da. walad mikropono lamet si ms gg.” miss rosal tan abay andy(andoy) carino, miss sampaguita tan abay paul(pulon) cruz, miss orchid tan abay mike(itiw) devera, miss kala lily tan abay eugene(inyong) codiamat, miss ilang-ilang tan abay tony(atong) soriano.”

klap...klap..klap...klap...klap...klap...klap...klap...klap...klap...klap...klap...klap

manmartsaran liliberen day sayawan, taruk toy kansiyon “ you’re so beautiful”

si miss rosal say kawes to unsasagar ed dalin ya kolor rosas, walay pisag ton duaran nantupag ed diking ya natatakiling so ulpo to ed kada akbang to. takepneng(see through) so manlapud takeb ya anggad lima, say kuwelyo to so singa rosal. say buwek to so akapunglet ya walay palawit ton buek ed beneg. rosas so aping to tan bibil to.

miss sampaguita akabistiday amputi ya animeran pulgada kaatagey tod pueg. akaistaking na pinpinon morena tan atagey ya mukor(high heels)ya amputi met, no manakar walay pakindokindo to, say tagey so anggapoy takeb ya walay arti ton kurkuretret(lace) ya maimpis ya nanpalusor(plunging), naaninag moy busel na kapalaran. singa tsinita so mata to tan ala angelina so bibil to, antikey so buwek to nanengneng moy sileng na layag to tan tenten to. akapalawit so mankiskislap iran ikaw to.

miss orchid, kombinasyon so kolor na kawes ton walay ikol ton ipapasagar tod dika ya amputin maimpis, insan walay kortin v ed arap ya ubi tan walay singa rosas ya duyaw ed pegley, kapot so beklew tan walay kurkuretret ed nantupag ya takeb ya duyaw, lukas so beneg to anggad lawis tan walay pisag ed kawigi manlapud pueg anggad dalin., anggad takeb so buwek to ya malimpek tan walay bangs to. saray mata so maka-inganyo; nalingwanan moy oras no nalinggis toka.

miss kala lily, aka-gown na jade green ya walay singa rosas na kala lily ya manga-ampatut na lupa to ya amputi, wala met so singa bowtie ya duyaw melemelag labat, insan maim-impis ya amputin abel manlapud takeb ya anggad lima. walay kolor mais ya
akagulgulis ed buwek to (highlights). matundiris so eleng to, bagay ed ala-rosas banaban aping(pink). mankidyam iray ikaw to; untan met so ngipen to, atagtagey ya marikit.

miss ilang-ilang....oops aka kapri na amputi... aka sapatos na vans ya checkered, aka kamison na pink, wala ni sombrero ton amputi tan aka bag ni amputi; sikatoy paborito na totoo’ ta maong ya unarti tan balibali so inkalaman to... manbaybayes so amina kalasiyan to no manakar ... manpapatikyab ni angob(flying kiss).... paengpaeng kuanda, ulandes (holland/es natan anta yola no iner so nalapuan totan ya salita).

“eh! anto siopa lay apili yon kandidata yo” inbando nen miss gg.

“miss ilang-ilangngngngngng” “wendy...wendy... wendy...wendy”

diyad met ed sagur “bebe...bebe...bebeeeeeeeeeeeee...beebeeeeee”(miss kala lily)

diyad bukig “ jocey...jocey...jooooceeeeey”(miss sampaguita)

diyad abalaten” ella...ellaaaaa...ellaaaaaaa”(miss orchid)

diyad baybay “ kay...kay...kayyyyy....kayyyyy”(miss rosal)

diyad paway “itiw...itiw...itiwwwwww..itiwwwwww”

matanotanol so eyag daray fans nen wendy(miss ilang-ilang), unkukumadwa si bebe(kala lily).

si atsi perla met oraka lan oraka(o! kara ya pinanbabalinsuwek, nanlapud sagur ya) insan to isaksak ed ketab(pc) to ya walay pasinag(prodyektor) to ipalpalkap tod telon , no labay mo iprintaan to ka, walay bayar, melag labat, mas mamura no iyan tod cd wala ni katekep ton togtog...no labay mon mas mamumura ... paiyan mod microsd. on agka manalagar ya mabayag singa ka manasaliw na bibingka... nayarin mi-oraka kad saray kandidata insan ka mandonasyon.

“ sige sirin baili lalamet” inkuanen miss gg. agni-akadapoy dagum(ditelpek la natan) singara la akablos ya dereweg, tulakan la... ooops pakep so togtog... balibali. kasumpal to batik irad pireg... uninum na beer o demonyo o manngatingat na tsiklet... insan umpawil iran akadasig ed arapay magaganan marikit... diyad karakel na lalaki... naisayaw iran amin anggapoy napepepet ya atot ed yurungan... balibali so pakep da tan say silew pinakudrep nen sinaltan day togtog na yugyugan.... aaay agi singa ra adalanay bagyo depes agi... malasay .... aray balikbayan so masesebeg ya unyugyug pati si etok ya agmo naaninag ed bailiyan nen saman wadman mana manbuwabbuwabo... singa makakagatin na ngalab... wala ni pagilinggiling to... duman talagay makapangay maspatatas... unlemek so lumonlumunan mo.
aay! wadtan lamet si miss gg “ unaaralem lay labi kanyan gapuan tilay manlakoy kahon parad saray kandidata, wala met diya so sobri no labay yoy mangidonasyon para ed saray kandidata yo, wala met so tikit para bunutan say kapaldua sikatoy panapagay ununa, mikadwa tan mikatlon premyo 50%, 30% tan 20% . walay sombrerod diya kauten ko no siopay ununan manlakoy kahon...si miss kala lily bebe yang”

“ miss bebe yang .... P500 pesos kuanen mr marty”

“P1000” inyeyag na sakey ed sagur. “ P1500... kuandad bukig”, “P2000 kuandad sagur lamet”

imbaki nen miss gg ray pasurot to ta aleen day ngaran to may timmawal... apatiray mic ya akatayak kanyan no say tawal mo et medyo malaem la laen dakayon kasalitaen.

“antoy ngaran yo kuya” ... “elly kuya nen eugene ... si eugene lay pasayawen yo”... “ oh..
musik maistro” “ mr eugene codiamat tan saray nadayew ya kaiba ra sayaw kila”

agni akakapbang ed sayaw walalay immeyag na “P2300”, nilaan dan tampol . “antoy ngaran yo kuya mr.....” “cesar rios taga tebuel” diyad biyek met “antoy nibaga yo kuya elly”....”P3000” (aya narerengel dan amin, kanyan no sikayo so walad sayan estado medyo umpetang so layag mon medyo unsekder so ngala-ngalam). “ kuya, mr rios P3000 kuno... pigaray itagey tayo” aka-imis si cesar “P5000”

“mr cesar rios tan saray nadayew ya kaiba ra sayaw kayo” singa ra sulsuldong, dakel ira bibii tan lalaki (diyad sarayan simpok sankakapinsan ya lawarin amin, anggan nandudumaay apilido da nanlapu ra ed saksakey ya sengeg). immirung nin agano si eugene tan saray kakaiba to.

si mr cesar rios balet kakatungtungen da no pigaray iyarum to ... aay kasayaw moy kandidata antoy ibagam P8000... o sigi “P8000” . diyad biyek “ kuya elly pigara” agla immesel si elly. say kuanen miss gg “ say tawal nen mr cesar rios ya taga tebuel et P8000, isa... mr elly codiamat aruman yo may tawal yo(aka-imis labat si elly), dua ....
(insaliberber toy nengneng to, anggapoy unkitakitaw).... talo... say kahon alako na P8000 ed si mr cesar rios taga tebuel.

no maong so managlakoy kahon malaem so naanap da ... no wadtan kan mitatawalan singa ka manoka teksas agmo labay so paawir lalo no walay kargam tan walay iilaluan mon ibayar mo ... mairap so mangibagay andi no mesmesan kay maganganan marikit... anto.

untan met ed saray timmumbok ya kandidata parehoy agos na panaglako... si miss rosal P9,000, si miss sampaguita P 8,5000, si misss orchid P9,600, si miss ilang-ilang P9,500. kutit si miss kala lily P8000. nilaan nen elly si cesar no pigara so itawal da tan nanpaknaan da no agda naala so ipelag dad sobri. si atsi pas so tagakuwenta no pigara so nakaukulan piyan manalo tan babantayan to may kahon no siyoparay mangipepelag na donasyon tan iner so papawilan da, isusulat to man. panangasi anggapoy nanlapud ilang-ilang. naynay ed rosal tan sampaguita.

“pinabpabli miran dimmagup ed sayan panliliketan asabi lamay oras ya ilako tayo yay litson, no siopay sankatageyay tawal sikaray mangisempet ed sayan masalsalangsang ya baog tan mana-nanam ya litson... siopay ununa”

“P10,000 parad si miss rosal”

“P11,000 parad si miss orchid”

“P 11500 parad si miss sampaguita”

“P 12,000 parad si miss kala lily”

“P12,500 parad si miss ilang-ilang”

akatayak lay mikropona, si miss gg walad kinen miss ilang-ilang. “unsayaw iray kaiba nen miss ilang-ilang” patageyan lan patageyan anggad asabi toy P15,000. say akasaliw na litson si miss ilang-ilang. say kuanen atsi pas nakaukolan dobliyen tayo piyan siguradon
manalo tayo. anggapoy akaskasel ... akasigam ni cesar , si elly akasugkak, naipbanan toni iinumen ton serbisa. “ natan o lingwanan” kuwanen atsi pas. inesaesan nen cesar so sakey ya ugaw ya tawagen toy agiran pearly. si pearly intagar to met si ines tan becca; nilaan daramay auntie mi tan inyesaes da no pigaray apag da.

tuloytuloy so baili, marakep so yugyugan, balibali ta anggapoy nangulo, manasewek ni pinapaitan ya kapangakir, una-agos met so inumen. natan itutunog dalad lamisaan so pinapaitan walad kap... dakdakel ya sabaw... mananam nin siynasiya.

nitan lamet si miss gg. “say alako tayon tikit et P10,500 kanyan say ipapremyo tayo et P5,250 kanyan unaan ya premyo so P2625, mikadwa P1575, mikatlo P1050... wadya so
daydayewen tayod kagawad ya unbunot na mikatlon premyo... say numero et 008165.

yaaaa!...biglan akalugtot si itiw “mike devera” “ mike devera would be escorted by miss
orchid miss ella rojas ... nengnengen tayo parehon numero... siro... siro... walora...sakey... animira... limara...008165 ... analo ... itdan tiray ampetapetang ya tipak.

klap..klap...klap...klap... kisss...kisssssss ..... oooooooooooh!

sakbay ya bunutey mikadwan premyo dengelen tiray “Manonton Dalan Foundation Cultural Group” ya kansiyonen day “malinak lay labi” tan “anggan siyopa kaman”.

klap...klap...klap..klap..klap...klap...klap... klap... klap...klap...klap...klap...klap...klap


‘malinak lay labi...” kamamantaan mangakasiyon laran amin, imma –alagey nira lalo nen kansiyonen day “anggan siopa kaman” “ say bilay et talagan untan...”(say balikas walad Pao Elementary School, Manaoag, Pangasinan ) . malikeliket iran yimmurong kasumpal na kansiyon.

“itdan tiray ampetapetang ya tipap” kuanen miss gg.

yeeeeeee....yeeeeeeeee... klap..klap... klap.. klap ... singa manbabansag ya mantatabig na pesak ed angalakan katekep toy eyag-eyag.

“ san unsublay ya premyo so P1725, no labay yo ni manaliw na tikit walay epas ton 30% walay sampluran minutos yon mannonot, tan say unbunot et... magano... magano .... kauten kod bayong.... miss bebe yang(miss ilang-ilang)... sigi sayaw kayo ni ta manlakuak ni tikit ... walay epas(discount) to 30%.” kuanen miss gg

diyad peles na sayaw dakel so analiw na tikit wala met so apaloob dan P2000. natan say mikaduan premyo P2025 la, say ununan premyo P3125 la. say mikatlo kaput la kanyan anggapoy arum to. kasumpal na taluran togtog.

“ miss ilang-ilang say abay to mr eugene codiamat galid diyad entablado ta bunuten yoy mikaduan premyo”tipakan ... ira wala ni togtog....mankomikkomik ni si eugene. masyadoy elek daray totoo.

“ooy! inyong aliwan sikay unkaot... “ pinitingan day lima to. manguguy ulo. “miss ilang-ilang sigi la”.... say numero....009178..

akatit-titit si nana piling ya managbibingka... abangga to ni akatuon ya bibingka, nantatabugis so ngalab tan nibasileng so bibingka dugarugad pistak nen petra... aay! agi ...naayew-ayew toy amalsa... siopa met so ag.. nanerbiyos no biglan napataan tay iyaya-amot mon akalirep... ampetapetang ni ... ay singa belek siguron asidduakan... umpano limmanok o abaguan...heheheheheheheh

agtola nakaukulan so abay nen nana piling ... asas-siyok wadman ya tampol ed entablado ... ya maningas... ya akurkuramil ni... “libli lay bingkwa..haa ..ooh” inkuan to.
ninengneng day tikit ... tuwa analo... bibilangen day premyo to ... sanlasos...duanlasos... manterter so luwa nen nanang... simmabi met iray aanak to tan partidos to... magsi tapaya met lay lima da... mantutulakan nira... maong lalaengen ta ag-ageba so entablado.

“ inararok iran kabaleyan abeten tiray Manonton Dalan Foundation Cultural Group na ampetapetang ya tipak ... unsayaw iray tinikling tan sayaw na kalangweran”

maneyag iray totoo ta singa ra wowowi... tugutog ..tog tog tog..yak..yak .. aha...aha .broom ... limee ... limee ... down ... downnnnn .. tog..tog...tog ... oh! woman ..oh ... woman ..i want you .... be around .... you took me .... off ..... the ground... yeeeyaaa...ahh togtog ... aaah!...aah (ngalngali napaktak so bukelbukel na mata nen irog, naliing iray makuyep lan mata, naaburido la ray kandidata, wala met iray misalsaluyot ed sayaw)

pati si miss gg makasasayaw met. si atsi pas man-alsa met so kutitkutit to. akamisuot balet si bai min oring ta aliwliwa kunoy akapaway so puseg tan natatakiling so gagatasan tan pistak mo say kuanto” mairap lan maong amoy bilay natan apok, anggapolay isaliw day abel da” say kuanko ko met “ on bai amina saliwen mi manlapu lad tsina tan hapon kanyan untan so bilay” “ maya kapa, say labay mon ibaga samay ipapawit mon corn beef nanlapud tsina ... kanya manayan anggapoy taway... matabtabang ... puweee... pati kapi... maong ni may kapi baguio” nitan agkila nantalusan nen baim oring... balet si bai min oring... mankansagkansag met babansagan to may maksil ya tambol... makapasnok ni no nasaniban moray sumasayaw....say mairap ed saya no unkaroy antiraytis to.

nitan lamet si miss gg “ sakbay ya bunuten tayoy ununan premyo, nayari kayo nin manaliw na tikit say epas to 50% la, natan say premyo et P3125, say unbunot natan si miss ilang-ilang kasumpal na sayaw, sambot yoy unsayaw ta kasumpal na bunot na premyo manbilang tilay donasyon, aramay sobri yo kargaan yo la, insan yo ipelag diyad kahon... wadiyad abay ko... agnayari plastik.

naksawan laray totoo amo malasay lay unsasayaw. asabi to met kalamor so P3500 so ununan premyo ta P750 labat alako dan sampot. mamarparada met si miss ilang-ilang
kaskasian met si atong (tony soriano) singa siwsiw ya usil-usilan toy ina to, andurukey so askaw nen wendy... maong ta agda igayuguy ya singa munyika...hehehehehe

ooops nitan la “ say numero na ununan premyo .... ooops aliway akaot nen wendy amay tikit ed sayaw... kaot ka lamet ining .... oh! niya la. .007135... 007135....007135” anggapoy immeyag .... mareereen balet walay manlalapud sagur... tagey tagey toy tikit... imbaki siguro nen .... yiiiik si bulirek ... batik si inyong (eugene codiamat) ... intabin toy agi to... ninengneng toy tikit analon tuwa ...007135. kasabi dad entablado... ninengneng da analon tuwa ... tinepet da siopay angiter na tikit ed sikato ... “kuyang elly” insan to inturo no iner so kawalan nen kuya ton elly... mantipak iray totoo ... immalagey ira... saray arum maka-akis nira et liket siguro o nanonotan day bilabilay to tan ya ugaw.

bilangay balota, say ginawa da angala ray limaran timba, insulat day kangaranan na kandidata, insan inbiig daray sobri(balota).say unan binilang da si miss rosal P33,275, miss orchid P32,125, miss sampaguita P31,600, miss ilang-ilang P34,600 and miss kala lily P35,225.

duga si atsi pas dobli manalo... agkami akakolekta na pandobli balet sakey ya bekta ya no mantutulungan kayo anggano sinsintimos labat no dakel kayo, dakel so pansumpalan to.
ayan estorya et bunga labat na nonot kon mailiw ed baley ya naiyanakan tayo, no bilang ta akipara ed bilay yo panpaspasinyaan yo layan anakyon kuwatit.

amay Manonton Dalan Foundation wala labat ed nonot ko tan, no makasulatak na librok sikatoy usaren kod satan ya pilalek ... wala lay malaem ya asulat ko... wadtan iran ataytayak. say kekerewen ko ed sikayon inararok ya kabaleyan et pikasi yoak ya maong lawas so laman ko tan ipaliisak ed maruksan kikipasen. no untuwa yan kanonotan ko dakelya ugugaw ya makaka-imis... angga man untan ag- untuwa ... wala nin siyansiya so naaplos na imis so aping to. say Diyos manuna lawas, manaruan kayo, idakel yoy pisasalamat tan parayew ed dasal yo agkila kerew lan kerew. say sankarakepan ya tambal et painawa natan ta maksil ni laman yo... no aderal la anggano antoy gawen yo ni agnaapiger... undukey na daiset balet ansakit ya amina kalasian. talusan yo ratay kaabay yo ta sikayoy makatalos na matuwa. salamat ya balbaleg. md

*si atsik pas ya naynay kon isusulat diya; diyad matuwan bilay abalitaan ko nen inbeneg
ya bulan ya walay kanser to mankikimo natan; sikatoy nanpabaleg ed sikamin agagi to.
no aliwan si atsik nayarin agyo nababasa so arayan sulat ko.*

sampiruan

(kuwatit agka makupit mikasiyam)

arayan panaon et inkaindan lad kalindaryo nen cesar.. amay maruksan roman ya anggapulay arom ya eyag to et buwis...buwis. masebeg ya mangulekta. iguyor toy duweg mo pati ray anak mo no agka makabayar; gawaen ton aripen o ilako tod pegley na plasa. mamaong natan ta nayarin pikpikitien mo.

o anto akatarya kila... nana ekalyo tay dungo guyabano yo piyan natakiling yorayay kakaanakan ‘yon mangiliing ed saray bimmalitok ya apalabas... eh! itiw kutim kalan kutim na mani agkalabat mangiyuprisi... masiblet.

eeh! nitan paliis kayo:

hiyaaa...hiyaaaa...hiyaaaa.... mankibagtog so dapay duweg ya man-buwa-bon singa ka yaya-yaka-yaken, talom so hinite ed santa clara ya mi-uu-silan no inlukas dalay tarangkaan. anggano mankatkatay tay duweg no dugad pasasnit na bulawit ay manbuwatit... milmila kad buwabo singa ka unsasayaw na kendokendo. no agmo itagey tay kikisenan mo, unlanok so timol mo o unkamatis so paltak mo.

kasabi mid danum; iguran min maong, amay naterakterak iray ampas o garapata. lalo lad banday layag, kili-kili, kutitkutit tundas toy singa duaran kayumito manbitbitin. kasumpal tod satan singa ka manetengteng na mauyamon higante. nabuas lamet.

“o! atong, pulon, andoy... labayoy migalaw na amotan o sampiruan... kasumpal ‘yon mangan unla kayod dimad krosing ta ikunok ed saray... tood abong” kuanen inyong. balibali natan ta say bulan et marmarlang, nanengneng moy gulis ed kalsara. wala niramay tisa ya inalak ed pugaro... inter kod si andoy.

asabian koy atsing pas ya manluluto lay pandem. agalip laray pisipising, apaitan lay galunggong. nilaan koy bai min asirot ta miutangak na puriko, kataruk to met lay duaran baleg ya orange...aay manaliwak ni manayanay tenggal ya inasin, duaran yaong so itarok ko piyan ikaor koy patis may sakey...ipulisay mo ramay tapewtapew ya apiktat ya bibigis na apangat insan ka mangaor na patis. no amay peles ya magmamawil ya inasin ...ay agi kimuyeyek iratan ya bibigis singa babang so kakapal tod sangab na buyog... makatulong ira amod panaggaway inasin.

anggapo ramay duaran bubulog mi, wadman irad kakapinsan mid biyek na kalsara... sakey kilometro siguroy kaarawi ... anggano uneyag kay baklayan ... kanyan laen kulara... piyan walay igan-gan nen atsi pas. si bulirek akatuglep ed sukong ... kukurungay gilata...
didilpatay uken.

say balita singa puol ed katemelan kapetek kod garita wadman laray ugugaw ya kaparak pantutungtungan dalay sampiruan. inbagak ed sikara ya tawagen daramay kakaaro dan taga-sagur. datirati mangagalaw kami sampiruan anggan anton agew ta walay silew ed kada poste. atatapis ira pinapalsiit day silew no akainum lara. natan nabilangbilang so silew. atay aminsan say gawaen da bas-siyo-en da may peteng na koryente ed abong, no uneyag may akin-abong... nayarin mantatakew na koryente man ta unkaruskus may palukso(jumper; luluksuan damay kuntador) napelag... naerep.

anengneng dak laramay agagik asasyok iran anempet. kasempet ko panangan la... akalinya la ran ampatut day plato (akasaliw met lay inang koy plato ta malaem so nalmo tod pasko, balet uusaren mi ni yaong para ed sabaw o binulbol)... si atsi pas so tagabalaok. aya met si atsi min pas singa akitulot ed pusan kantaw kasumpal ton manluto.... iguguragur to amoy kawalid lupa to... no maminsan maang-anglit singa buluga kanding.... ilukas kon amina kapot na abong. tinepet koy atsi pas no labay toy milad sampiruan, say kuanto naksawan kuno... insan mangawa ni homework to.

kasumpal kon angan siyak so nanuras na plato... ay balibali manayan urasan so plato... main-inumay tan andangdanglel, pati kutsara, say baso mi lapis na niyog ni... manunur-unor latan. no naaninag moy aninum ed plato malinis la... say lapisey?

medyo atrsaduak ed galaw akapili la ray kakaiba da. inkuan da no walay tawagen dan unsempet la siak so unsubblay. mamarikit laray kagalaw da ... umpan natalapusak na rayan basugbasug. limara kunoy sakey sugpung. say manuan ed saya so itupak dad tagey so sinilas insan mo bitlaen no dapan o sali... no anggapoy sinilas suekos balet manasigta kayo umpano umpatad lumonlumonan yo. no atalo ka sikay taya.

limara ra kanyan apatiran gulis ya pabayerber ed kalsara insan amay gulis ya patalunton (palduaen to may gulis ya pabayerber). animiran kuadrado 6x6 yarda... 1, 3, 5 so walad kawanan ... 2, 4. 6 so walad kawigi. say getma ra ed saya so labasan mo may guardiya ya akatalintin ed gulis no akirwit daka paway ka .... anggad naupot kayo; paloob tan palabas; mamiduwam ya lampasan so gulis... no walay sakey ya akalampas na amin ya gulis... analo ra... say dusa unusok kayod ubetan da ya maminlima uno pigaray nanpaknaan yo.

si andoy, pulon, oraw, asseng tan si ising so taya. andoy maples ya umbatik kanyan patalunton; asseng andurukey so taktaklay to singa tikling unan gulis; si pulon so mikaduan gulis; si oraw ed mikatlo; si ising so mikapat. say guradya ed saya so letran z. piyan nairapan iran makalampas.

si atong, itiw, maria, pitong tan puring sikaray unsuba ed guwardiya. saray guardiya tagey na 2, pegley na 1,2 , tagey na 3, tagey 6 tan lepsag 5.(anto naelew kila, mangala kayoy lapis tan papil yo piyan ikurit yo). limmuob si itiw, puring tan maria ed 1, manatsamba si atong tan pitong ya onloob ed 2... tano alampasan da diretso rad 4, untan tod 3, 5.... narel si puring balet akaligtas si itiw batik ed 4 tuloy 3, 5...lalagariyen nen itiw lay 5 tan 6. limmuob si atong ed 1 kaiba tod man si maria. batik si maria labay toy unbaliw ed 2 balet asingkat nen andoy so kamison to apultot so sasabitan to... tan amesmesan day mansanas to... akatittitit si maria ... inekal toy tsinelas to binasyo toy andoy .

“bastosss.... mankarapas” inbando nen maria, diyad kapegleyay gulo batik si itiw, wala lad 2 papawil la. natan walay duarad 1 sakey ed 2 ya papawil. akalusot si atong tuloy tuloy ed 5... lalagariyen toy 5,6. agni limmepsag si andoy walanid pegley na 1,2 sisiguruen ton ag makapaway si itiw. say problema akalusot si pitong akapaway la ed 5... papawil la pinili toy unla ed 3. umpapawil met lay itiw walad 6. batik si pitong ed 4 tuloy toy 2. kaiba to lay itiw. nantulagan dan umbatik iran manbansag ... katon ginawa ra... akalusot si itiw ... narel si pitong.

“yaaaa!” inyeyag nen itiw. kibatiktik iran nandasig ta unusok ira di andoy,pulon, oraw, ising, tan aseng. saray mamarikit mampepet iran unusok. maloko si atong tatampalen toy kutitkutit da ... walay maka-eyag-eyag .... mantititit.,,nen

“poooootttt” ..... atayak iran amin ya mangarakgak.... hahahahahhahahahaha

...eee anto inararok ya kabaleyan ko ra, no unusok kayo agkayo
mantakiling na nabungaan kayo. manaruan kayo, say Diyos manuna
lawas. md

tatsing

(kuwatit agka makupit mikawalo)

“klinggggg...tinggg..tinggggg.swoossh...tak” pilak ... singa matay dueg ya kadeket na apuler, naplag nen abanggak may pader na daan ya castilyo. ninengneng koy kaliberliber anggapo anggan anges na tungaw. walay agila tod beneg. ingatin ko insan singa unsasayawak na peyespeyes(twist), agto unsileng; nilutdaan ko.... insayawan koy peyespeyes lamet...aay agagi manlangalang. singak analoy bingo aka-eyag-eyagak.

inparak ed saramay sintimos kon uusaren kod tatsing... ay agi balbaleg tan makapakapal .....mantikyab so kanonotan ko ... wala lay isaliw koy ayskrim katekep toy pande limon tan peksi. wala ni nakera... balet siyopay manalat ed saya ... daddaan la umpano nanpaso la. diyad ngarem simmabi si inangko.

“inanggg... inang... walay nalmok ya pilak... nayari niya” inkuan ko. lininggis ton manpeyeng . imbagak ya adukduk kod angalakan nen mana-amesak.

“ nayari niya ... labay mon iyatol ko ta iter kod sika no unurong kala .. o isaliw koy krayula tan papil mo” say nonot koy apundi, nagngel ko layan diskurso. no iter ko anggapoy isaliw koy ayskrim o peksi balet agak maka-andi umpan atotanak na lasi.

“inang nayarin itdan yoak na binting... amay masilesileng ya amikol” nilukasan nen inak so natataming ya pitaka to, dinerewan toak na taluran tinggal, limaran sintimos ya angkakabaleg tan diyes. akluglugtutak anggano antakya agla umpawil may pisok.

kina-imbuasan pinasileng ko ran amin. nan-ensayoak na tatsing .... ay laseg naterteres no napuntak may diyes. pati toktokan ... nenengnengen ko no arawi nagawat ko. nakenak met lay pamato. say irap to ... mangiwgiwak no sugal la kanyan mabetbetak ya natalo...nen

“kulilingggg...kulilingggg” ... ay agi ... si inggo managlakoy ayskrim. batikak ed abong angalaak na lapis(yaong) tan sakey ya kutsara. kinsi so sinaliw ko mantamtampuag so inter to ta kaarok. dugarugan unsabi met laray agagik,walay baton balani to may batingting na ayskrim; anta ra ya no walay kuartak manaliwak. singa kami lamet uu-ken ya akaliber ed lapis; sakey so kutsara kanyan pansusublayan mi... aay malikeliket kami. lalo lad si bulirek ... dinimpuan kuni kasumpal ton angan ta impurpuranis tod lupa to tan agnana-andi-ay panateng.

kasumpalan amasagurak, anengneng koy nana taling ya mankakaykay; tinepet ko no kapigan so panagburbur na sarguelas. diya kunod untumbok ya sabado piyan dugarugad saray bisitan manlapud abalaten. tinepet da no labay koy mankalab na niyog. kalima so apagan . no akaburbur kay limara betang moy sakey. no matalaw ka medyo pireg kani daiset agi ... ta naterak so lapislapis mo. say usaren mo no mankalab ka et kumpay tan lubir. no anggapoy kumpay nayarin unna kad toktok insan idepak moramay bunga o peyes mo. mamuknol kay tibukel ya dugarugan isulong moy salima duara ya unkawewet ed sengeg na niyog no maawang puliges o lapir mo. agka unkakalab ed abalaten ya diking na niyog ta andanglel.

kinalab koy niyog, limmaak dimad toktok insan amurburak na malangwer, anganak ni. balibali diman natandagan mon amin so kaluyagan. no amay laylayug... ay agi manbaybayes singa baba insan kapaldua ka ed burbur. dakela nanengneng mod tagey anggan saramay agnepeg ya nanengneng... idasal mon agka nabungaan. walay suertik ta aka-apagak na labin anem. inubakan ko metla, wala may tarem na lukoy ya akapalok say tarem to et akaturo ed sika. ipasaksak moy bunot insan telek mo piyan nabikwal... atan naubakan.

ngarem la nen asumpalak limmaak dimaned kakapinsan ko dimad biek na kalsara, asabiyan kuran mantatatsing... sugal ya ...pamato(batok) aya may balibalin makapal ya sintimos (nayari met so binting, salapi o piso depende ed tungtungan) sikatoya so usaren ya mangipaway na taya ed kudrado, usaren ed kanuan... kuadrado ingulis ed dalin, diman mi iyan so taya mi, no bilbilang apatira kayo et say taya yo duaran sintimos.... say walad loob na kuadrado walora... wala met may ingulis ya apinat ya paawang ya letran H... waloran akbang siguro so kaarawi tod kuadrado... atan so manuan ... no siopa so ununan untira ... say pegdat mod saya et ipaway mo may taya ed kudrado... nayarin isuyum, ipata, itupak tay batok mo balet suyo so tatsing ya talaga.

say antay taga biyek taew sikaray aka-una ed taa-chingg... paltak dan ab...g... anto. say salitan tatsing et pinansuldong ya ...ta (pasimano na salita ya singa ta-lala, ta-ran )....tan ... tsing (amay tanol na batok tan tayan mankenaan).

wala may tira ya bakiwer mairap ya asigtaen balet maksil, say batik na batok mod saya pakurba, suyo diretso, say tupak tan pata agbibirbiren ya tatsing ta anggapoy kaamor-amor to.

“ inyong labay moy mila, abalitaan min akikalab kay niyog... walalay pounan mo” kuanen andoy.

aanapen koy atong ta maong ya mantatsing mibakas ak ed sikato. balet no maminsan tuso tan si atong, manpatalo piyan labay da nin kaay-ayam. diyad sakeya sukong met et buntayog. talagan no anggapoy urong, mansusugal iray ugugaw, pati basketball pustaan.
angagpoy atong kanyan manbantayak labat.

apatirara ya mantatasing si pulon, andoy, eloy tan itiw. say taya amikol kanyan say walad loob na kuadrado et pisitas, nayarin duamplon sintemos, apatiran mikol, duaran diyes o alaok.

akalinya ran apat diyad abay na kudrado. immuna si pulon ya angibuntok na batok tod mad apinat ya paawang ya letran H... paway(ag akaloob ed letra- kutit kad satan). simmublay si andoy... akapeket ed bayerber na letran H... walad loob.... si eloy ... duaran pulgada kaarawi ed bayerber... si itiw...paway. si andoy so ununan untira untumbok si eloy. mankanuan lamet ira nen pulon tan itiw... oops... asisinger si itiw.

say taya duaran tenggal tan sampluran sintemos. saramay mikol walad pegley. immunay andoy ta...chingggg....duaraan sintimos so akapaway... sikatoni untira... binakewer to angapoy limmabas ... natna toy lusek pimmultak immasingger ed kanuan. si eloy so unsublay... puntiryaen toy batok nen andoy.... ta...chinggg... abagu-an. paway lay andoy. walalay mikol nen eloy insan untira ni... ta..chingg... sakey sintimos so pimmaway. tira lamet si eloy... anggapo largo ed kaabay na kanuan. si itiw so unsublay natan... gagawaten to no natuktukan to... samay mukor na sali to walad gulis na kanuan insan inipit na gamet to may batok... ay anak na pusa yan balukay naabot to... paway si eloy... walay mikol nen itiw...

natan say akeran taya et duaran mikol tan pituran sintimos balet si eloy tan itiw walay tigmimikol irad tan kanyan say natitilak et pituran sintimos labat... malinew... magano... magano... untira ni itiw.... ta...chinggg....pimmaway so mikol... untira lalmet....hahahaha
atikel ag-akalabas ed kudrado... paway si itiw... duaran sintimos labat so atilak ed si pulon.

kabebekta:

“annndoyyyyyyyy... semmmmmpettttttttt...kala” ay ..agiii nitan lay nana puring weywey toy bulawit. kibatiktik iran amin atilak day... taya da... dinukduk nen nana puring imbasileng tod atep ya....

kranggggg...kang kang......maingal manayay sim.

siyatong

(kuwatit agka makupit mikapito)

“siiiiiiiiiiyyyyyyyyyyaaaaaaaattttttttttttttttttoooongngngngng”

man-e-ensayoak ya uneyag piyan agak nairapan no siyak so taya lalo say kagalaw ko et aramay taga taboy unas makmaksil so basig da singa napitew ya anggad nantangalan; no abangking so basig to, et limmad kasupukan sikani mananap agka nayarin mangalay balon bislak tan arumay basig ya singa basigan(golf). no kalulluan so asurob to ay nagatel ya amin ya kalasian mo; anggapo nimet so labanos ed manaoag, nayari may tabungaw o pontin balayang. pisag moy dugarugan ipauyas mo ed baog mo, agmo iguguragur ta mas lalon unkutep iray buro lalon manirap ka. atan labat no nanpaknaan kayon no abalang siro so sukat mo o no sikay taya apirdonaka.

sikatoyay manunaan ya galaw ed uma. walay batik, singkat, basig, eyag, kuentaan, kalkula ( aliwa labat ya maksima minima), tan panagkarpentero (pilien moy maong ya kiew, batangen, puter mod sukat, kayasan na amay medyo unsileng. bayawas, dangla, ipil, madre kakaw o anulir) say ipil so singa graphite anlemew tan nateres no nabasigan mo, sikatoy usaren ko, atan labat no atalo ka ... aay nasabi baley so batiken mo

diyad turod na pugaro say basig mi so duaran pie; amay siyatong o bislak et sampluran pulgada; sikatoy singa bola no say galaw et basigan(golf). nayarin gusagusan moy tisa piyan umputi o tisa tan uring piyan masanting. mangutkot kami abot ya apatiran pulgada ya walay wangalan o kutlaong ed tambib piyan naparukol moy siyatong et no napaltik mo balibalin untagey insan mo asigtaen ya basigan no makapoy ka pangkulan mo, asingger so laen to balet.
(anggapoy akasulat ya tutuntunen,siki labat ya mana-aring so mankatatalusan, natan walala 24-10-04)

say manuna, amay kuan dan kanuan no siopa so unonan unbasig. iyan moy siyatong ed abot amay sasalaran toy kutlaong piyan singa siso ya abalintuag. say basigan mo amay akabungitngit ya sampot anto...(sigi mankulirep kadtan makataway kay pangkol ed toktok). ensayo:

“took” anengneng yo man nanpatagey ya manteltelek. maminsani .... “toook”.....basigan mo...basigan mo...sayang balibali man kumon.

“pulon ... sikay ununa ed kanuan” inkuanen atong. maninat-init si lasin pulon, nataktakiling moy butyog ton akamanew, siguro anggapoy tanem dan palya kanyan agto natambal. sikatomanayan mabetbet so gugo to. abutawbutaw ni karsonsilyo to. makaeyag kasi yan butyog umpanno nalemay no batikan la. siguradon agmakabatik ambelat so kutitkutit to. si pulon manaya taga bukig dimad nibaliw na angalakan.

wala niray arti nen pulon panpapangkulan toy basig tan siyatong to. ay kawigi manayay tabatsoy. ay masaol tatangilan toy bingkol...

took....tekkkk... apitew sika.

“andoy milakad sikato ta sukat yo” say pansukat da amay basig, igapo rad samay sangkaarawian ya nguro na siyatong nga anggad abot ya amekpekan.

maningas lay pulon. wala kunoy apataplo tan lima tan kapaldua. ag-ibibilang tay kulanga sakey. anggapoy tibukelan diya(round-off).

si atong so unsublay...took apitew met balet untetelek ed kawigi... naplag ed kakalundagi-an. araw-rawi.

“siro ka atong....wala kad paway... naka!... anap mo o saltan mo” kuanen andoy

“buwisit man...agak amatanir ed saramay kaibaan nen binatang koman, diman nimeted asingger na pungol” kuanen atong

akaimis si inyong ya imbukuton intaya so siyatong to...limmad benegan tinundas tod nengneng so giwang...inlinya toy siyatong... inwasiwas toy basig ya amitlo...inlinya to met iray sali to...pinitingan toy siyatong insan to binsigan...”took”... diridiritso ya manteltelek ed tagey...asiplog na dagem singa amawil... impekpek tod dalin so basig to, insan immatras ya nguronguro.

“arawi komon man no ag-asiplog na dagem... atyambaan moy siplog” inlurey nen atong diyad kapelesay akar da. arawi nin siyansiya walay anemapplo.

si andoy so unsublay... amirit na dabok insan to insabuyag to ed dagem.

“puweee... antama diyay siplog na dagem....wala niray pasibuasibuag mo... “ inpangkol nen inyong.

nguronguroy andoy ‘‘pasalipsipan ko piyan ag-itikyab na dagem kanyan say lugtot na siyatong ed abeba labat”

“took.....wsssssss”....hahahahahahahhahahahhahahaha... limmugtot ya singa patang ....dosssss ed dabok

“inyong, pulon, unor ka andoy ta agmon balot akarapas” inyelek nen atong

“natan no sikay taya et abalang so siyatong mo o limmad supok apirdonaka. no walay mankapara na kaarawi so unbasig lalamet ta piyan anta no siopay mamaong balet agmanguman may kaarawi na unan basig mo. sakey ni anggapoy una-asingger ed abot na asisinger nen talumplon sukat.” inpaliing nen inyong

“sigi nakayuladman sampat yo yay syatong ko” kuanen inyong. kibatiktik iran limmad giwang tatalaranan da; no asampat da anggapoy nalam siguradon taya ka. apitew may siyatong; singa katagey na bengal nen limmabas ed petek da ya makmaktek ni. sinukat da walumplo tan dua.
si pulon manpeyeng ta agto nasabi man balet walay iya-amot to. ipil ya siyatong so usaren to tan duaran lima so pamasig to singa lemekabola(softball).

“ teek ...” putel so inkena to...arawrawin dalin so nakar to. sinukat da... siamapplo tan pito. mapaga lay inyong ta labinliman basig. bilang apagen dan talo...sanlilimara, no wala ni naunor di mas dakdakel.

si atong balet manaltalintin, immatras iran amin piyan walay pankanawnawa ran nasampat . binsigan to... apugnel agi , nibaliseng ed arawrawi. sinukat da ... kapara toy pulon.

si andoy , marakep so basig to natan walay siamapplo. say analo .... parehoy kaarawi kanyan. unbasig si pulon....ooops nakna toy madre kawkaw. limamplo. si atong .... ateres so anak na pising.... agda la sinukat... si atong so analo.

walumplo tan dua so sankaletsagan; siamapplo tan pito so sangkatageyan. labin liman basig. say inkuanen inyong:

“pulon sikay sampot, mikadwa ka andoy, siak so unona” akalkula nen inyong ya singa sanlibo tan liman lasos ya sukat(duaran pie) so kaarawi to, no agnabalang. abalang apirdona ra o no nasampat daray taya apirdona met.

immuna si pulon, inyong tan si andoy ta asigtaen dan sampaten. limaralan basig agdani asampat. si pulon so atilak ed saman ya lugar, mikaliman basig.

“anto pulon nayarian mola tan ya batiken ya iye-eyag moy siyatong anggad mad abot” kuanen inyong. salien kuanton maningas la.

samplura nin basig. kabasig nen atong nakna toy lomboy, singa asabit, batik si inyong tan si andoy asigtaen dan sampaten balet mas maples so sopdal(gravity). asabi so samplura say kaarawi to agmo nabantag may abot, si pulon singa la katagey na kilaw ya baka. pinatilak nen inyong si andoy ed mikasamplon basig.

alemay la amoy lima nen atong ta manasingger so basig to, agto ni apugta may sakey. amay sakey singa akalugtot ya dulakak ya asibuag na tilay. nen asabi so labin lima, labay nen atong so manpainawa balet agto itulok nen inyong ta umbiskeg lamet ya mamekpek. kanyan pati sikatoy akisalsaluyot ya umbabatik ya uneeyag. nakaukukoalan agka untutunda ta basigan to lamet na sakey; unarawi lamet.

“siyaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa.....” assinger lay andoy, antes ya untunda si inyong nepeg ya ungapo lan uneyag si andoy. “siyaaaaaaaaaaaa” agto ni akapaldua nauputay anges... basig na sakey. amiduan basig antes ton asabi pulon. say labay nen inyong sikato
lamet ta siguradon agto nayarain nen pulon ya sumpalen balet agto nen atong.

natan apatira laran umbabatik tumtumbuken day pulon nen biglan akagatin si pulon na tai duweg...

“aaayyy... ngeeeee” ngalingali unakis si pulon.... basig lamet ta akatundan une-eyag. niya la “ siyaaaaaa” ay mapaot met manayay lasi kabekbekta, alikos ta akagatin na andibaing anturok so dapan to. aglamakabatik. si inyong lay angituloy.

naksawan iray bubulog apaulyanan daray dereweg tan baka. niluplupak na duweg laray ipil nen mama usting. uusilan damet laray baka ed kaagayepan... no malukon tay ayep aay ... siguradon naekalan. awey no walalay aka-anta ed paway na uma no say bii et no mangay tariwan agayep agmanlukon...sikato manayan si baik papakanen toy manugang ton asilot na atsaran ulnos na agayep ya naynay; atan matsura lalaengen

nen uusilan daramay babaka , akalinggis iray sandia ya matibtibunek ya singa say kuanto
“ala yoak antes ya kanenak na bigis”. singa asikwat na kulalaknit. mangalasangas so kusab dan man-el-elek.

kamamantaan to nitan lay mama usting weywey toy barang ton ala katipunan ya une-eyag. “eeeeeeyyyyyyaaaaaa...”aliwalan siyatong ya ...

kibatiktik iran kinabayuan daray dereweg tan baka.

“heyaaaa....heyyyyaaaaaa”....

anto mausar so galaw ya siyatong. basa yo lamet. natan talusan yon maong...eh lolokoen mo akya... antam la... siguro taga uma kamet ya singa siak... magano ta walay unkukurong ya ampas amod el-el ko... umapano tungaw yan lasi...eeeeee.

aaaaay .... bukel na sandia.

kumusta kilan amin ya kabaleyan ko. untan pa komon ta maligliga so apalabas ‘yon taon tan say unsabi komonet mas maligliga. ami-ayam kumpa(salamat –kasinibe). matalakatak la natan so pangasinan yo anto.

aay!... agi... balon taon lamet

diyad imbeneg iran agew agaylay manbagtog
iray kanyon dan balaan da ni kukut na niyog
walay pasikat diyad limato paterakey labintador
ag-abayagan , abuek say gamegametoy apukol

saray bibii labalabay damay may kuwitis
selselan; insan da ibatikbatik, mantatabugis
wala may ambalanga pataan moy bato nalalbang
ibalam ed paltik; napuntam so aso mankarangkang

amay bawang no agka manasigta itarok toy limam
siguradon basig no namataan kanen maaron inam
say marakep tapilan moy labintador na latay ligo
selselan mo nalalbang untagey lampas toy kaimito

no anggapoy isaliw moy dipulbura
batang kay segeg na kawayan tua
sugasog moy makdem ya barita
mangitilak kay duaran punget pian ag umbetag
balaan moy kalburo, aruman moy danum unluag
selselan mo, egnam so pagew mo umpan nabagbag

natan latay sodan pinansusuldong
itdan moy lighter fluid nalalbong
balet agmo papepetangen ta puolan to ka
unliyab ya bukor to; kanyan manasigta ka

mangiyanak na sinsilyo tan ubas ed kada bintana
piyan tawagen toy buenas tan dakel ya kuwarta
linisan koy abong; lalo sayay mailet ya kusina
ta say nengneng kod siak; agak amo untataba
unlugtutak met na atagtagey piyan say salik et undukey
anguban ko met si pinabli singa ketket na dalewey

anto kasiy balon pilalek; agtuak dinengel nen biyek
isaliwan ko amoy hearing aid piyan aliwan telek
say mahjong tan bingngok lalaingey mabetbet
apaulyanan koni rayan ula-ulat ya kimmekebet

man- ersisiyoak ya agew-agew, bawasan koy asin
untan met ed taba, asukar, baaw, kapi tan bitsin
bawasan koy labas, untan met ed sayaw ed linya
ta magastos, tan sakey ni ...aay agi karawen daka

manpawitak na balikbayan ya kahon
piyan nalinisan koyan mailet ya abong
itundak lay bingo tan amay majhong
umpano kareregta ibatikan tuak nen ikong

saltan ko met layan aysus ya lugan
agak met akabanwit na anto kaman
akipuligesgesanak ni ed bayaran
say alaen ko amay linggas aleman

bisitaen koy dentist kon mabetbet
ta..ay agi ta, naiirapanak lan unketket
tan say samit nimet katekep toy awet
kurkuren da kikilen day ngipen ko balet

bisitaen komet lamay anakod bukig
balet samay asawa to ...siak so nasisikig
maar-aro balet iray ugugaw, makakailiwak
italikerker koyan pilalek anggan maka-utangak

alingwanan ko lawari doktor kon psychic
nanengneng tuak labat et anta to lay sakit
mabetbet isbopropin tan antoni ran kispirin
anggapoy nagagawa say sakit ag-untalin

bawasan kolay obertaym ed sabado tan simba
piyan walay pankanawnawak ya mimisa
nayarin unlaak met ya mangarage sale
napanoy abong; agko anta no iner ko itapil

abalitaan koy amigak nanpapinat na aping
aay! ... anak na pising... sikatoy babing
say labay ko ayan eges, lanangak ya napepes
diyad kapepesak amo say kawes koy unkekepes

unlaak amon mancruise ed caribbean
say masahi paliksien to yan laman
talagan unsawa kad inum tan panangan
amay aminsan agkami lawari akatakdang

aay! antak la tikyaben koy vegas
ta nabisitak may ikuandan kulas
umpan sikatoy manbebenben na buenas
agyo anta untua lan nabilayak ya ngiras
anggan anto kaman so gawaen yo kabaleyan
mamirit kayoy daiset ed mablin oras yo
ta lingayen yo yan linat na tinagibi aro
maligan balon taon; inararok ya kabaleyan

uma

(kuwatit agka makupit mikanem)

manguguyuray liing tan lirep kon lilingayen toy liket tan dakep ya iyaaninoy asewek ed kandilan kakakarep, katekep toy balingit ya mangililiing na apalabas eran egta na bilay. kinamot na bilunget iray ula-ulak insan to insukib ed anisnis lan ules kon supot na arena. aki-ulop met lay makalnan sangguok ed banerber na pagew nen kuning ya kaakdol toy bulirek. mankulkulirep iray matamatak, saray gamegamet koy manin-inut ya unu-unat, untan met ed salik mandepak....amayawar so uman ayuyang ko nen melamelagak.

nilukasan koy kapot, sansankeyen kon palabasen iray manok ...isa ...dua ...talo ...apat ..lima ... no asabik so samplura unggapoak lamet ed sakey. anggad alikas koy gatel na salik ya keketketey ulmog. singa babang so kakapal da. batikak ed kawalay dalikan; inanap koy lamparaan, inyaplos kod salik ta piyan nalener ira.

“balong antotay gagawen mo sasayangen moy...petrolyo...naka mangala kay dangla ta sikatoy igusagos mo” inkuanen inangko

batikak ya angalay ulnos na dangla sikatoy ingusagos ko balet anggapoy agawa anggatel nin siyansiya. angalaak lala-engey sakey sakbat, sikatoy inyan kon loob na kamarin na manok. anta yo no dakel ya manpepesnak dakel met so ulmog. unebeng iray manok no dakel so ulmog to. no apeketan ka diyad el-el moy laen da, naangub da siguroy iya-amot mo.

apalabas ko met laray manok; diyad karakel da mikaduan grado lay kawalan ko... dakdakel nira nen say bilang ya antak. ilik so ipapakan ko ta agkami mantatanem na mais ta takewen da no nayari lan ikalot, maslak tangkay labat so natilak. siopa ni ..ey ... no agsaray narasan, antak no siopara ta sisiimen ko ra...kunwari mandidika ra insan biglan lupaken day mais...alaen day bunga to insan da isukibot ed sako...atay aminsan pinalsiit ko may kutitkutit to may sakey. agtoak anengneng ta unkukurungak ed sanib na tambak insanak unkurong ed katemelan.

kasumpal kon manpakay manok; mangalmusal kami na binulbul, maslak asin labat so laok to, balet no kapanak si inangko, agew agew ya diniguan ya manok kabuasan aroskaldo. mandasal kami antes ya mangan: maminem kamin mandasal; wala ni may dasal mi antes ya unalis ed abong. manisia kayo man o andi taruktaruk ko niya. singa pakalmaen toy liknaan mo tan anggapoy takot mon akuen anggan anto kaman ya kapalaran ya akasulat parad sika... nen...

“balong ipaway mo ramay balulang ed kamarin ta paasuban...piyan umpatey iray ulmog” inkuanen inangko. usang so iiyan mid balulang ya iknulay manok tan pesnakan metla.
amarlangak na kiew, pinuulan koy usang angalaak na ambasan tangtangkay na madre kakaw balibalin paasub. kasumpal toyan gawaen ko manakir kami lay uring.

sakey ya anapan mi so panag-uring. aramay tunger, ya naa-alamid panaglinis na daralusan piyan natanemay pagey, balatong o mani. sikatotay gawaen min uring. mangotkot kami abot; kabetbetan to animeran piye kaaralem (6x10x10 piye). apisan mi bulong na ponti ya amaga, iyan mi tunger ya taloran piye insan amagan tai baka o duweg; apatiran pulgada; poulan lad satan , no manyuboyub la ikarga lamay natitilak ya tunger balet agto lalampasay tambib, insan sakubay ambasan bulong na ponti; tabunay dalin. bantayan mi tano naanggapoy asewek, say labay ton ibaga narep o walay apoy ed dalem; anapen mi singaw ed saya, mainunmay ya anapen ed labi ta maliwawa may sengaw... no walay apoy ya unlabas tabunan moy dalin tan bisibisan moy danum, tano agmo tabunan dapol so uring mo. bayawas tan dangla so ambalingit tan sankarakepan ya uring.say sakey ya lattan(limaran galon) uring katupag toy apatiran salop ya belas; presyod pagawaan.

no igapo mi ed kabuasan nabuas na kabuasan kami manakir. kutkuten mi diyad gilig so pangigapuan piyan naasigtam no nakesba, singa kami mananup na abalang ya arko (hunters of the loast ark). makapataktakot no maminsan ta biglan unsilyab no lukasan mi kanyan balkuten mi lupa mi na ambasan nisnis ya walay abot ton dugarugad takiling. wala met so akatarayan latlatan danum.... sebseban.wala may baleg ya sipit ya pandukduk mi ngalab insan iteneb ed danum...unluag ya manasewek...agkmo sasangyupen may asewek ta paksuten toy anges mo. ipaagew...uring la. no wala ni manggagaway unya narayi tayon ikuno ed disvovery channel “ marutak ya trabaho”(dirty job).

no tiagew la manburbur kami bulong na ipil tan madre kakaw, sikatoyay ipaagew mi ya anggad unsalangsang ya amay no kamesen mo et natemek; nayarin ipakan ed baboy o manok laokay babang. balet agyo anta lalaokan day binayon amagan tai duweg o baka. nayari metya ilako mamura labat duran salop ya belas so katupag na sakey lata(limaran gallon). say kuwarta mi so belas pati no mipaknaan kami o manangi sakoy belas so tungtungan.

diyad tiyagew amayamay so totoon unna ed abong mi ta say kuanda gawat. asalita ran gawat ta atagey lay pangalaay kanen. gawaten mi ta anggapo laray nagetel mon ulnos na salsalapi , kangkong, kilkilitis,kamoti o nabekan buga, tugi, ubi o kahoy o nagapas mon pagey, maslak la prutas kanyan gawat kuanda ed uma, balet diyad paway na uma so sananey saray totoo igawat day limaran unkerew o mi-utang ya bayaran dano gapas. iner so laen da, diyad sikami ta walay baleg ya kamarin mi apanoy ilik anggan anton bulan na taon tay say manok mi singa babang ed kakakapal.

malikeliket kamin san-aagi no wala ra ta taruktaruk day kaanakan da. ibangat da kami kalokoan ed baley o inir nin nanlapuan dan alog. singa ibangat da kamin mantila tan manayew. ay kaskasian kamid karot ed si inangko no kaalis da kanyan no arapen ya taon lilikiran miara. siak biglaak ya naandipat, agak unsempet no agni ngarem amay akasempet laran amin.

anggapoy pinandumaan na sikami so indian sikaray amputi dakel so awit-awit dan anggapoy kakanaan balet maong iran mangistorya ya no agka manasigta makasalat kay langa. agda nalukoy amak ta singa anta ton amin; pati arnis, judo, tan wala may nabenbenan toy kawes mo umbasileng ka (aikido manaya man). balet diyad pangasi to naderewan toray manok tan belas kasalat na panbelang day isusunglor, manapiger na alar, atep, dingding o puklisan dakami. karaklan da balet pamilya nen inangko saray pamilya nen amangko umpatey lad eras agto unkerew ilokanon immawet sikatoy abangonan min san-aagi.
wala may bisita min kapinsan nen inangkon managselsel na lamparaan(lamp lighter) dakel ya anta ton magic; maong ya majuggling, maong ya mangistorya, maong ya mangansiyon, maong ya mangitara. inkuan to diyad sakey taon agto naliber ya amina kakapinsan to manlapud aparri anggad mindanao balet agto sasaewen ya unnad sikami ta mimisa kuno ta manpasalamat ta aliber to lamet so pinas tan mabilay ni, ibana tod pista. ta manpinsiw ed obispo.

agto manpupuklis no akabeneg nabaluwan mon biin ulandis. say kawes to andeket ya naynay ya pantalon tan long sleeve shirt. makulikuli sarag ton amina gawaen pati manbaka, labalabay toy manames na baka, iguran to nira, agto naames iran amin ed sakey agew ed karakel met... nen bibilangen kora naupot lay gamegamet ko wala niray kilaw.

agko anengneng man ya aka-ugip. mabetbet so insayo ton mantambling, mantargit na kutsilyo, manjuggling, manpana tan kainsayo nen amangko ed dipinsay bilay (selfdefense) agmaktulak ed si amangko mabetbet so tapik tod dabok. say irap ed sikato anggapoy abong to; say abong to amay sakon kambas ya berdi(natan antak laman seabag) ginawa ton singa benegabayong. anonotan kora ta nen limmaak ed kasilyas ya manirit alinggis koy lupak ya andukey lay buwek kon balbas saradon akasalming....agi kaluplupak man ya kapinsan nen inangko pati kabaleg tan impanlaman...eeeh... abeka labat iray apalabas. kasumpal na tiyagew:

manterter lay luay tawen ya tatalikepkepay dabok ed dalin ya manasewek ya pabilungeten toy kaliberliber. aliing lamet iray lamot na temel, talaib, labong, ubi, durian, lakamas, buga, garana tan balisanga. untubo lamet iray bukel na kilkilitis, dukayang, sabawil, palya, parda, saluyot, ipil, lomboy, kamantilis, madre kakaw, salomagi, sapang, untubo met iray bulobulong tan unsalumpapak ya migantil ed maaron dagem tan miperengan ed sinag na agew.

naliing met laray nauugip ya gelegele, patang, batbatog, pantat, egat, dakumo, bisukol, alireg tan soso.managos met lay malinelinew ya terter daray bulobulong tan lamolamot ya no nasapigar na salim et naimasmasan singa napaer iray kesaw ya akakkutkut ed untatakken iran pukel.

narengel mo laray kuyabkuyab daray payak ya miuusilan ya manerel na bigis na tanaman. untan met eyag na patang, batbatog na mantawag imano na aron limmesa lapur inkiwalay danum say milagroy bilay. no naasinggeran yo labat so ubong na abuos(talakay) narengel yo ray sipit dan mandadait na bulong ya magmawil ya ubong da diyan da iyatol may iknol dan pangasinan caviar.

masaliw met lay kalburo ya usaren ed pansilew na patang ed labi balet diyad sikami agmi nakaukulay silew diyad tanol da antami no iner so kawalan da tan anton klasi patang arawian kani uleg ta say uleg labanan toy silew. no mangiras kan unlabas ed labi diyad agew mangala kay bulawit insan segkasegkalen moray lengat wadtan iray patang ya una-amot pati uleg, kanyan manasigtaka. no akanengeng kayoy uleg agyo papateyen ta nabalitaan daray agagi da, insan agmo met naakan tan arawian daka.

mapaga lamet iray ateng tayo ta agda antay pangalaan day isaliw na takoko, kalapyaw o payong o kapoti, maong labat ed sikami ta walay balayang tan abyang ya talapar anggano nabasay kutikutit mo aglabat nabasay ulom tan beneg mo ta natrangkaso ka. sakey ni mairap so manpesak kanyan mabetbet pamagaen molad laman moy kawes mo. atan labat, arawian dakaray kaeskuelam...hehehehehe.

aramay alog napanoy danum nayari kan manlangoylangoy. say gawaen mi piyan anggapoy linta italem mi ramay tangkay na tabako. wala may ugaw ya atubong so ebetoy linta. say ginawa ra nilabatiba day tabako; say tabako so amatey ed sikato aliwan samay linta... pati linta inatey. amay linta agmo nalikas no wadtani ya unsesepsep no amay immalis la anggatel.

manlanglangoy kamin san-aagi, unlegepak insanak mandukduk na bisukol tan alireg nen biglan kimmelat so bikking ko... agak makaimmuas ... naiirapanak ya unanges ... dakelay danum ya nainum ko...labay koy uneyag balet agak maka-iyag...nen biglan

“puweee... “samay sali to may agikya sakey akatapil ed kulokulong ko. abaluwan kula tugtuwa. pasasniten ko komon ... andila. wala ni may agik ya mankunkunwari ya mansalita ibaga turay labay ton saliwen nen inangko. si inangko ko met isaliwan da. antara... manlolokoan ira labat ya san-ina.hehehehehehehe....ooy antoy patalos totay kugip ya manpapasyar ed uman inbeneg tan nalelener... aliwan tayad witing ya agagi.

inpanengneng ko labat so kaliber liber na uma ta say untumbok pabatiken tiray ugugaw diman nengnengen tayo no antoy gawaen da. siopay akataway lay iknol na talakay o nansiray tilay. sikayoran pinabpablin agagi mid sagur karaklay inusar kod yan salita et pangasinan na manaoag akemkem lay ilokano.

antak dakel kayod tan ya ungagatel lay dakulap dan mansulat... sigi mansulat kayo ta piyan mansasalatan tayoy kakabatan et napasalumpapak tayoy salita tayon pangasinan.
mananos kayo inararok ya kabaleyan. say Diyos manuna lawas, manaruan kayo. say madayew lawas md.

pasko

diyad labin alay reen dakela mankirkirlap ed tawen.

diyad uman kawalan ko ginapas ya pagey akapenpen

ya singa turi balet ipasnok dan kalaben,

naburbur kunoy ilik anggapoy gilingen.

saray abu-abong anggan al-alulung walay sabit dan parol.

manbaybayes, mankidkidyam nanduruma iran kolor.

wala met so kiew ya saleng; diyad timba akatalem;

sabit sabitan mi angkekelanting ya batingting,

lupay balbasan ya masiken, matibtibbukel ya salming masilesileng

kapes, galusad baywit(north pole), ulsan ambalangay eleng

tan mankidkidyam ya silesilew walay kansiyon ton uyusen toy sinagem,

alay likeliket min manandu

ta diyad silong dakela abalkot ya regalo.

antak nawalanak lay sagaysay tan sipilyo

tano unimisak masileng so nanengneng yo.

nasaltan met yan anisnis ya kawesko;nasalatay balo.

ambalingit met kalamor so naangub yo.

makatawayak lamet na amay prutas ya kinusab nen adan

no agak manalwar sa balon kawes koy namansaan.

walay met may singa kalundagin kemmebet

angga poy bukel, andekedeket tan makulkulnet;

wala ni orakan alay santing

sakeya maganganan marikit

benben toy bigaon napnoy pising.

amalkutak met lay kahon parad si bulirek;

laranghita, galleyetas untan pa komon ta ag-natemek.

si atsik pas inyalaan koy kolor walad matibukel ya plastik

tano undayo ra et igusagos dad bibil dan masimsimpit.

makatawag kunoy imano anggano kaluplupam laray intsik.

saramay duaran balulang insaliwan kuray balkes

ta piyan agnapaktak so tawir dan kawes

tan sansasakey iran yuro tan linti

piyan no walay aso, selengen day mata to piyan unarawi.

si inangko sakeya tibukel ya tikoy lutod mapandan

agay lay kulnet no say ngipen mo et garing agmo naakan

umpan nabagot insan naketket mo sikay kaskasian

labalabay to may dulce(kendi) na amputi

amay say tawag da et parabii(hershey)

animeray sinaliw kon sokolati piyan no lukasan...sansasakey kami.

nan ensayo kami met lay kansiyon mi

sakey lamay mareen lay labi,

ligad mundo no amay nakuramil kami

et say narengel yo impri-impri-imprum

ngalingali da kami sabuyagay danum.

laen mi met iray ina mirad binyag

balet maslak manamot irad bangkag.

andi bali ... isulat dalad kabueran

no biyek ya taon umpan nanonotan

bakasyon mi so andukey; balet ayuyang mi baley

marakep so lako anggan say presyoy atagey

wala met iray anlemek so kapuspusuan da

ipadakukalap daray panangaro tan unimis ira

natan asabi lamet yan maligan agew

nabeka lamet iray likeliket ed pagew

nanonotan kurayan egtan tinagibi aro

laot la no unsabi so aalagaren tayon pasko

....maligan pasko tan masalumpapak ya balon taon

ed sikayon amina inararok ya kabaleyan. manaruan kayo.

say Diyos manuna lawas. say maanos lawas.md

bulirek

(kuwatit agka makupit mikalima)

intultuloy mi nanakar tundas toy angalakan, diyad silong na akasian masalumpapak diman mi inlespak ya babantayan so malinalinang ya agos na danum ya sibsibarey pangen na andirit. napapasikmatan met miray genggeng ya unsesepsep ed abasto ran abalkot na linat ya singa may abalkot ya inatey ed baley na ehipto. wala met iray kabaleyan tayo ran unsesempet la ya walay agto ran bilyag, sako, kahon tan amugkal ya binalkot na lamping. naiyorakam ed kaluplupaan day liga tan ilalon say sempetan da et napnoy liket ya abong.

mabetbet so turo nen bulirek ed anto kaman ya nanengneng to singa samay unlalabas ya bus ed taytay

“nang...” kuanto

“simba natan aging...dimad sagur manlapuy inang” ebat kon mareen

“ngeeee....ba....ba.” kuanton simmaliberber ya walay ituturo ton

“basakay tan....mananap na kanen to...mandilatdilat ... ta labay toy midilakot...hihihihihi...siyooo..pulyan moy bulirek agni nanames”

intagey toy limaton inangub toy kilikili to

“uhmmmm...puweeee” kuanto

say bilunget in-inuten tulan tatakewey liwawa, say kaliberliber nengneng day manpapara, say siplog na dagem mangiter na inawa ed bala. inyesaes kon umsempet kami la; timmangay ed siak inyalig toy ikukubot ya ules. untan so anta to, kasumpal ya mangan naugip la.

makatenyeg likna ray awawey daray ugugaw, no apagamuran kayoy pabor ya talusan iray angkekelanting ya galaw tan balikas da. no agyo naitdan na imano raya. kaskasian met ira ta diyad panakar na panaon naipulisay irad kamaongan o mankapot so nonot dan unarap ed kameengan. say ansakit ed saya tetelen ti nira.

naksawan lay bulirek sikatun tatangaytangayen to ak. labay toy undagi. tapiano naiter koy matibukel ya liket to payurungen kod takeb ko piyan atagtagey nen siak, umpeket lad ulok nabenbenan ko ni bulawit tano walay ason labay toy unkusab ed mayapyapis kon bikking et pasasniten koy sungot to.

diyad panakar mi biglan tinapik toy ulok walay ituturo to...

‘’inang...” si inang ya tuwa, pinelasan koy akar ta labay koy siak so makaunan maka-awat na paabet no bilang walay suwirti.

“balong...kawalan daray agagim” sikatotay unaan ya tepet nen inangko kanyan akatanem ed ulok ya nakaukulan antaen ko no iner so kawalan da anggano anton oras.
“wala rad inateyan” manpakan irad man. imbagak met no siopa

“ay...kaskasian met lay panginaen mo...ibagam ed sikara ta unsempet lara”

“a...aa...aa”...”a...aa...aa” nan-alagarak na daiset,

kaimantaan nitan laran kibatiktik. singkatan la no antoy bitbiten to . makakaimis si mongolian. amay sakey manbubukitkit lay bayong. akalmoy hopia; singara pusan naerasan. aderewandak met na sakey. no nalam so apag mo itamukal mon tampol umpan nasimpayot.

samay bayong balet ya inyawat nen inang kod siak so pamasko ed sikamin amin ya nanlapud samay suki ran intsik ed dagupan. kada pasko walay iter ton sansasakey kami ya abel taluran pantalon, taluran bibistadaen tan duaran fruit cake, singa kabaleg na galon. mararakep ya abel. amay aminsan amay ilol na bigis(silk) so bibistadaen. say kasalat to mamidua ed sakey simba mi ya rindian na pisipising, pato, manok tan sotanghon. no makapoy so lako, saliwen ton amin balet mamura. agkami nabilay no ilako mid sikaton amin ta say presyo to et palaos(clearance sale).

kasabi mid abong siak so tagabilang na kuwarta ta ilirep nen inang koy daiset. dakela atamingtaming, angub na sira, manlalatin sinsilyo, wala met so masalsalangsang. no arum
wala ray naalak ed bayong o supot na bitsen sikato ramay kukupiten ko ta angmet nanlapud bayong na kuwarta. umpapawil met ed sikara ta utangan dak. antam la no utangan daka.

kasumpal kon nanbilang ambilunget la. limmaak dimad inateyan. saray totoo akaliberliber laran singa milumbay akar, unaay marakep ya puwesto tano intawag day panangan maminpinsan ya undagup talo toy delap ed ekat. wala niray mamidua. kulang so sakey talyasin baaw tan sakey ya baboy. kasabik inabet tuwak nen panginaen ko insan to:

liing ka la anak wadiyalay agim ya kulayot
ibangat mon manbisikleta tan mansibok
balong naugip lay kapinsan mo agla unliing
anggapulay pampawitan moy bilibilin
liing kala , liing kala, undadakel laray bisita
ya miabagey tan migalaw ed sika, liing kala

atan ikakansiyon da

insan biglan, narengel moy ungol na ugaog, no makapoy so pagew mo makaakis kamet la tan nauyos so panangasim ya mangiderew na abuloy. pati sinsilyo nakaur no maong may managdung-aw.

wala ni may kansiyon dan estoryay bilay na naanggapuay kapalaran, bimmalegak ya undedengel ed saratan kanyan antak so man-anlong na pangasinan tan ilokano. mapmaples ira...agak makakakiking. diyad buleg mi dakel ya maong ed satan
ilokano o panagsinan katekep toy ugaog ni. no maminsan makalekak no undedengelak biglaran untunda insan:

“balong inkaman mangala ti basi ta mawaw toy karabukob ko” kuandan iye-elek da katekep toy kindat, walay lua da ya tua. aliwan singaramay akis nen nikole kidman.
(“balong naka ta mangala kay basi ta apaet so kulongkulongko”)

wala met may baleg ya garapon ya pepelagay abuloy. sisiimen to ka may managkansiyon, antam no agustuan toy abuloy mo ta kansiyonan to kay balibali. singa:

aay...salamat la agi ed inderew mon panangaro
say aligwas, sa bilabilay mo komoy manandu
untan pa komon ed saray walad benegan mo
mangiderew na sakey dakulap ya napnapno

wala met manag-ekas na abuloy, walay libro to. diman ira mangala na isaliw da petrolyo no anggapo ni koryenti, sigarilyo, peksi o anto kaman ya nausar.

manlangalang met laray hasag ed tapew na lamisaan singa koserto na sugal, amay tong unlad inateyan...libre balet so aroskaldo...o aroskalding...o sabaw. diyad tribo mi agkamapaga ya anggapoy kuwartam no inateyan ka. amina katribo manabuloy pati belas. agka mankelaw diyad untumbok ya bulan mas marakep so bilay to may inateyan anggano anggapoy insiyorans to.,.

say alak met ed satan singa unagas lalo la no unsabi ray taga aruma baley. manpasikat iray babalolaki tan tatang-idyer lalo na no pakawesan mi ray sapitsapit iramay kakapinsan min andukey salin, say imis to nakukut so niyog no nalinggis to o sara may manlapud bagiuo ya say baog da et mamalmalanga ta ampetang ed uma. aaay ....no nayari labat so baili ... nagesanggesang so palapala.

agmo met napukpukan iray manatapis ya man-eyag-eyag no akargaan lay demonyo’y utek to. nagugunuyan banitugan la anggad man ed kalsara. beglaran undepes no unsabi may kuandan bibirbiren ya ama na buleg. arayan egta et singa sarsuela, piyan walay tungtungen da no wadman laran nauugip ed beneg na duweg ed makapiktat ya petang. anggapoy daleman...panonto sankakapinsan...ya atatapis. agdak didiwiten ta antakut day inangko...mongolian ya talaga.

no amay aralem lay labi unlabas laray estoryan umbengas so bagum pati kikinutan no agka mansigta. igaporay unya...

“siguro manpapalikna ya mamatanir la ta pinesakan ton amina kawes insan inpakerew to ray sumbliro to, pati amay palsiit ton walay katat to boston. malikeliket ed sayan agew.”

“aay...manisia kayo o andi ...akugip ko tan ya ...papayapayan tu-ak...ya akakawes na amputi-puti...agko ..inilaluwan ya mamatanir manaya”

“oooy ...say labay ton ibaga manbayar kay utang mon pandesal...no umputi uwak met amo”

“ aaay laseg kan ..akugip koy lakik ya bebekaen to may silong na kaimito...tawala kunoy
akakutkut diman ya pilak nen alikas koy aping kon walay ambetebetel ya immuyas insan ko amataan ya limmuksod bintana so andekreket ya anyani”

“oooy...puring pusan kantaw man”

“antayo may lusuran ed taytay....umbebegas so bagok no unlabasak diman siguro inalay bantay diman tan...antayo nen gagawen datan... sinikop da ta pinaterteran day dalay birhen ya uga-ugaw ni kanyan no labi wala narerengel ‘yon apepet ya akis... ta abayag dan impukok ya akakadena ed loob na baleg ya kahon. siguro mananap na balolaki”....yeeeey

“ atay aminsan mantaytayeketek tan mankirmat nen walay amataan kon bii ya aka-amputi, andukedukey so buek ya akatuek...agto ipanengneng so lupa to...insan simmiplog so ambetebetel ya dagem...kamamantaan ...nilingay toak..biglan kimmirmat kanyan agko alupaan....aaay agi mangiwgiw pati tapik...ed satan singaak ...agmakasalita...sika”

‘”siak metey...kalapulapuk ed garita nen akanengnengak na ugaw ya laki, kasasali balet ag-ungagaton so sali to...biglan batik ed kapuntian...tinumbok na maksil ya dagem katekep na tagoong na aso...insan anengneng koy amayamay ya singa matan marmarlang ed kapuntian...batikak...apattak komay iknol ya sinaliw ko ...pati garapay ... larak... singaak superman ...ya akasempet”

marakep so estoryaan anto. mapmaples so oras ya untalin pati amay inatey nalingwanan yo. kalilikna naangub mo lamet so balon akir ya aroskaldo, ya walay sili ton labuyo, mas lalon sisibukan mo mas lalon unsasamit. balo lamet ya estorya.

“anengneng yo may ugaw diya ya mayayapis nga sika wala asma to, managtambal kuno man. no nagemgeman toy dakulap mo ibagatoy liliknaen mo tan kapalaran mo. atay aminsan pinirit toy tenten ko biglan naandipat so sakit na beneg ko, initdan tuwak ni urigano tan kusay tambal kuno.”

“ amay ulandes ya akakawes niman na miniskirt ... andukey so buek ya say lupa to et singa tsinita...bii nen kiyen kuno”

“aga...ggaaa... agmo ...nahalata anto...sikato manayan aka spoting ...anto” o aratan so narengel yo.

palbangon la nen anempetak. asabian koy bulirek ya aka-ugip lad asingger na takayan sigurod panalagar tod siyak. benben to ni upia ya gigilataen la, say muteg toy managos, wala ni ngangatngaten to. naaninag ko ray agagik met ed silew na lamparaan ya larak na niyog ya adasig ya nansasangaan so salida. sinakloy koy bulirek insan ko indasig....

“ngeee...nannggg...uhmmmm” singa nguronguro, naugip lamet,

akidasigak met lan ibeneg so katuwaan tan arapen so maila-il ya bilunget ya gamuran may kuandan dakep na painiwa piyan pasakbayan so maaron kabuasan na liga tan kasil na laman ya mibunuan ed lawas ya tawag na kinapalsaan.

sinibok koy lampara ya angitilak na ngalab ed lamot na asewek tan balingit ya angiliing ed siyak ya say bilay et nayarin nagetel ed antokaman ya oras kanyan manaruan kayo, asikasuen yoy laman yon dili, mangan kayoy marakep, manpainawa kayo, agkayo bukatot tano say laman et asakitan agnatambal na dasal tan say unaan ed amin manaral kayo piyan nawalan kayoy silew na pakatalos ya manpasensiya tan mibagay ed sayan mundon patas.

...untan pa komon et mandadaiset lan umpapawil ed sikayo so salita tayon pangasinan. misasalamatak ed inpakanonot na agi tayon taga pao, manaoag ta naitdanak na pankanawnawa ya iyawat ko ed kadakulapan tan bibil yo so santing tan samit na salita tayon pangasinan. nepeg tayon ikinon kanyan no walay anonotan yo, ikurit yo labat agkayo umbabaing piyan unsalumpapak so salita tayo. sakey ni agyo ikakainday undagup ed sayan linat.

misasalamatak lamet...asigtayoy unsasabin agi to ya... md

bye Kay ... i miss you

long flowing hair on her face
she blows it, as if it is a breeze
i put my fingertips on her lips
she opens wide, nibbles with her teeth

then she asks me if i’m hungry
i close my eyes pretending to be sleepy
she comes over, hugs me, and tickles me
“you eat, so you will be as smart as me”

i watch my shadow in her eyes
as i slowly nibble my rice
sometimes she sings me a lullaby
but I prefer watching the sky

she’s too tall when she stands up
i hug her legs and try looking up
she presses my nose with her fingertips
smells so sweet, i could never forget

we ride a bus, she lets me sit on her lap
by mononton dalan

she whispers, ”look far so you won’t throw-up”
tired looking at trees and houses; falls asleep
softer than my pillow; that’s still the best

one day, i picked a blue ice candy
she said,” you’ll grow up lonely”
then why did you pick yellow?
she said,” so people will come to me”

she came on summers; left on a rainy day
i always cry but the rain washes it away
i got a hug, kiss on the cheek; bid bye to kay
that memory is still with me today

alimbusabus

(kuwatit agka makupit mikapat)

alimbusabos ya tinalikebkeban toy bengal apaktak iray bunga ton singa immuran na dalakirik. bemmegas so bagok ta pegley agew lan tulot. abeka so kanonotan kon naibasileng ed dakulap daray katakkenan ya akanengneng na walay balbaleg ya toon awit-awit toy ulo ton pugot ya walay akaselsel ya kandila. tinakiling koy kaliberliber; anggapoy arum ya kaibak tan kareenan so simmublay kalakap toy angub singa atot na duweg ed kabuasan. inkuyat koy baklayan talok si yakite..yakiti...ya kunehon...waas ap...dak. pimmutin amina kalasian ko pati dapan kon singa ag-undadapod dalin. anggad agatinan koy....

“agigigigii.....” sabit na buga; duaran siping so timmalos ed dapan kon singa la baog na tilay lapur kaandian na sapatos o suekos. binagot ko singaak atebeng. manterter so dalak, sinaklobak na takot umpan gawagawa na pugot ta-agtoak labay ya umbatik ta labay ton ipanengneng to ed siak so ermen ton bebenbenan. mananap na birhen ya makatepel ya mipereng ed mata ton marmarlang inkuanday triboy kasinibe. nangatgatak na bulong na bayawas sikatoy intapal ko insan ko binalkot na talupak na ponti, intaker ko met la. aliwan lan batik akar lan mankitlekitley . agkuni abiyer so manparparuk ya pusok

nilingay koy nanlapuan ko anggapo met so untutumbok; aninok labat ya anggano antoy gawaen ko sisipulan tuak nin siyansiya. malukon agew binasibas koy tunger na dangla. aliknak so paet nilak may kawalay bubon. apaliberay sirisa, balayang tan bayawas wala met iray laranghitan ngalngali nakusbo ed bunga to balet berberdi ni. wala ni akapulakit ya pagak kanyan pinasaksakan koy palsiit so kasirisaan anggapoy immesel kanyan sakey ni nen.

“ngeeeeee...booooog” si kapinsan kon utit manaya man-iinsayoy patpatad takey na sirisa, kanyan anggapoy akasel ta peles ton unkikisen. nilak ya tampol umpan anto lay agawa. wadman ya ayurungan toy inkisen to niman.

“antotay...anag..anagan kan lasin” inkuanko

“animal...kan...kulayot...” kuanto ta balbaleg kunoy ulok tan matak.

“ antoy agawam ...talom may lasin ...ason mankinkinot.” kuantod siak

“ akagatinak na sabit na buga” inyebat ko

“ umpano atilakan ka... no ansakit ni” kuanto

inekal turay inbabalkot ko, kinarkar toray dalan kimmikigtel, insan inurasan toy danum. ay agi manotot balet itetepel ko. wala met may yuro ton gawad swiss kuno ya makmakdem. kinalikal to...ay lasi ka ta mantagey tagey so ebet ko manngeryetak sika. akalay sabit ya singara belas. amurbur na bungay kulibetbet insan amay tabol ton singa mapalet ya gatas so inyan to pati sakit apaer.

“insan manames ka ...maanag ka lasi” inkuan kod sikato

wala may beto ya panasol singa siso, bato so walad sakey ya sampot tan dimad pagpag walay andukey ya lubir ya akataker insan samay samput na lubir timba so akataker. sikatomay ilusor mod bobon. main-inumay atan labat no naekatan ta waloran abong so susutintuan tutan ya bobon. nanames si utit. insan intagar tuak ya manpatit na sikling.

“insan agak ni angan ...narasanak” inkuan ko

“agka mapaga...” ebat to,

kimmalab kami bayawas, nankutkut kami durian singano ubi balet amputi ya maimpis kabaleg toy lapis ya mungol kadukey to met la ... amay balo ...ah! aliwan samay beterano ed tambangan, magata so taway to, agmo napukpukay kikisenan mo no nasubraan mo. wala met may mabungabunga ya lumboy balet agaylay apseng nakiki ngingeryetan mo.

sinamar miray patit to, anggapo met so alansi ton pugo o manok na kaabay. say kuankod sikato manguragur na bingkol antes ya manpatit piyan agda naagub may inasin tan tuyon angalmusalan to. say balibali aramay bulobulong na kiyew ya walad kaliber liber na patit mo piyan agda anta. masilib irayay billit.

diyad arum iran lugar na kakiyewan say kuanda pagatin tano nagtinan to, nakubyas may datal ya manbebeben na apinat ya peteng ya akataker ed bulawit ya pinayukor. ay nasasnit ka no agka manalwar singa binsigan kanen pakyaw.

arawi so asabi mid saman ya agew ta say salita rad man la et ilokano kanyan nayarin maambal laman ya lugar o abiluleng. say antak say bayawas anggano sako so pananginan. saray pinilik aramay de rosa piyan makulor no gataan. agda isebel ta atap, arawrawid kaabungan, agmo anggan nalupaan so tood kaarawi anggan 20/20 mumukatan mo. say pontin balayang nabubulok ed sengeg, nalulupak iray arum. masamit met balet puwe ....balayang... labay mon akmunen ....nayari met...atan labat ta naigur so kaleskes mo. tinatandaan kuray daladalan, kikiyew, abu-abong pati al-alulong, bobon.

no tiyagew say gawaen mi mangala kami dakel ya niyog butawan mi may mata to, melag labat ya abot, insan mi kalikalen piyan naekal ya amina laman to sikatomay panoen mi danum insan saraan mi kandila, balkuten mi sako insan mi ikut –ikut ed kada duaran kilomitro ed lalaen mi. no ibitin mo takewen da. wala ray pakatandaan ya say tribu na kasinibe labat so makaanta. wala met iray akaamot met ya tubong. amay diyad arawian ya dalan. diyad panakar na panaon angutkot kamilay abot ya dugaruga may latay petrolyo. diman so diposituan mi tubong o niyog; bote la nen manumtumbok iran panaon.

medyo say agew et walalad sagur. agkuni alikas so eras ko. dakel met lay baraan kon anggapod abong ya sanagew. bayawas labat nayari lan isalat koy sakey salop ya belas ed kindi nana kunsing o duaran tirampiak ya sardinas ya ligo ed kinen masiken adong. nakaukulan ko balet so mirtayulit piyan agnabulok so dapan ko. dakel met salon agatinan kon agmo nisulat ed andekading(blackboard) nen madam.

singa kami akigapas. intaker mi sako ed putel ya kawayan bayog sikatoy sakbasakbat mi si utit so unaan ta bukeng. arawi so nakar min talaga balet no ganado kan manakar ay talum si palma (walkaton champion) ed kalaokan. mabetbet met so painawa mi ta unsasakit so takeb ko, singa walalay iya-amot kon sangyo. mambelat no unbabayag.

“insan akino itilak tayay arum ,pawilen ta nabuas” inkuanko

“anak na lasi kan... mangiras kan” ebat to,

panguluan nen say siak kanyan anggano antoy ibaga to agko kokontraen. insan sikatoy tagabogbog na manlolokod siyak nen wala kamid abeban aralan. ayskrim labat nayari lad sikato...sakey kahon ya lastiko mantalimukor lad arapan mo may manlulukod sika. amay aminsan kapinsan mi manayay lasi. alewet kamin amin na bulawit, nantalimukurak nid balatong maong lalaingen agdak babantayan impupulisay kuray balatong.

manpalusor kami la nen abantag koy amayamay ya tood taytay. wala amoy disgrasiya. mabetbet ya walay nadidisgrasyad man ta kurolding (blind curve). narengel moy ugaog da ta paarap kamid dagem. pinaspasan mi manakar.

“ balong... naatalan ni kasinsin mo” kuanen panginaen ko. nasdu lay potpot. sikatomay nan-bangat ed siyak ya manbisikleta. aterak kunoy sisiritan to, agton balot alikna no antoy akatalapos ed sikato, manandreng kunod batalya ya singa manpapayawar ed tawen nen agto naimanuy pantrancon manasibengbeng. nankakamulsit so kalasian to singa kamatis ya angakoy biglan mesmes o diyad peles na impangitupak et abangga toy pader.
sayang...maar-aro nimet ed siak iman. ipakugip to komoy gawaen ko piyan natulungan ko ray kaparak ya mair-irap.

amesmesay ermen lamet so bilay kon malangwer. iilaluan kon maligliga kamin san-aagi ed insempet kon prutas balet asimpayot na maruksan gawa. sikatoya siguroy nepeg ya unsabi ed sayan malangwer ya bilay tano unsabilad siak so sampot singa la labat sibok na dagem ed dapol ed dalikan.

amenengak ,mannangis, akalespakak ed sukong
lakap lakap tuak nen bulirek mangukuyong
abaluan ton say nangis et sakit na eges
kanyan batik ed tagey angalay ules

inpasagar ton singa mangiguguyor na duweg
insabit tod siyak, akalek tan inturo toy puseg
inakmon koy nangis ko, pinapaway koy imis
inalak si bulirek tampol kamin immalis

tabintabin kon manakar kamid kalsara
nila mi garita insaliwan koy kokakola
dugarugan walay potpot ya nibana
insaliwan koy pamblanko sikatoy maliga

agaylay imis to anggan agni makasalita
singa natatalusan toy mundon maliwawa
say terter na luak iya-awat kod tawen
iya-amot kod sikatoy gemgem kon ermen

ooops ...diya kila nana...agyo lilingwanan tay paabet yod
saray tsikiting yo...manilalu ran naynay.aro yo ratay ugugaw
ta sikatotay sangkamaongan ya patawir yo...
talaranan yoy agi toya...manumtumbok la...say
Diyos manunalawas. say maaro ‘yon kabaleyan.

kuwatit agka makupit - mikatlo

maliwawa lay bukig, apaktak laray linaew, manpalpalayupoy so dagem kalakap toy umbebetag ya bungay sapang ya mangisibbuag na balon binin diyad panakar na panaon magmawil ya isusunglor. nabantag ko met iray kapalandeyan ed bukig ya walaray asewek ya mi-aanguban ed lurem kaulop toy manandipat ya kikiyew...sikato manayan say inkuanda kaingin ta anges manayan kakanen ton in-inut so palandey .... anto ..eey ...maasewek...hehehehe...deen kayo ta walay atakiling ko:

sakey ya punakpunak ya tikling mankakaykay ed silong na lumboy ya mantutuktok na bukel na dukayang. wala met so taras ya unkukusab ed matabotabola masilesileng ya lumboy ya babantayan nen laki irong. man-alingawngaw ira met so apangat ya mididilakot ed apakpaktak ya bunga. singa kabatuan met so silong ed bukel ya anggapon balot ya atilak ya laman lapur talem na ngipen daray gilata tan ansisit ya miyapag ed yaman na dalin

nen sakey ya matmatneng ya tanol so akablos ed guman apinat ya singa kuerdas na gitaran manaweng, tinundas toy luyag agmantan asinger, ta nen itanger nen tikling so ulo to biglan naandipat, nagmawil ya sakey ya mankukuyaryar, manpaspasekder, mantalsik so dala to ed bulobulong. amatanir ed dalin ya iniyanakan ya mangiter na imis ed aping na ugaw ya walad silong na bayawas ya akakamarang ya tatapiken toy ulpo.

“odrak... agkani alati-an” inkuanton inyesaes

“nayari ka aging...walalay pangugtuan tayo” amay agik itan si odrak, maong ya mamalsiit. binagutan mi bago. diyad pagew labat so walay napirit ya laman, balet no nasabawan na walay agat tan sili untikyab lay sungot mon unilop na digo. abantag koy pekak ya ipapanta toy apatiran malenleneg ya bunga to. kinaot koy bulsak akagemgemak na malimpek ya bato insan ko inyan kod katat ya singa pabanto, pininat koy guma ...kaimantaan to asasnit ya immaweng ya singa baton balanin tutumbuken toy bunga.

boogg... insan makalasakas ya timmulin ed silong na kapunti-an

“apugnel man aging, duga latan” kuanko.

nen limmusur kamin alaen may bungay pekak naimano nen agik ya:

“kuyang...manala tay ringlit, marakep ya isabong ed manok”

sayay ringlit ya kuanda kulet ya nansasangaan singa buek ya talaga, berdi, antayo may mistletoe singa umman balet akabitin ed tangkay na palyan balang. dakel so nalami kanyan manlaga kami bayong. anitsangak na tubor insan kami nanlaga na bayong, no mangiras ka amay bulong lay titsangen mo insan mo ikupit ya singa bayong insan takeran mo.

diyad panakar min unsempet mandukduk kami metlay itungo, aramay amagan kumpites, madre kakaw, bayawas, palatang na silag tan kawayan. kawayan bayug so balibalin pansunglor untan met ed kumpites. kasempet mid satan malikeliket iray agagimi ta walay lutuen nen atsi pasting; atsi min panguluan.

“atsing pasting walay apalsiit min tikling” inkuanko

“tegteg mo tan linisan mo metla...games moy asin piyan ag malangsi” kuanto. gawaen kon sigurado ta agko labay so nakarot ed el-el. no antoy gangan na panguluan sikatoy naunor tano agka undengel basig so kasumpalan mo o karot ya anag-agasang lalo no amay katli yo et ngelngel.

no oras lay panangan nanduruma so uusaren da no panon pasempeten ira. sikami unya no siak so mamasempet ed sikara “a..aa..aa” sikatotay iyeyag . nagngel yotan nen intagar komay agik nen imbeneg . diyad lugar mi nanduruman tawag, walay batingting, tangguyob, tambol...kulassssss....galaaaa.

no panangan la; manlinya kami paunla ed kaldero tan bangan akatuon ed liken. egna-egna mi lapis(yaong ya niyog)tan kutsara ( kawayan tua).unonay bulirek balet aliwan parepareho kadakel so kanen mi. no baleg ka dakdakel so apag mo. si atsi pasting so tagasukat na apag mi say nakera betang to. no siopay nautit sikatoy mansinop ag kabilang so bulirek tan mikaduad bulirek. anggapoy lamisaan, lispak ka o unkamarang ka. asigtam tay kanen mo umpan lugtutey aso o pusa. samay bulirek so unasinger ed siak ta piyan naderewan koy kinemkem ya baaw o kakarut ya pangan tan asigtaen kon agmaka-asingger may pusa tan aso, walay bulawit ko.

mausa-usar ed sikami so niyog ta gagawen min ungot, lapis, kutsara, balaok, tinidor, lusek, bunot, larak para silew,sunglor, singsing tan arum nira. say kawayan tua gawaen ya datal, sikop, balulang, tarik, babako, talakeb, bigao, yakayakan, takoko, o agyula patatakenen atsara..

say abong mi: kuarto duara: say atep to temel, lusek to madre kakaw, datal to kawayan say lengat to so singa kakapal na kawayan mabetbet kakapat na pulgada. say dingding bulong na silag aliwan tubor( amay agni akabuskag ya bulong). patukok kawayan bayug. kagsaaran kawayan bayog , bintana apatira anggapud abalaten,takayan kawayan. lutuan bato mabetbet ya unletak no naterteray ambetel ya danum. taker mi lubir (alapirlapir ya piet abalkot na ginisgis ya tubor). say dukulan mi ikamen nilagan ginisgis ya tubor. danganan ni kapes ya binalkot na supot na arina. ules mi dinaitdait ya nisnis. lutuan mi banga, pananginay inumen mi buyog. pananginay ilik garung tan kamalir. kawes duara sakey so walad balaybayan. sapatos anggapo. salming kapaldua labat ta abetag nen inbeneg ya bagyo. toothpaste tan toothbrush anggapo (no krismas labat).

abong mi so melamelag
agni asayaray papag
naugip kamin nantutupag
anggapoy takot min napelag

guyuran kami ules anggad napilat
anggapoy paga dait mo labat
wala may singer min didepak
ya datdaan ya tawir nen inak

no undalay ayskrim ya dibatingting
egna mi yaong manaliw kami benting
singa kami utot akaliber ed ungot
misasamsaman, agnabiyer, mididilakot

saray kawes mi apilatpilat
nanengneng moy amina katat
no itdan yokami, agkami unawat
ta basigan tokami nen inak

ooops ...iyamot kuniyay lapis ko ta wadya lay atsi pasting. masebeg tan ta anggapoy unkaraw ed sikato, panon higante tan sakey ni sobray utek. no katungtung mo singa ka mankukuwentay kalkulos( angga ka labat ed minima...hehehehe) asingger lay pandem kanyan manbayo kami ilik. wala may lasong min bato, wala ni balkes ton lubir piyan ag-umbetag no nadansek. duara met so alo mi.balibali so tugtug ya apatira...apatira so tuno to no duara kayon mandadansek(manbabayo). no simyan lay babang ed ilik, itaep mola insan yakayaken mo piyan umbiig so keta. agmo naakan no dakel so keta untan met ed ketab(pc) mo agmo nausar no aketa(virus). nitan la...

“pigaray bayuen tayo...atsi pas...sakey sako” inkuan ko

“duaran bilyag...ta nabuas manpesakak ed danum(angalakan)”

siak so mangalay ilik ed garong o diman ed kamalir. nilukasan koy garung singaak siniplog na kinames ya atot tan amagamagan dapol. aka-ukokak tan manluway matak.
dugarugan naablog kuray uutot, asingkat koy sakey ya sangyo(mouse) inguragor kon singa mangiguragor na mouse na ketab mo, imbasileng ko nakna toy lusek pimmuktal atubong toy kamison nen..

“agiggigigigiiiiiiiiiii....bastos kan bastian ka”

manngirngiriyet ya say mata to singa narasan ya kaging ed labi. nilaan tuak ya kinarot ed layag. ngalngalik asiritay pistako...aay karson ko. singa atelek so kamunduaan ko , pimmetang so amina ganganak ya angibasbas na linget ya unagos ed muling kon apalkapay buroy ilik. agay la...ungatela anagasang. unakisak komon balet singa ka untatawag na (“dama mas palos por favor”...uhmmmmm “ no esta un dia mi amor”)


“atsi pas wala ray taitai utot tan kinan lay bokbok yay ilik tayo” kuan ko

“agka... ngak lan ngak ditan ...basta panum tay bilyag”
antis min bayuen ikalen mi taitai tan saramay kapes lan ilik ta kinan lay bokbok. yakayaken minin unona ta dilikado may tai utut umpan nasinglot mo et magmawil ya gardin na boot so balam di manukok kan anggad patey. yakayaken insan itaep.

[angga man antoy irap irayan salsali agtayo anta no sikay wadman mismo ya mibubunuan. singa say nengneng kunem saman so “gawam labat”(nike). say antara sikaray aka-una ha!...]

ginapuan milay bayo...bog..bog.bog.bog o hee..hee..hee..hee. insan untonda kiwalen moy ilik piyan agnatemek tan samay aliwan makmaksil ta natemek met o no ag-apa-agew ya maong natemek .balibali panbabayo mi nen..

“kiyaaaaaaak” lasin manok misasampitaw aterak lalaingen so ulo to...heee.. trabaho lamet...bagutan kola met so lasin manok.

“antoy memeremere-an mod tad”

“anggapo...iyeinsayok may ilabas kod lunesa programa” ebat ko

....singa naibasileng iray imanok basta dansekak lan dansek. arawilay nakar na kanonotan siguro katekep na eras o ngiras so dimmayod uteko. walay singa nagngel ko pero agko inkaskaso...

“agiiii...uhuhuuhuhuhuh” booog....klaang ..naipbanan toy alo nipasentek ..egna ..egna toy lima ton man-ugaug. agtuak nakarot ta abayok so lima to. ninengneng ko..

“...arawrawid pait ...vicks labat tan” kuanko

...anggano panoy sakit ya liliknaen nen atsik ...akalek..anggapoy aputer... ta walay ilik ya aka-ako na kasil na dansek... balet balbaleg so bukol to agi.siak ko kaskasian amina gawa to gawaen ko.

kanyan no mankikimey kayo “MAN-ASIKAYO PIYAN AGKAYO MAKASAKIT”

....pinabpablin kabaleyan...anto natotonton yo ni maaron dalan...agka siber siber ditan umpan napesga ka ...aay ansakit nen karut ...agkayo komon unsasawan midilakutan ed sayan linat....eeee surubay apangat tay....uhemmmm. ilauwan yoy agi to ya

matuwa agko naampatot so liket kon dimmagup
agko antay gawaen ko akayurongak ed suyok
man-im-imey so luak panuen toy matak
no nayaryari labat, labalabay kon ilakap
ed sikayon kabaleyan kon man-iirap

saray egtan apalabas ya pina-ulik
singa samit daray maaron kugip
no itayak yoy nengneng ed kaliberliber
wadtan niran mabilay balet akataker

agmasarag so ipasabi tayon asiplog tayoy ermen
lapur saray makapaakis, makalemay iran kikipasen
iderew tayo komoy limatayon abuten toy yaong
ta wala niran mankalkalinatey ditad sukosukong

sa Diyos manuna lawas. balbaleg ya salamat. md

kuwatit agka makupit - mikaduwa

PAUNA

asiplog so bilay na irap tan pasakit balet agkami dimmepad tawen ya intawag ya isuko yan katawan bangmas ikol na tilay labat so aalagaren ya mangikurit na kasamputan . perdona agagi ed lua ‘yon naaplos toy datal o samay ngalngalilan paksiatey kirem. salamat ed abagey ‘yon lemmesad puso ‘yon alay parok ton mangipasabid sikamin say kapalaran et inkaindan. angga man untan say pilalek tayo ed sayan dalin ya iniyanakan mangaro, manpaaro, manglingwan, manpalingwan say parok komoy kapuspusuan yo so ag-ikaindan. ipayawar koy balon suldong, untan pa komon ta natonton yoy letakan...

kabetag na sinag na agew ed bukig, liingen kularay agagik ta unla kamid angalakan ya manames. singa kami babakes ya maniguran. amay bulirek so kaskasiyan ta mankegkeg ed betel. no arum balkuten mi sako. anggatel kuno balet agni makasalita; iyakis to labat anggad umpaway so muteg ed eleng to kalamor. say sabon mi amay perla, say igor mi, mamili kamid samay maimu-imus ya bato ya wala ray kirlakirlap to. ay balibalin panguragur na kabkab. agmo itetelmer ya maong ta milay baog mo.

kasumpal min manames alagaren mi may kanayon min di potpot managlakoy pandesal. walay rasyon min tigduduara kami kanyan samplura. no maminsan mangiter na buntok ta iitdan ko met na kaling nen saman tan gawaen kuni homework tod kuwentaan; libre ni pising to. pautangen ko ni sira no mamauran, kanyan balesbales labat. say inumen mi mangutkot kami abot ed gilig na angalakan, insan mi alagaren ya unlinew insan wala may sabot na niyog sikatomay ikaur mi, mansusublayan kami.

agay lay liket mid satan ta akapangan kami la. aka-ames kani. si inang mi balet unsisipot ed palbangon ta no naunor ka, lalo lad dagupan anggapoy pangigatunan moy lakum. apiley so negosyum. no tepeten nen tiya mi no iner so nila mi, say kuanmi nanames kami ta tua met.

diyad panakar na agew walay akanengneng ed sikami ya mamangakan kami ed tambib na angalakan; aliwan aminsan , mabetbet. indalem dakami. tinepet dad sikami no iner so panga-alaan mi isasaliw mi kakanen mi. say kuanko nalmuan kod panagdika. agko met labay ya ibagak ya sasaliwen nen inangko ta inpromisak ed si inang agko ibabaga.

‘matila kaaaa...” liniwet dak na bulawit, ansakit balet intepel ko. bimmibiler. singa walay unkukurong ya gamayan ed taklay tan ubet ko ta sasanggaen ko. mas lalon akapasnok si tiyak nen agtoak arengel ya immakis.

“kaparam si inam anawet so ulo to” kuanton inyeyag; insan inyugaog to

“akinet iya-amutan yoak ya tiya yo...agtakayo met sesebelan ya manayam ed abong”

agkami emme-ese-esel. pinantulagan min agmi idadalem. singa anggapoy agawa. inanap mi may nandalem. taluran labi ya binabantayan mi no iner so lalaen to tan iner so dadalanen to. say pinili mi amay arawid kaabungan ya agtokami naibatikan, anggan iner so laen to nakenan nakena. diyad gilig na angalakan . kasabi simba akilaak ed si inang ko ya manlako. analiwak na guma duara, sansakey kamid samay agik, analiwak met na katat tan lastiko. inyamot ko.

kasempet kod ngarem,intagar koy agik ed pugaro; walay awit min barang tan batangas ya antikey labat siguro animeran pulgada. nan-anap kami sangay bayawas ya balibalin putan na palsiit. amay letran y. berber mo may duaran sanga insan mo kayasan may pegley, mandadaiset ya mamurma u, timplam ed panon mon paeletay berber mo tan mamarlang kay apoy piyan singa ka mamumurmay balatyang. kayas kemkem papetang, kayas kemkem, papetang anggad nasabi may labay mon porma. insan lutuen mo piyan anawnawet tan maseksekder.kasumpal min nangaway palsiit sinali mi no nayari lan usaren. inyan mid supot ya plastik insan inkutkut mid bangkag asingger ed danum.

amawil kamid dati babantayan mi no iner so laen to siguro masulok lan duay simba lay apalabas nen sakey labi abantag min walad garitan mitutuyaw:

“walay utot ed dalan” inkuan kod samay agik

“ nayari” ebat to...anempet kami angibulsa kami holin ya sansasamplura kami. dimmalan kamid kabangkagan piyan ag-marangol so aso tan agdakami nanengneng,. kinutkut mi palsiit. pinatpinat mi no nayari ni ...on diyad gilig na danum piyan agmakabatik. inalagar mi nen:

“aeeeee...aeee..aeee..awww” sikatotay unin nagngel to insan

“aa... aawww...aawww” ebat to may agik...mantaknek lay amina ganagana to, diyad duaran immunan holin apayurong la ta natna so lulur ton nantupag.

“ a..aa.aa” inakmon kami bilunget, batik kamin singa pusan kantaw. inkutkut mi palsiit mi. pimmaway kamid arawrawin pasen analiwak na pakasyat tan inminum kami sinamit.
binisitak may pangamaen kod tatay ko akikerewak na talon.

“anak ti sal-it rabrabii agdawat kati tarong” inkuan to; agak...immesel

“apay...umel kan balong” kuanto

kuanto labat itan ta nen mabilay ni amang ko ayuyang toy abong mi tan, no unsempet wala lay belas to wala ni iknol na manok. singa mangrogrocery ed abong mi. inburburran tokami syempre tano andi di burburen mi. nakarapas moy talon antam no nayari la o andi.

“ inyalaan kayo pay ti kamatis ken parya...balong tarakenem dagita kakabsat mo wen”

duaran supot so inter to. sansakey kami bitbit. makakaimis si tiyak; ta inter koy kapaldua. si atsik balet mapaga ta abalitaan ton walay tinambangan dad danum.

“siguro arara may lukon matakew na mangga” inkuanen antik, agkami emmesel

marakep so panangan mid satan ta angisempet si inang koy igado, piniriton galunggong tan baaw ya amayamay. makakalekak anggad natan ta samay bulirek mi pati eleng toy pakanen to anggano mantungtunggari mangan nin likdem. siyempre inyapag mira.

diyad sabado nilaan koy panginaen kod nibaley. dakel so kaimito tan mangga. unlak diman ta mandukdukak na apaktak ya bunga. mara-iknol so kuwanda no anggapoy apaktak gawaen kon walay napaktak. tawagen ko may kapinsan kon mokong itdan koy benting, mangalaak na ngawey na unas , mapalakapak lay mangga . mandukduk labat so gawaen mo. atay aminsan sinmabi may panguluan da awit awit toy uleg singa kabaleg na putay kumpay.walay gumad sungut to. anonotan balibali ‘yan ay-ayam. sasaliwen kod sikato say labay to duay pisos. say kuanko piso ta awiten kod eskuelaan ed baology insan ipawil kod sikato. labay to met ta didianuen. pinakan tula kunoy patang kanyan sakey simba ni insan mangan.

“kuyang itdan takay taluran pisos no agmo ibagan analiwak ed sikay uleg...isambam anggad patey” inkuan ko. siguro mananap na pounan tod buntayog o tatsing kanyan on
kuanto.

insempet ko inyamot kod kasillas sinakuban koy lata aramay limaran galon so karga to,
nen nengnengen kod kaimbuasan akabblos agko antay nila to. si antik met diman so amesan to. talagan agko naanap nen:

“antoy gagawen modya ...paway ka ta atrasaduak la” kuanen antik

“baba...balet...walay...” naakmon koy dilak

“ sige la ...paway ka diman ka lad bangkag...itungir mo lad man...manawit kay ambuligan” kuanto.

immalisak , kamamanta...

“ulegggggg” batik ya labuslakseb asabi toy kalsara; amayamay ya dimmagu. no nataktakot ka manaya singa ka superman; agay lay peles da agko anggan naimano ya labuslakseb. insan ko labat naimanu nen wadman ya akakamarang ed kalsara...aay batikak ya angalay ules.

“bastossssss.....kaaaa” kuanto, inyalaan kulay ules. intalapar kod sikara, inanap komay uleg. angalaak na duaran bulawit. sansakey ya limak. nen anengneng ko pinitingan ko, batik balet anggapoy laen to kanyan unlaban. naimanok nakal may gumad sungot to. pinitingan koy ulo to amay beneg na mata to naunat.tinekmelan koy ulo to kimmawewet ed limak, makakiki labat say delikado amay sangi to. nen anengneng koy sangi to ...inekal nen kapinsan ko manayay ngipen to. ...sikato manayan singa walay trangkaso to.
impawil kod pugaro dimad asingger na kadre. anggapulan bilay imay kapinsan kon saman balet anggapoy akaanta.

saray untutumbok iran agew so mainumay lay bilay mi. say panangan anggan seksekan moy timol mo ed dakel. maomaong met so trato dad sikami.

e...anto umpapawil laray balikas ed maaron dila yo. basa nin siyansiya. in-inuten kon iter
ed sikayon pinabpablin kabaleyen, no bilang walaray aliwan balikas ya naikurit ko panpaspasinsiyaan yo la. gawaen kon apataplon kets (40kb) so kada estorya. pilalek kon
mansulat na labinanem o duaran walora . diyad saray untumbok so mangiyanak lay ngaran. tan ipagemgem ed sikayo so dakep na kanonotan ko. sige sirin. agyo lilingwanan
manaruan kayo. say Diyos manuna lawas ed sayan maaron dalina patas.
md misasalamatak lamet

kuwatit agka makupit

PAUNA

sasalien ko no nayarian kon ikurit tan ibasbas takayon kabaleyan kon akagamor na salitan pangasinan. sayan pangasinan balet et taga bukig aterteran lay salitan ilokano kanyan panpaspasiyensiyaan yola. sayan tungtung et rosas na knonotan kon abayag lan manteyengteyeng ed kaluyagan ya nanpilalekan kon iyapag ed sinansakey ed sikayo ya singa panangaro. no naliing koy abayag lan dila yon kimmigtelan apulakitay taga angalakan o salimputi(english) balbaleg ya pisasalamat ko.

gaween koya ya nobela; piyan walay basbasaen ed oras na painawa yo ,pinabpablik ya kabaleyan, untan met iray taga parti tarlac, la union, saray nibaloy siguradon natalusan daya( aramay agagi tayon walad nibaley kanyan inkuan da nibaloy; walay laok ton iloko). sige sirin ; anggapoy arum ya getmak iliing kod sikayo so salitan pangasinan.

KUWATIT AGKA MAKUPIT

sakey ya malinlinew ya linaew manbitbitin ed bulong na bulaney ed gilig na angalakan. asiplog na mauyamon dagem, aburbur ya diyad peles agmo nanengneng aggad apaktak ed danum, insabuyag toy ankekelanting ya daluyon, agtoni aliing si tamos ya manlanglangoy ed ugip to. insan minesmesay kareenan so kaliberan katekep toy bula ya umbetag no nasabi toy tapew.

naugip niray andirit, mansanitsit la balet iray kawalid kaabungan. manapuran naiter so mananam ya pangalmusalan ta piyan maliga ran unurong so ugugaw untan met ed si masiken mantrabaho ed kaumaan. nen walay nagngel kon:

...paaak! singa tanol na paltog nanlapud taytay insan maingal iran

“naka alam may gelegele ...umpano naimasmasan”

aguyor so imanok dimmagupak ya nanlapud baybay da singa sanlasos ya metros so kaarawik. limmusur so sakey ya ugaw ta kemelen to. amayamay ya sabisabit na kawayan lema. singa ason narasan agto inimano so gargar na sabit.

“nalak ...balbaleg” kuanton manlugtot, amataan kon singa met la kabaleg na aluton pontin
balayang. antoni usar to may lema no papaltogen damet so siran amot-amot . urang, bunor tan bennek labat siguroy atilak. akisalsaluyutak ed sikara, ta wala met may liket kon unsegba no nanengneng kon walay naitakdang dan betel. anggad anengneng koray manusilan iran ugugaw tutumbuken damay trak na unas...ayy lukon...guguyuren day unas. akilaak met ya batikbatik...pipilien ko may mataba tan masileng so ukis to tanda na masamit ya unas...insan ko inguyor na maksil:

boog....abagtog so ubet kod dalin ya sanka weywey koy unas...hehehehe... daddaesetak la. kinusab koy unas ...ay mantaknek...yulo ya so kuanda. inus-os ko singa saray kaugawan kon akaliberliber ed siak. unsempetak la ta unurongak ed haiskul. amay unas so almusal ko.

“nilam...alasais medya la...naunor kala lamet” inkuanen atsik

balet antak ya diyad kabusaan manlinis kami ni insan manaral kanyan teyengteyengak . walay intilak nen inang kon pasahik, no arom umparada may kapinsan ko, unsagur kami nalibre lay pasahi balet natan aderal may magneto to.

pimmawayak ed wangalan ta manalagar na naluganan, no unya lan oras apano lan amin kanyan no nakasian daka ilugan daka, umbitin ka balet. masilib met irayay kondoktor anta ra so manurong ed baley, say labay dan ilugan amay diyad dagupan. panangasi diyos abirbirdak .

“oh!...bitin kala insan ta dakel so manbibiyahi natan” singaak met andirit ya akapeket ya sisiplugey dagem, manlualua kalamor so matak tan umputi so gamegamet mo, nabaluan kon agko la lima. asingger met labat so laen ko. unepasak ed petek nen changko insan batiken ko lay haiskul. no nasabik so tindaan gemgeman koy anges ko ta singa abulok ya ayep so angub tod man. panagpateyan day ayep, agda ikukutkut iray agda nausar ya parti ayep. manisiak met ed saray manyam diman maksil so lusok da o asanay met lara siguro.

“ eeh...antotan naunor kala lamet...antoy baraan mo natan” inkuan nen madam ko. agak akasel, intupak koy nengneng kod tagey na maloko insan immangesak na aralem. inalak so timba ta unasolak pansalog na tanaman ya kutkutsarita, vietnam rose tan wala may kamote mid beneg. makuririt ta say dalin to et pila, pati tai baka ya abuno et anggapo, no arum no anggapoy makanengneng sisiritan ko. umbubuna balet, sikatoy sangkabunaan may gardin ko.

say unaan ya klasi mi et baology nipaakar ed panagparakel na ayep katekep toy bilay tayod sayan maaron dalin. ungapo ed baloter(single cell) anggad si agi yon kuwatit.
dakel so immimoryam diya bagay ed saray maong ya makatanda. wala may ason pinasekkder(derminted) ya amputi ya akaimis ed siak ya naynay dimad kuarto mi. untan met ed bilaleg(lifesize) na partis na too manlapud kuku angngad puso. kanyan natan no nenengnengen taka, aliwan imis moy nanenengneng ko. anap mod nonot mo...hehehehehe.

andukey yan klasi tan mabetbet so kuwis. kasumpal to kibatiktik kamin unlan mangan say laen ko diyad tindaan ta wala may suki nen inang kod man. singa misasalatan kami lako. manganak isulat da insan ibawas da ed utang da. no maminsan walay kalokoan ko itagar kuray kakaarok.

umpawilak ed ngarem algebra( al give bra). sikatoya may no antoy ginawam ed pagpag untan met so gawen mod nibaliw. walay taytay(=) ed pegley no unbaliw ka mansalat so signos, duara met labat so signos mo (+ , -). say kairapan toya et say pakatalos moy salimputi(english) tan ipaklep mo ray paraan(formula). diyak naugip ta kasumsumpal kon angan, ampetang so panaon...insan uli-ulien day ibabangat da naelew iray dakel. pabpauliyanan to ak met nen madam ta tepetan kolan tepetan no liingen toak. anggan say tepet ko et walad kapugaruan.

duara labat so labay kon klasi amay arum agko-inkaskaso. ngarem kakasempet la, natan manakarak ta anggapo met so sasambuten ko nadalanan koy tindaan, panaderya. medyo bayagan koy daiset piyan naangob koy balon luton pandibara o panblangko samaren ko met so simbaan piyan misalamat tan mikasi’y maksil lawas so laman. no maminsan agko napukpukan maka-akisak sika. kasumpalan to balibali so liknaan ko. no ngarem unsegep kamid beneg na simbaan diman nagawat moy Virgin Mary. ugugaw kami kanyan pulpulyanan dakamin ipunas mi panyo mi. no mabulbulon so liknaan mo iter mo met lamay pasahim ya donasyon.

samaren komet lamay panaderra ya asingsingger ed simbaan kalusor mod eskuelaay panagdait tan kulet. mangaliwak na pandelemon o amay walay niyog tod pegley o ubi. sikatomet so kitkitan ko ya manakar. no anggapoy naluto nen atsik ed ngarem uninumak lay dakel ya danum insan kola iyugip. untan met ed saray agagik. no unsempet si inang ko labi la bangunen toka mi piyan natawayan mi puto, bagisen ya akisalatan tod panaglako. no maminsan anggapo.

wala may akalmo na suki si inang ko ya managlakoy daing, ay katawan kon diyos amina agew na taon daing so sira mi. sika mi nimet no mansira kami daing so mankatay kami kanyan parukeyan kami...makakaakisak lala-engen no nanonotan ko. inpapakerew kod saray kakapinsan ko. no panaoy delap, dakel so sira mi nandurama, bangus, tilapia, urang, aramay nasnas. itakokok metlay bigao ta ilakok o isalat kod anto kaman, nayarin isalat koy lubir para baka, petrolyo, kalamunding ta panperes, inasin. no say puunan ko et piso ilakok na duara ta siguradon kakatlo so agmanbayar ta anto ey...maslak kakapinsan mo. diyad panakar na panaon daiset met labat so angumanay bilabilay mi managlako nin siyansiya ta anggapo met pinaralan nen inang ko. maseet labat ya manlako.

sakey ya ngarem diyad panaoy uran biglan bimmilunget so tawen, singa labi, manungol iray sangasanga na kakiyewan untan met so dingding tan atep, insan singa impata toy sanlasus ya drum na danum. tinumbok so dagem ya agka makakirem. anengneng koy bintana min apilat ed abong, naukisay atep ya inpayawar toy mapasnok ya tawen ya agnabiyer na dasal o pikasin betang tulay amina ilik ed garong. mankegkeg kamin sanagi abasan amin so kawes mi pati belas , kaling, naibong ni petrolyo no aglabated uran nayarin apoulan kami.

saray toktok na niyog so aputerputer ya mantibyab ya singa flying saucer. abaluan kon giyera ta saray kakawayanan unakis tan mangarakgak insan nalupak ya mangiter na liwawad bangkag. apatas so amin ya kaliberliber, plastado ray matatangsit iran ponti.
niyog tan abiyang singara tamuron ituturo toy tawen. say kaunasan singa adasig ya baston
ed tapew na bulobulong. saray sirguelas singara akatungir ya aseksekay aputer dos por
dos

kaimbuasan to nagngel mi manungol ya manlapud angalakan. say danum atagey nen taytay. kitapewtapew iray manok, baka, kanding, aso, abong tan antokaman ya nakurkur tod aman dalin. walaray totood tagey na kawayan, mangga, abong, sirguelas. wala iray maksil so kanonotan dan languyen tan alaen daray ayayep tan anto kaman ya naala da.
diyad taloy oras ya limmabas akurkur ya amin ya dinalanay delap. walay amatanir ed lugar mi ed nerbiyos.

diyad mikaduan agew simmiput iray taga-arum ya baley ya mangiter na donasyon balet agla akasabi ed sikamin mairap ta pinan-apagan dalad tagey. no narasan kami manaliw kami . labay koy manayam komod silong na taytay balet umpano unsabi lamet so delap.
intatagar kuray agagik ta mangotkot kami abot ed gilig na palandey piyan walay panayaman mi anggad naapiger may abong mi balet si tiyak pinanayam dakami ed abong
da. datin abong nen laki mi.

ameneng si inak ed karakel na agawad duay agew. aminet kontra ed panagbilay. nantitipon kami ya singa siwsiw ya naangpuay ina. iyakis mi man anggapoy unsabin tulong. manugaog si atsik balet singa maermen ya kansiyon no walay inatey. akatungatunga ray angkekelag nin agagik ta agdani natatalusan no anto layan kikipasen. say liknay eras so manari ed kabukbukuran da. manukok may bulirek, walay petang to may mikaduad utit. anonotan komay inyamot kon fruitcake ya inter na suki min intsik ed dagupan. abalkot na plastik. nilak so abong mi inanap ko. wadman nin atapilay ambasan kawekawes. tinawag koray agagik singakami utot ya mankikitkit na keso. apaer so eras mi. limmaak ed pugaro ta angalaak na dangla sikatoy ibalkes kod samay agik ya walay petang to. anengneng koy inak ya naimasmasay daiset. asiplog met lay imis so aping ton matibtibunek no unelek et singa mongolian kompleto balet so ngipen to.

dakel so taytay ya naanor mairap so biyahi, apultot so anapan mi. anggapoy pangalaan mi kanen mi. mimikan kami labat kendi antik piniriton inasin tan baaw labat so kanen min agew-agew. say kawes mi apilatpilat la, ambalebaleng so abong ta siritan dan amina sukong tan akaseksek so angub na tai duweg baka ed eleng min naynay.

naliknak met iray ansasakit ya nengneng daray kakapinsan ko no oras na panangan. wala rad lamisaan ; sikami balet walad datal ya akaluspak o akakamarang. no maminsan buntukan dakami pukel na manok insan ira manelekan. agko ibabaga ed si inang ko tan ta giyeraen tora. no masamit so sira mi itdan mira balet no sikara ag-ira mangiter. agkomet napukpukan irayay agagik ya mansalita no arum ya.

“kuyang nayari mikerew na sabaw na manok” derewan dakami met na duaran yaong.
anggapoy laman to wala labat so nabilangbilang ya mantaptapew ya bulong na marunggay .balet aliwan samay balibalin, maar-aron panangiter. mabetbet labat ya ketketen koy dilak ya iyakis kod labi no akinet asagmak mi ‘yan bilay. say karakepan to singa kami saksakey ya sana-agi lapur sayan irap. ag-ira nalilingo ya dapuan dakami na lima ta...awey no antoy gawaen mi....on antukasi gawaen mo?